پایان نامه با کلید واژگان افغانستان

خاورمیانه در همان روزها در شکل (4–15) نمایش داده شده است. از طرفی برای تشخیص بهتر پدیده یاد شده داده‌های تصاویر ماهواره‌ای زمین‌آهنگ متئوست در باند حرارتی فرورسرخ و طول موج 5/11 میکرومتر با فواصل زمانی 3 ساعت برای ماه آوریل استخراج شد. این تصاویر نشان‌دهنده حضور یک سیستم چرخندی با تاوایی مثبت در روزهای ابتدای ماه آوریل بر روی خاورمیانه است که در روزهای 7 و 8 آوریل بر روی ایران مستقر شده و در روز نهم آوریل درست بر روی زون فرورانشی مکران و کانون سطحی زلزله شمال سراوان دچار اغتشاش و تشدید چرخندگی شده است شکل‌های (4–16)، (4–17) و (4–18) به ترتیب نشان‌دهنده سری تصاویر ماهواره‌ای زمین‌آهنگ متئوست در باند حرارتی فرورسرخ برای منطقه خاورمیانه در طی روزهای 7 و 8 و 9 آوریل 2013 می‌باشند. به نظر می‌رسد سامانه اتمسفری یاد شده در قالب یک سردچال اتمسفری از هنگامی که در موقعیت کانون سطحی زلزله سراوان قرار گرفته به دلیل اثر تصاعد گازهای گلخانه‌ای ناشی از طبیعت لرزه خیزی منطقه گسلی سراوان و یونیزاسیون هوا، دچار اغتشاش شده است. این اغتشاش در چرخش ابرهای سطوح بالایی اتمسفر و در یک مقیاس همدید در طی روزهای مورد مطالعه به وضوح قابل مشاهده است. سامانه یاد شده پس از 9 آوریل رو به میرایی گذاشته و سپس ناپدید شده است.

4–2–2– نتیجه گیری سطح اول
در این سطح از انجام پژوهش، تغییرات زمانی و مکانی تعدادی از متغیرهای اتمسفری به طور همدید بر مبنای داده‌های زمانی دربرگیرنده تاریخ وقوع زلزله مورد تحلیل قرار گرفت و نتایج نشان داد که مقادیر رطوبت ویژه سطحی، شار گرمای نهان سطحی و سرعت باد سطحی به طور ناگهانی در روزهای 8 و 9 آوریل یعنی در حدود یک هفته قبل از زلزله سراوان افزایش پیدا کرده‌اند. همچنین مشاهده تصاویر ماهواره‌ای برگرفته شده از سنجنده MODIS ماهواره‌های Terra و Aqua و ماهواره METEOSAT نیز نشان‌دهنده وجود توده‌های گرم ابری موج دار در سطوح پایینی اتمسفر و الگوی چرخشی ابرها در سطوح بالایی آن است. همچنین علاوه بر زنجیره فعل و انفعالاتی همچون تصاعد ناهنجاری گازهای دی‌اکسیدنیتروژن و اُزون و وقوع پدیده محلی گلخانه‌ای و تشکیل ناهنجار ابرها، یک هسته فروبار قوی بر روی منطقه کانون سطحی زلزله در ارتفاع ژئوپتانسیل سطوح مختلف اتمسفر تشخیص داده شد که خود باعث وقوع ناهنجاری‌های اتمسفری متعددی شده است. چنین به نظر می‌رسد که تصاعد گازهای گلخانه‌ای ناشی از طبیعت تکتونیکی منطقه نقش مهمی را در برانگیختن و تحریک متغیرهای اتمسفری، تغییرات سطوح مختلف فشار، اغتشاش هوا و چرخش ناهنجار ابرها در فاصله تقدم زمانی یک هفته پیش از زلزله 8/7 درجه ریشتری سراوان بر عهده داشته است. این نتایج فرضیه وجود رابطه بین اقلیم و زلزله و به بیانی دیگر همپیوندی بین لیتوسفر و اتمسفر را با توجه به روابط زمانی و مکانی بین فعالیت‌های لرزه‌خیزی زمین و ناهنجاری‌های رخداده اتمسفری برای یک زلزله بزرگ (بالای 6 درجه ریشتر) در خاورمیانه و ایران تأیید می‌کند. نتایج به دست آمده در سطح اول چه در بخش جمع‌بندی ادبیات جهانی و چه در بخش مطالعه موردی زلزله سراوان به روشنی تأیید کرد که حداقل 9 پدیده اتمسفری قبل از رخداد زمین‌لرزه‌های بزرگ دچار تغییرات می‌شوند. این پدیده‌ها که در شکل (4–19) نشان داده شده‌اند شامل تخلیه گازهای واکنش‌پذیر در اتمسفر، تغییرات دمای هوای سطحی، پدیده محلی گلخانه‌ای، تخلیه شار گرمای نهان سطحی، بارش‌های ناهنجار، ابرهای ناهنجار، تلاطم غیرعادی هوا، چرخندزایی و تغییرات فشار هوا می‌باشند. در سطوح بعدی زنجیره روابط پنهان بین این پدیده‌ها در شرایط قبل از وقوع زلزله تشریح خواهد د تا امکان تعریف آنها در ردیف پیش‌نشانگرهای اقلیمی و اتمسفری زلزله فراهم گردد.

شکل (4–7): سری زمانی فشار هوای سطحی و دمای هوای نزدیک به سطح در منطقه کانون سطحی زلزله
سازمان ملی هوا– فضای آمریکا، 2014

شکل (4–8): سری زمانی سرعت باد سطحی و تخلیه رطوبت ویژه در منطقه کانون سطحی زلزله
سازمان ملی هوا– فضای آمریکا، 2014

شکل (4–9): سری زمانی تخلیه شار گرمای نهان سطحی و نرخ بارش در منطقه کانون سطحی زلزله
سازمان ملی هوا– فضای آمریکا، 2014

شکل (4–10): سری زمانی تبخیر و تعرق و بازتابش موج بلند سطحی زمین در منطقه کانون سطحی زلزله
سازمان ملی هوا– فضای آمریکا، 2014

شکل (4–11): a. رطوبت ویژه و b. سرعت باد نزدیک به سطح منطقه خاورمیانه در روز 8 آوریل 2013
منبع: سازمان ملی هوا– فضای آمریکا، 2014

شکل (4–12): a. پوشش ابری و b. نرخ بارش منطقه خاورمیانه در روز 8 آوریل 2013
منبع: سازمان ملی هوا– فضای آمریکا، 2014

شکل (4–13): a. ناهنجاری فشار هوای سطحی و b. ارتفاع ژئوپتانسیل در سطح 500 هکتوپاسکال
منبع: سازمان ملی هوا– اقیانوس‌شناسی آمریکا، 2014

شکل (4–14): متوسط ارتفاع ژئوپتانسیل در سطح a. 1000 هکتوپاسکال و b. 850 هکتوپاسکال
منبع: سازمان ملی هوا– فضای آمریکا، 2014

شکل (4–15): متوسط ارتفاع ژئوپتانسیل در سطح a. 500 هکتوپاسکال و b. 300 هکتوپاسکال
منبع: سازمان ملی هوا– فضای آمریکا، 2014

شکل (4–16): سری تصاویر ماهواره‌ای متئوست در باند حرارتی فرورسرخ برای 7 آوریل 2013
منبع: سازمان اروپایی بهره برداری از ماهواره‌های هواشناسی ، 2014

شکل (4–17
): سری تصاویر ماهواره‌ای متئوست در باند حرارتی فرورسرخ برای 8 آوریل 2013
منبع: سازمان اروپایی بهره برداری از ماهواره‌های هواشناسی ، 2014

شکل (4–18): سری تصاویر ماهواره‌ای متئوست در باند حرارتی فرورسرخ برای 9 آوریل 2013
منبع: سازمان اروپایی بهره برداری از ماهواره‌های هواشناسی ، 2014

شکل (4–19): تغییرات بررسی شده برای پدیده‌های اتمسفری قبل از رخداد زمین‌لرزه‌های بزرگ
تهیه کننده: نگارنده، 1393

4–3– سطح دو: اکتشاف و استقرای رابطه پارامترهای اقلیمی و زلزله‌های خاورمیانه
4–3–1– ارزیابی نقش تنش‌های لرزه‌خیزی در ناهنجاری‌های اتمسفری
4–3–1–1– بررسی مناطق لرزه‌خیزی خاورمیانه
بر اساس پایگاه داده‌های زلزله بالای 6 درجه ریشتر از 2002 تا 2013 که از مرجع اصلی سازمان زمین‌شناسی ایالات متحده آمریکا USGS برای منطقه خاورمیانه جمع‌آوری شده بود، حدود 39 زلزله در 8 منطقه لرزه‌خیزی آناتولی (شرق و غرب)، زاگرس، البرز، کرمان، مکران، سلیمان، هندوکش و پامیر مورد توجه قرار گرفتند که در شکل (4–20) بر روی توپوگرافی رقومی منعکس شده‌اند. در این بین حدود 10 زلزله بزرگ شامل زلزله‌های 2/6 درجه ریشتری در سال 2002، 4/7 درجه ریشتری در سال 2002، 6/6 درجه ریشتری در سال 2004، 0/6 درجه ریشتری در سال 2004، 5/6 درجه ریشتری در سال 2005، 2/6 درجه ریشتری در سال 2007، 6/6 درجه ریشتری در سال 2009، 2/6 درجه ریشتری در سال 2009، 3/6 درجه ریشتری در سال 2010 و 0/6 درجه ریشتری در سال 2011 با عمق کانونی 110 تا 225 کیلومتری در منطقه هندوکش و در کشورهای افغانستان و تاجیکستان به وقوع پیوسته‌اند. منطقه هندوکش در شمال پاکستان و افغانستان تحت تاثیر تکتونیک فشارشی و فرورانشی صفحه هندوستان به زیر اوراسیا، محل رخداد زلزله‌های بزرگی با عمق کانونی بیشتر از 200 کیلومتر بوده‌اند. زلزله‌های با عمق کانونی نسبتا کمتر در منطقه کوهستانی پامیر به طور معمول درامتداد گسل روراندگی اصلی پامیر با پوسته شکننده رخ می‌دهند. حاشیه‌های غربی و شرقی گسل پامیر ترکیبی از مکانیسم‌های روراندگی و امتداد لغز می‌باشند. حدود 4 زلزله بزرگ شامل زلزله‌های 1/6 درجه ریشتری در سال 2002، 0/6 درجه ریشتری در سال 2007، 7/6 درجه ریشتری در سال 2008، 1/6 درجه ریشتری در سال 2011 با عمق کانونی 10 تا 25 کیلومتری در این منطقه و در کشورهای افغانستان و قرقیزستان به وقوع پیوسته‌اند. در مجاورت جنوب شرقی افغانستان و غرب پاکستان صفحه هندوستان به طور مایل نسبت به صفحه اوراسیا قرار گرفته و در نتیجه مجموعه کمربند روراندگی و چین خوردگی کوهستان سلیمان به وجود آمده است.گسل خوردگی‌های این منطقه شامل گسلش‌های مایل، معکوس و امتداد لغزی است که غالبا زلزله‌های کم‌عمق اما مخرب را به وجود می‌آورند. حدود 4 زلزله بزرگ شامل زلزله‌های 3/6 درجه ریشتری در سال 2002، 6/7 درجه ریشتری در سال 2005، 0/6 درجه ریشتری در سال 2008، 4/6 درجه ریشتری در سال 2008 با عمق کانونی 10 تا 35 کیلومتری در این منطقه و در کشورهای افغانستان و پاکستان به وقوع پیوسته‌اند. در امتداد ساحل جنوبی پاکستان و سواحل جنوب شرقی ایران شکاف تکتونیکی مکران سیمای غالب ژئومورفولوژیک منطقه را با فرورانش فعال صفحه عربستان به زیر صفحه قاره‌ای اوراسیا رقم زده است. اگر چه زون فرورانشی مکران نرخ همگرایی نسبتا کمی دارد اما معمولاً زلزله‌های بزرگ و خسارت باری را به وجود آورده است. حدود 4 زلزله بزرگ شامل زلزله‌های 0/6 درجه ریشتری در سال 2005، 2/7 درجه ریشتری در سال 2011، 8/7 درجه ریشتری در سال 2013، 1/6 درجه ریشتری در سال 2013 با عمق کانونی 15 تا 85 کیلومتری در این منطقه و در کشورهای ایران و پاکستان به وقوع پیوسته‌اند. در شمال غربی زون فرورانشی فعال مکران مجموعه برخوردهای صفحات عربستان و اوراسیا کمربند چین خوردگی و روراندگی کوه‌های زاگرس را به وجود آورده است که در سراسر مناطق غربی ایران گسترده شده است. حدود 5 زلزله بزرگ شامل زلزله‌های 5/6 درجه ریشتری در سال 2002، 0/6 درجه ریشتری در سال 2006، 1/6 درجه ریشتری در سال 2006، 1/6 درجه ریشتری در سال 2008 و 4/6 درجه ریشتری در سال 2013 با عمق کانونی 10 تا 20 کیلومتری در این منطقه و در کشور ایران به وقوع پیوسته‌اند. برخورد صفحات عربستان و اوراسیا همچنین باعث ایجاد پوسته شکننده‌ای در کوه‌های البرز شمال ایران شده است. در همین ارتباط 2 زلزله بزرگ 3/6 درجه ریشتری در سال 2004 و 4/6 درجه ریشتری در سال 2012 با عمق کانونی 10 تا 15 کیلومتری در این منطقه و در کشور ایران به وقوع پیوسته‌اند. در شرق ایران بر روی منطقه کرمان هم زلزله‌های مخربی که برخاسته از عملکرد ذاتی گسل‌های معکوس و امتداد لغز می‌باشند به وقوع پیوسته‌اند. برای مثال حدود 4 زلزله بزرگ شامل زلزله‌های 6/6 درجه ریشتری در سال 2003، 4/6 درجه ریشتری در سال 2005، 7/6 درجه ریشتری در سال 2010، 2/6 درجه ریشتری در سال 2011 با عمق کانونی 10 تا 15 کیلومتری در این منطقه و در کشور ایران به وقوع پیوسته‌اند. در امتداد حاشیه شرقی مدیترانه هم مجموعه‌ای از بر هم کنش‌ها میان صفحات آفریقا، عربستان و اوراسیا حرکات انتقالی غرب سوی بلوک آناتولی را برای در جهت بستن حوضه مدیترانه به وجود آورده است. حدود 6 زلزله بزرگ شامل زلزله‌های 5/6 درجه ریشتری در سال 2002، 1/6 درجه ریشتری در سال 2003، 4/6 درجه ریشتری در سال 2003، 1/6 درجه ریشتری در سال 2010، 1/7 درجه ریشتری در سال 2011 و 0/6 درجه ریشتری در سال 2012 با عمق کانونی 5 تا 35 کیلومتری در غرب و شرق این بلوک و در کشورترکیه به وقوع پیوسته‌اند
.

4–3–1–2– بررسی و تحلیل برانگیختگی پارامترهای اتمسفری نرخ بارش و شار گرمای نهان
در این سطح از پژوهش تلاش شده است تا پدیده‌های ناهنجار اتمسفری ناشی از واکنش‌های طبیعی تخلیه انرژی‌های تنشی لیتوسفری به عنوان پیش‌نشانگرهای عام زلزله در نظر گرفته بشوند. جدیدترین پژوهش ها در زمینه ادبیات موضوعی در جهان نشان داده است که افزایش ناگهانی مقادیر نرخ بارش و شار گرمای نهان به عنوان پیش‌نشانگرهای عمومی پیش از اغلب زلزله‌ها قابل مشاهده است. در همین رابطه داده‌های سری زمانی روزانه اقلیمی سازمان NASA در طی بازه زمانی یک ماهه (20–15 روز پیش و 15–10 روز پس از زلزله‌های اصلی) برای دو متغیر اتمسفری یاد شده استخراج شدند که بعد از تعیین ناهنجاری و پردازش تحت شبکه، برای 39 زلزله مورد مطالعه به ترتیب در شکل‌های (4–21) تا (4–59) نمایش داده شده‌اند. پس از جمع‌آوری

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *