امروزه کاربرد مباحث مدیریت مالی جایگاه ویژه ای را در ارتقاء کارایی سازمان به خود اختصاص داده است. لذا اتخاذ تصمیمات تأمین مالی و سرمایه گذاری به عنوان دو وظیفه اصلی مدیران مالی، اهمیت خاصی را دارا هست. در این راستا، مدیریت سرمایه در گردش که همان مدیریت بر منابع و مصارف جاری هست، جهت حداکثر سازی ثروت سهامداران به عنوان بخشی از حیطه مباحث مدیریت مالی دارای اهمیت ویژه ای است.(عباس زاده و همکاران ، 1392)

شالوده مباحث مدیریت مالی را سرمایه تشكیل می دهد و می توان ادعا كرد كه همه فعالیت های تجاری نیازمند سرمایه اند.سرمایه عبارت است از تمام منابع مالی كه مورد مصرف شركت قرار می گیرد و در این راستا مدیریت مالی چارچوب روابط بین سرمایه و شركت را مشخص می کند.

یکی از وظایف مدیریت مالی، اعمال مدیریت بر سرمایه در گردش هست. مدیریت سرمایه در گردش درواقع همان مدیریت بر دارایی ها و بدهی های جاری هست. مهم ترین دارایی های جاری عبارت از وجه نقد، حساب های دریافتنی و موجودی ها می باشند. موجودی زیاد و افزایش دادوستد رویه های اعتباری منجر به فروش بالا می شود. موجودی زیادتر همچنین ریسک عدم پوشش تقاضا را کاهش می دهد. دادوستد اعتباری ممکن است فروش را تحریک کند به خاطر اینکه به شرکت اجازه می دهد تا به کیفیت محصول قبل از پرداخت دسترسی پیدا کند. ( فتحی و توکلی ,1388)

امروزه در همه واحدهای تجاری سرمایه در گردش بخش عظیمی از سرمایه سازمان را به خود اختصاص  می دهد و مدیریت آن نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است. سرمایه در گردش برای موفقیت هر واحد تجاری یك عامل مهم است و نیازمند كنترل و مدیریت كافی هست. مدیریت سرمایه در گردش، به دنبال رسیدن به شرایطی است كه شركت با مازاد یا كمبود نقدینگی مواجه نشود. درصورتی که شركت با كمبود نقدینگی مواجه گردد . عدم نگهداری سطح مطلوب نقدینگی برای یك شركت، باعث می شود آن شركت در استفاده از فرصت های سرمایه گذاری کوتاه مدت موفق نباشد و برای تولید كالاها و رفع نیازهای مشتریان، به مواد اولیه موردنیاز دسترسی به موقع نداشته باشد . همچنین ممكن است واحد تجاری در ایفای به موقع تعهداتش با مشكل مواجه شده و بر اعتبار آن اثر سوء گذارد. چنین شركتی به علت كمبود منابع قادر به بهره برداری از شرایط مطلوب بازار و پذیرش پروژه های سودآور نخواهد بود. این شركت قادر به تهیه یكجای تجهیزات موردنیاز خود و استفاده از تخفیفات نقدی نخواهد بود. ادامه این وضعیت ممكن است باعث سقوط قیمت سهام شرکت و نهایتاً با کاهش ارزش به خاتمه فعالیت واحد تجاری منجر شود. (دیانتی ،1391 )

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

سرمایه در گردش از اقلام مهم دارائی های واحدها بنگاه های اقتصادی تلقی می شود که در تصمیمات مالی نقش قابل توجهی دارد. تداوم فعالیت های بنگاه های اقتصادی تا میزان زیادی به مدیریت منابع کوتاه مدت آن بستگی دارد، زیرا فعالیت های عملیاتی در یک دوره عادی که معمولاً سالانه است به شناخت سرمایه در گردش و مدیریت مطلوب آن مربوط می شود بطوریکه از این طریق، نتایج مورد انتظار تحقق یابد و امکان تداوم فعالیت در بلندمدت فراهم شود . نگهداری سطح مطلوب وجه نقد برای پرداخت بدهی های سررسید شده، و استفاده از فرصت های ناگهانی مناسب جهت سرمایه گذاری که نشانه ای از انعطاف پذیری واحد تجاری  هست و دسترسی به مواد اولیه برای تولید به طوری که شرکت بتواند به موقع جوابگوی تقاضای مشتریان باشد دال بر اهمیت سرمایه در گردش می باشد . هرگونه تصمیمی در این بخش توسط مدیران واحد تجاری اتخاذ می شود اثرات شدیدی بر روی بازدهی عملیاتی واحد تجاری می گذارد که باعث تغییر ارزش شرکت و نهایتاً ثروت سهامداران خواهد شد.( رهنمای رود پشتی و کیائی،1387)

مدیران واحد انتفاعی در شرایط مختلف با توجه به عوامل درونی و بیرونی واحد انتفاعی و با توجه به ریسک و بازده باید استراتژی مناسبی را برای اداره و مدیریت سرمایه در گردش  واحد  خود  انتخاب  نمایند.  چنانچه نوع استراتژی مدیریت دارائی های جاری و بدهی های جاری در موقعیتی معین به گونه ای مناسب انتخاب شود، امکان دستیابی به بهترین استراتژی مدیریت سرمایه در گردش فراهم خواهد شد. ایجاد تعادل در دارائی های جاری و بدهی های جاری از اهمیت خاصی برخوردار است؛ به طوری که تصمیم گیری در مورد یکی بر روی دیگری تأثیر زیادی می گذارد.

یکی از مهم ترین بحث های مدیریت یک واحد انتفاعی، مدیریت سرمایه در گردش آن است که نقش قابل توجهی در رشد و بقای واحد انتفاعی ایفا می کند. مدیریت سرمایه در گردش در دو گروه مدیریت دارائی های جاری و مدیریت بدهی های جاری تقسیم می شود. این تحقیق به دنبال آن است تا عوامل مختلفی را که با نوع انتخاب استراتژی مدیریت سرمایه در گردش در ارتباط است موردبررسی قرار دهد.

برخی از این عوامل عبارت اند از:  سودهرسهم ، نرخ بازده سرمایه گذاری و نرخ بازده حقوق صاحبان سهام. مدیریت سرمایه در گردش یکی از بخش هایی است که در ساختار مدیریتی یک سازمان نقش حیاتی ایفا می کند به طوری که در برخی موارد بحث سرمایه در گردش و نقدینگی را بسان خونی تشبیه کرده اند که در یک واحد تجاری در جریان است و از مدیریت این بخش به عنوان قلب تپنده آن یادشده است که وظیفه پمپاژ خون به رگ های سازمان را به عهده دارد . (عباس زاده و همکاران ،1392)

1-2  بیان مسأله

یکی از مهم ترین بحث های مدیریت یک واحد انتفاعی، مدیریت سرمایه در گردش آن واحد انتفاعی است که نقش قابل توجهی در رشد و بقای واحد انتفاعی ایفا می کند مدیریت سرمایه در گردش در  دو گروه مدیریت دارائی های جاری و مدیریت بدهی های  جاری  تقسیم می شود . ایجاد تعادل در دارائی های جاری و بدهی های جاری از اهمیت خاصی برخوردار است به طوری که تصمیم گیری در مورد یکی بر روی دیگری تأثیر زیادی می گذارد. در اداره امور سرمایه در گردش یک واحد تجاری استراتژی های گوناگونی وجود دارد که از تلفیق استراتژی دارائی های جاری  و استراتژی بدهی های جاری  حاصل می شود . مدیریت سرمایه در گردش واحد تجاری در شرایط مختلف باید استراتژی های مناسبی را برای شرکت انتخاب نماید تا بتواند به نحو کارآمد دارائی های جاری و بدهی های جاری را اداره نماید و تأمین مالی اقتصادی صورت گیرد و بدین طریق بازده شرکت را بالابرده و ثروت سهامداران را حداکثر نماید . به عبارتی ارزش زایی مدیریت سرمایه در گردش بسیار حائز اهمیت است. (رهنمای رود پشتی و کیائی،1387).

در اقتصاد پر چالش کنونی با فشارهای فزاینده محیطی و منابع خارجی محدود,دارایی ها و بدهی های جاری در قالب سرمایه در گردش بنگاه های اقتصادی از اهمیت زیادی برخوردار است و مدیریت بهینه آن در  بنگاه ها می تواند به عنوان یك مزیت رقابتی محسوب شود.

گونداولیبر این باور است که امروزه شرکت ها راه های جدیدی را برای رشد و بهبود عملکرد مالی و کاهش ریسک جستجو می کنند و در این راستا سرمایه در گردش به عنوان منبعی مهم برای بهبود عملکرد مالی به شمار می آید.هاووتیس نیز بر این باور است که مدیریت سرمایه در گردش فعال یک نیاز اساسی برای توانایی شرکت ها جهت سازگاری در یک اقتصاد پر چالش است و هدف آن برقراری یک تعادل حساس بین حفظ نقدینگی برای پشتیبانی از عملیات روزانه و حداکثر سازی فرصت های سرمایه گذاری کوتاه مدت می باشد.( فتحی و توکلی ,1388)

مدیریت سرمایه در گردش نقش اساسی را در عملکرد روزانه واحدهای تجاری ایجاد می کند. بنابراین مدیریت سرمایه در گردش یك عنصر مالی مهم شرکت می باشد به طوری که تأثیر مستقیمی بر نقدینگی و سودآوری هر موسسه ای دارد (Rehman &Nasr,2007)

شرکت ها می توانند سرمایه گذاری در سرمایه در گردش خود را به حداقل برسانند یعنی یك سیاست جسورانه را در پیش گیرند و یا اینكه یك سیاست محافظه کارانه را انتخاب كنند، بنابراین مدیریت شركت مجبور است قبل از انتخاب سیاست سرمایه در گردش خود در مورد موازنه ی ریسك و بازده تصمیم گیری نماید. حداقل كردن سرمایه گذاری در سرمایه در گردش (سیاست تهاجمی) ممكن است به طور مثبتی بر روی سودآوری شركت تأثیر بگذارد . از سوی دیگر سرمایه گذاری سنگین در سرمایه در گردش (سیاست محافظه کارانه) نیز ممكن است منجر به سودآوری گردد .در كل می توان این چنین استدلال كرد كه سیاست های سرمایه در گردش جسورانه، اگرچه ریسك زیادی را نیز دارا می باشد در مقایسه باسیاست های سرمایه در گردش محافظه کارانه دارای سودآوری بیشتری است و شرکت ها باید از طریق موازنه  ریسك و بازده كه شالوده ی تمام تصمیم گیری های مالی است، سیاست های سرمایه در گردش مناسب را اتخاذ نمایند.(حسینی ، 1389)

واحدهای انتفاعی با به کارگیری راهبردهای گوناگون در ارتباط با مدیریت سرمایه در گردش می توانند میزان نقدینگی شركت را تحت تأثیر قرار دهند. این راهبردها می تواند بر میزان خطر و بازده آن ها اثرگذار باشد(زهدی،1389)

1-3  اهمیت وضرورت تحقیق

در مورد اهمیت موضوع سرمایه در گردش ،برخی از مطالعات نشان می دهد که حجم زیادی از دارایی شرکت ها در سرمایه در گردش سرمایه گذاری شده است . موضوع دیگر در مقوله سرمایه در گردش و وجه نقد در خلق ارزش و مازاد بازده سهام این است که اگرچه سرمایه در گردش معمولاً به اختلاف بین دارایی جاری و بدهی جاری اطلاق می شود،اما وجه نقد موجود در سرمایه در گردش،وجه نقد محدودشده تلقی می گردد و نمی تواند برای بازده سرمایه گذاری ها به کار گرفته شود (فخاری،1392)

اهمیت روزافزون مدیریت سرمایه در گردش باعث شده است که این موضوع به صورت یک رشته تخصصی مدیریت مالی درآید .در شرکت های بسیار بزرگ ،تعدادی مدیر اجرایی متخصص حضور دارند که تمام وقت و انرژی خود را منحصراً صرف اداره سرمایه در گردش می کنند .دلایل اهمیت این موضوع  به شرح زیر است :

    1. سطوح واقعی و مطلوب دارایی های جاری (با توجه به تغییراتی که درفروش واقعی و پیش بینی شده رخ می دهد)دستخوش تغییرات دائمی است.این وضع باعث می شود که درباره سطح مطلوب یا مورد انتظار از دارایی های جاری ، به صورت مستمر(روزانه) تصمیماتی گرفته شود .
    1. شاید با توجه به تغییراتی که در میزان دارایی های جاری رخ داده است ، مدیران مجبور شوند در تصمیماتی که قبلاً برای تأمین مالی گرفته اند تجدیدنظر کنند ، مثلاً اگر برای تأمین مالی دارایی های جاری از مبالغ سنگینی وام کوتاه مدت استفاده شده است گرفتن وام های اضافی و تمدید وام هایی که به سررسید می رسند مستلزم صرف وقت و انرژی بیشتر مدیریت شرکت خواهد بود.
    1. میزان منابع و مصارف وجوهی که به سرمایه در گردش تخصیص داده می شود باید مشخص شود .دارایی های جاری حدود 75 درصد کل دارایی های شرکت و بدهی های جاری حدود 60 درصد ساختار سرمایه هستند این بدان معناست که به عنوان مثال اگر کل دارایی های یک شرکت 500 میلیارد ریال باشد مبلغ 375 میلیارد ریال ممکن است به صورت دارایی های جاری باشد و بدهی های جاری هم حدود 300 میلیارد ریال خواهد شد .
    1. اگر مدیریت سرمایه در گردش صحیح نباشد احتمال دارد فروش و سود شرکت کاهش یابد و چه بسا شرکت در پرداخت به موقع دیون و تعهدات خود ناتوان بماند.(نوو،1385)
    Tags: