پایان نامه روانشناسی درباره : سبکهای یادگیری

که عملکرد تحصیلی را مورد مطالعه قرار دادند، همواره سبکهای یادگیری و ویژگیهای شخصیتی به عنوان دو متغیر مهم گزارش شده‌اند (خنک جان، 1381). عملکرد تحصیلی، انجام دادن کاری برای بدست آوردن نتیجه مطلوب و برتری و موفقیت در یک مهارت یا گروهی از معلومات است. عملکرد تحصیلی بر مقدار یادگیری آموزشگاهی فرد که از طریق آزمونهای مختلف درسی مانند ریاضی، دیکته و … سنجیده میشود، اشاره دارد. به طور کلی عملکرد تحصیلی به موفقیت فراگیران در امور تحصیلی اشاره دارد که بر اساس آزمونهای قابل سنجش باشد (حسینی نسب، 1378؛ به نقل از امین، 1387).
فورنهام در سال1992 با بهره گرفتن از پرسشنامه سبک یادگیری هونی و مامفردو به بررسی رابطه بین سبکهای یادگیری و ویژگیهای شخصیتی پرداخت، وی در این بررسی به این نتیجه دست یافت که بین سبکهای یادگیری فعال و عملگرا با ویژگی شخصیتی برونگرایی رابطه مثبت وجود دارد و بین برونگرایی با سبک یادگیری انعکاسگرا رابطه منفی پیدا وجود دارد. همچنین، او با بهره گرفتن از پرسشنامه سبکهای شناختی ویتن و کامرون رابطه مثبت بین سبک شناختی عملگرا با برونگرایی و رابطه منفی بین برونگرایی با سبک شناختی انعکاسی را گزارش کرد و با بهره گرفتن از پرسشنامه سبک یادگیری کلب و پرسشنامه شخصیتی آیزنک رابطه مثبتی را بین برونگرایی و سبک یادگیری واگرا به دست آورد. در این مطالعه، روان رنجورخویی با سبکهای یادگیری جذب کننده و انطباق یابنده رابطه منفی داشت (فورنهایم، 1992).
صفری پور (1380) و همایونی و عبدالهی (1382) در تحقیقات خود نشان دادند که بین سبکهای یادگیری و موفقیت تحصیلی در درس ریاضی رابطه مثبت معنادار وجود دارد. همچنین فارکاس (2003) و پرایس (2004) در تأکید بر نقش سبکهای یادگیری در فرآیند یاددهی یادگیری و توجه به آن بر این عقیدهاند که اگر معلمان متناسب با سبکهای یادگیری فراگیران رابطه نیمرخ سبکهای یادگیری آموزش دهند، بیشترین توانایی خود را برای پیشرفت آنها در کلاس به کار می‌گیرند.
لیمن، کرنون، ویلیامز و اسبورن (2006) رابطه بین ویژگیهای شخصیتی، سبکهای یادگیری و عملکرد تحصیلی را در 144 نفر از دانشجویان دوران کارشناسی رشته کامپیوتر مورد بررسی قرار دادند و به نتایج زیر دست یافتند. دانشجویان پسر و دختری که از لحاظ ویژگیهای شخصیتی برون گرا بودند از سبکهای شهودی و اگر از لحاظ ویژگیهای شخصیتی درون گرا بودن از سبک یادگیری حسی در یادگیری مطالب استفاده میکردند. همچنین، سبکهای یادگیری پیش بینی کننده‌ی خوبی برای عملکرد تحصیلی بودند. تحقیقات نشان دادهاند که میزان یادگیری فراگیران در یک موقعیت یکسان متفاوت است که شاید یکی از مهمترین دلایل آن سبکهای متفاوت یادگیری فراگیران و ویژگیهای شخصیتی آنان باشد. سبک یادگیری تعیین میکنند که در برخورد با یک موقعیت، فرد چه مدت، به چه چیز و به چه میزان توجه کند (اینتویستل و پترسون، 2004؛ کلب و کلب، 2005؛ کوزنف نیکوف ، 2007).
هاشمی و لطیفیان (1389) در پژوهشی نشان دادند که بین ویژگی شخصیتی برون گرایی با سبک یادگیری مفهوم سازی انتزاعی، ویژگی شخصیتی باز بودن به تجربه با سبک یادگیری مشاهده تأملی، ویژگی شخصیتی توافق با سبک یادگیری مشاهده تأملی و ویژگی شخصیتی وجدانی بودن با سبک یادگیری آزمایشگری فعال همبستگی معنی دار وجود دارد، ولی ویژگی شخصیتی روان نژندخویی با هیچکدام از سبکهای یادگیری رابطه ندارد. به طور کلی یافته های آنها نشان داد که بین ویژگیهای شخصیتی و سبکهای یادگیری با عملکرد تحصیلی رابطه وجود دارد. شناسایی رفتارها و سبکهای یادگیری دانشآموزان و ویژگیهای شخصیتی آنان در مواجهه با تکالیف به منظور دستیابی به روش های مؤثر مطالعه و یادگیری آنها، میتواند بر بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در دروس تأثیر بگذارد. در این باره، نقش سبکهای یادگیری کلب در آموزش و یادگیری دانشآموزان جایگاه ویژهای دارد (آرسلن و همکاران ، 2009) که این در عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان ناتوان یادگیری نقش بسزایی دارد. شاید یکی از دلایل تأثیر گذار بر عملکرد ضعیف دانشآموزان ناتوان یادگیری، سبک یادگیری نادرست آنها یا ویژگی مسلط شخصیتی آنان باشد.
چامورو، موتافی و فارنهام (2005) در پژوهشی به مقایسه ویژگیهای شخصیتی و ارزیابی هوش در 186 دانشآموز انگلیسی و آمریکایی با بهره گرفتن از مقیاس نئو و ماتریس پیشرفته لورنز پرداختند. نتایج نشان داد که دو گروه تیزهوش و عادی از لحاظ متغیرهای برونگرایی– روانژندی تفاوت معنیداری نداشتند.
بنابراین باتوجه به سوابق پژوهشی ارائه شده میتوان چنین استباط کرد که: بین مولفه های سبک‌های یادگیری، ویژگی شخصیتی و عملکرد دانشآموزان عادی و ناتوان یادگیری تفاوت وجود دارد.

فصل سوم:
مواد و روش پژوهش

3-1- مقدمه
در این فصل ابتدا روش تحقیق و دلیل انتخاب آن، جامعه آماری، نمونه موردنظر و روش نمونهگیری شرح داد شده و مورد بحث و بررسی قرار میگیرد. سپس ابزارهای اندازهگیری و چگونگی جمعآوری اطلاعات و روش مورد نظر برای تجزیه و تحلیل داده ها تشریح خواهد شد.
پژوهش حاضر یک پژوهش کاربردی و میدانی است و از آنجاییکه هدف ما یافتن وجود ارتباط علی میان ویژگیهای شخصیتی، سبکهای یادگیری و عملکرد تحصیلی دانشآموزان عادی و ناتوان یادگیری بود و در یک مقطع زمانی مشخص مورد مقایسه قرا گرفتهاند، از اینرو به روش علی پس از رویداد و از نوع مقطعی- مقایسهای انجام شده است. هدف این نوع پژوهشها یافتن احتمال یا امکان وجود روابط علّت و معلولی میان متغیرهاست (دلاور، 1390).
3-2- روششناسی
روش تحقیق علی- مقایسه‌ای از نوع مورد شاهدی است. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه دانشآموزان پسر و دختر راهنمایی شهر اردبیل در سال تحصیلی92- 91 بودند. نمونه پژوهش 80 نفر (شامل40 دانشآموز عادی و40 دانشآموز ناتوان یادگیری) بودند که به صورت نمونهگیری تصادفی چندمرحلهای انتخاب شدند. بدین صورت که ابتدا لیست تمامی مدارس شهر اردبیل تهیه و سپس از بین تمامی مدارس راهنمایی دخترانه و پسرانه 20 مدرسه (10 مدرسه دخترانه و 10 مدرسه پسرانه) را به صورت تصادفی انتخاب کرده و با کمک مسئولین و مشاور مدرسه با مراجعه به کارنامه چند سال اخیر دانشآموزان و همچنین مصاحبه بالینی و استفاده آزمونهای تشخیصی از بین 200 دانشآموز 40 دانشآموز (20 دانشآموز پسر و 20 دانشاموز دختر) را انتخاب کرده و 40 دانشآموز عادی به منظور مقایسه با این گروه ها همتا و انتخاب شدند.
مصاحبه بالینی: پس از کاربرد فهرستهای وارسی، به منظور اعتبار بیشتر تشخیص و شناسایی دقیقتر کودکان دچار ناتوانی یادگیری، مصاحبه بالینی به همراه آزمون هوش ریون، انجام شد که نتایج به دست آمده از فهرستهای وارسی را تأیید کند.
3-2- برای جمعآوری دادها از ابزار زیر استفاده شده است:
آزمون هوش ریون: برای تعیین میزان هوش از آزمون هوش ریون استفاده شد. این آزمون توسط ریون برای گروه سنی 9 تا 18 سال ساخته شده است. این آزمون دارای 60 آیتم میباشد که به دو روش انفرادی و گروهی اجرا میشود. پایایی این آزمون از طریق بازآزمایی 91/0 و تجزیه و تحلیل سؤالهای آزمون از طریق بررسی میزان هماهنگی درونی سؤالات با بهره گرفتن از ضریب آلفای کرونباخ 827/0 به دست آمده است. ضرایب اعتماد و اعتبار این آزمون در پژوهشی که برای هنجاریابی آن در مورد 60 دانشآموز ایرانی انجام شد که همبستگی آن با آزمون وکسلر 73/0 بدست آمد (رحمانی، 1386).
پرسشنامه ویژگیهای شخصیتی: ابعاد شخصیتی نمونه ها با بهره گرفتن از پرسشنامه (NEO-FFI) کوتاه (60 سوالی) مورد ارزیابی قرار گرفت. این پرسشنامه توسط مککری و کاستا (1990) ساخته شده و به زبانهای مختلف ترجمه و مورد استفاده قرار گرفته است و روایی و سودمندی خود را در جامعههای مختلف نشان داده است. این پرسشنامه پنج عامل روان رنجورخویی (N)، برونگرایی (E)، باز بودن (O) توافق (A) وجدانی بودن (C) و را میسنجد. این پرسشنامه برای بدست آوردن اندازهی مختصر و مفیدی از پنج فاکتور بنیادی شخصیت ساخته شده توسط کاستا و مککری (1990) تهیه گردید. آزمودنی جواب را در یک طیف 5 درجهای از نوع لیکرت (کاملاً مخالفم، مخالفم، نظری ندارم، موافقم و کاملاً موافقم) انتخاب میکند. مککری و کاستا این آزمون را بر روی 208 نفر از دانشجویان به فاصلهی 3 ماه اجرا کردند و ضریب پایایی برای پنج عامل:,C A ,O ,E ,N به ترتیب 83/0، 75/0، 79/0 و 79/0 به دست آمد (گروسی، 1380). در تحقیق مانی (1383)، پایایی بازآزمون به مدت دو هفته برای مقیاسهای این تست، بین 86/0 تا 90/0 و دامنه ضریب همسانی درونی آن 68/0 تا 86/0 گزارش شده است. اکثر تحقیقات، اعتبار این مقیاس را (با بهره گرفتن از همبستگی فرم (R,Sمورد تأیید قرار دادند (گروسی، 1380). برناردو و همکاران (2005) همبستگی موجود بین ابعاد اصلی را در این دو فرم NEO-FFI و NEO-PI-R، بین87/0 تا 93/0 گزارش کردهاند.
پرسشنامه سبکهای یادگیری کلب: به منظورسنجش سبکهای یادگیری از پرسشنامه سبک یادگیری کلب (1985) استفاده شد. این سیاهه یک مقیاس خود گزارشی است که شامل 12سوال چهار بخشی میباشد که هر کدام از بخشها یکی از انواع چهارگانه شیوه های یادگیری را میسنجد. مقیاس این پرسشنامه از نوع لیکرت (4-1) بوده که نمره 4 بیانگر مطابقت کامل شیوه یادگیری با پاسخ پیشنهادی و نمره 1 بیانگر تطابق خیلی کم است. از جمع هر کدام از این شیوهای یادگیری در دوازده سوال پرسشنامه، چهار نمره به دست میآید که حداکثر 48 و حداقل12 میتواند باشد. پایایی این ابزار توسط کلب (2005) با بهره گرفتن از ضرایب آلفای کرونباخ به شرح زیر است: تجربه عینی 82/0، مشاهده تأملی 73/0، مفهوم سازی انتزاعی 83/0، آزمایشگری فعال 78/0، شیوه های اکتساب (مفهوم سازی انتزاعی- تجربه عینی) 88/0، تجربه و عمل گرایی (آزمایشگری فعال- مشاهده تاملی) 81/0. در این تحقیق نیز پایایی از طریق آلفای کرونباخ مورد محاسبه قرار گرفت است که این ضرایب برای تجربه عینی 81/0، مشاهده تاملی 76/0، مفهوم سازی انتزاعی 85/0، آزمایشگری فعال 73/0، شیوه های اکتساب 83/0، و تجربه یا عمل گرایی 74/0 به دست آمده است.
روش اجرا: ابتدا معرفینامه‌ای از طرف آموزش دانشگاه محقق اردبیلی، به بخش تحقیقات سازمان آموزش و پرورش کل استان اردبیل ارائه شد. مسئولین این اداره، پس از بررسی پرسشنامه‌ها مجوز به منظور اجرا صادر کردند. سپس لیست تمام مدارس پسرانه و دخترانه مقطع راهنمایی شهرستان اردبیل از سازمان آموزش و پرورش کل استان اردبیل تهیه شد و سپس از بین تمامی مدارس راهنمایی دخترانه و پسرانه 20 مدرسه (10 مدرسه دخترانه و 10 مدرسه پسرانه) را به صورت تصادفی انتخاب کرده تمام دانش‌آموزان مدارس مقطع راهنمایی از نظر داشتن اختلال یادگیری بررسی گردیدند. معلمان، مشاوران و پژوهشگر غربال‌گری او‌ّلیه را برای شناسایی دانش‌آموزان مبتلا به اختلال یادگیری انجام دادند؛ و اطلاعات لازم در این زمینه در جلسات توجیهی به معلمان داده شد. از بین دانش‌آموزانی که معلمان معر‌ّفی کرده بودند، به منظور اعتبار بیشتر تشخیص و شناسایی دقیقتر کودکان دچار ناتوانی یادگیری، مصاحبه بالینی به همراه آزمون هوش ریون انجام شد که نتایج به دست آمده از فهرستهای وارسی را تأیید کند. در نهایت 40 دانشآموز (20 دانشآموز پسر و 20 دانشآموز دختر) به عنوان نمونه نهایی ناتوانی یادگیری انتخاب شدند. همچنین 40 دانشآموز عادی به منظور مقایسه با این گروه ها همتا و انتخاب شدند. سپس پژوهشگران، هدف از اجرای تحقیق و لزوم همکاری صادقانه آزمودنی‌ها را در تکمیل نمودن پرسشنامه‌ها مطرح کردند. پرسشنامه در اختیار آزمودنی‌ها قرار گرفت، نحوه‌ی پاسخ‌دهی به پرسشنامه‌ها تشریح گردید و و از آن‌ها خواسته شد پس از پاسخ دادن آن را به آزمون‌گر تحویل دهند.

فصل چهارم:
نتایج و یافته‌های پژوهش

1-4- مقدمه
در این فصل با بهره گرفتن از روش های آماری مناسب اطلاعات جمعآوری شده حاصل از آزمونها تجزیه و تحلیل شدند. نتایج به دست آمده در سه بخش یافتههای جمعیت شناختی، یافتههای توصیفی، یافتههای استنباطی مطرح شدهاند.
2-4- یافتههای جمعیت شناختی
شرکتکنندگان به صورت تصادفی از میان دانشآموزان دختر و پسر مدارس راهنمایی شهر اردبیل انتخاب شدند. میانگین سنی آنها 46/13 سال، انحراف استاندارد 870/0 و دامنه تغییرات سنی آنان از 12 تا 17 سال متغیر بود.
جدول4-1- وضعیت اقتصادی خانواده دانشآموزان
درصد فراوانی وضعیت اقتصادی
3/16 13 خوب
3/61 49 متوسط
5/22 18 ضعیف
همانطور که در جدول 1 دیده میشود وضعیت اقتصادی 3/16 درصد خانواده دانشآموزان از لحاظ وضعیت اقتصادی خوب، 3/61 متوسط و 5/22 وضعیت آنها ضعیف میباشد.

جدول4-2- سابقه بیماری دانشآموزان
درصد فراوانی سابقه بیماری
08/83 67 بله
3/16 13 خیر

همانطور که در جدول 2 دیده میشود 08/83 درصد دانشآموزان دارای سابقه بیماری جسمانی و 3/16 درصد آنان بدون سابقه بیماری جسمانی میباشند.
3-4- یافتههای توصیفی
در این قسمت هدف پاسخگویی به این سوال اصلی است که بین سبکهای یادگیری، ویژگیهای شخصیتی و سبکهای یادگیری دانشآموزان عادی و ناتوان یادگیری متفاوت است؟
جدول4-3- نتایج میانگین، انحراف استاندارد و تعداد آزمودنیها در متغیرهای تحقیق
SD M مدرسه متغیر
1017/8 0500/35 ناتوان یادگیری روانرنجورخویی
7851/8 7250/33 عادی
1628/7 2250/38 ناتوان یادگیری درونگرایی- برونگرایی
2846/4 5250/40 عادی
3825/7 1000/37 ناتوان یادگیری تجربه پذیری
1609/5 6750/40 عادی
2711/6 1750/36 ناتوان یادگیری توافق پذیری
1639/6 5750/37 عادی
6494/6 8750/37 ناتوان یادگیری وطیفه شناسی
8680/3 2500/43 عادی
6447/26 4250/184 ناتوان یادگیری ابعاد شخصیت
0125/20 7500/195 عادی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *