نتایج جالب MRI از مغز عاشقان

دکتر شهرام یزدانی در شماره قبل، ما رو با عناصر عشق و شکلای جور واجور عشق آشنا کرد و در این شماره، از تحقیقایی میگه که ثابت می کنن شور عشق ( یا همون عشق عاشقونه) احساسی موقت، زودگذر و غیر قابل اعتماده؛ و یافته های تحقیق محققانی رو نشونمون میده که خواسته ان بفهمن چی ضامن باقی موندن یه زندگی زناشوییه.

یافته های باحال MRI از مغز عاشقان

شور عشق، یعنی همون احساساتی که اوایل آشنایی با یه نفر، ما رو مشغول می کنه و خواب و خوراکمان رو میگیره، مبنای درستی واسه زندگی مشترک نیس؛ یعنی مثل این احساسات مثل استارت ماشین عمل می کنن. خدا اونا رو در وجود آدم قرار داده که آدم رو به حرکت درآورد. ولی ما نمی تونیم فقط با استارت زدن و باک ِ بدون بنزین حرکت کنیم. دلایل زیادی هم واسه اثبات این نکته هست؛ مثلاً پژوهشگری به نام آرون تعداد خیلی از آدمایی رو که دچار عشق زیاد و آتشین بودن زیر دستگاه FMRI که از کارکرد مغز عکس میگیره گذاشت و از اونا خواست به معشوق خود فکر کنن، یا عکس اونا رو نشونشون داد. کارکرد مغزی این افراد نشون داد که هنگام فکر کردن به معشوق، فقط اون قسمتایی از مغز فعال می شه که مربوط به «جایزه فوری» است- همون قسمتایی که اگه گرسنه باشیم و غذا بخوریم فعال می شه؛ یا در افراد معتاد به کوکائین، همون قسمتی که بعد از مصرف ماده مخدر به فعالیت میفته. این قسمتای مغز، تشکر فوری رو اعلام می کنن و یه چیز فوری ً دووم زیادی هم نداره. در حالی که مغز، قسمتای دیگری هم داره که مربوط به جایزه های طولانی مدته.

دو پژوهشگر دیگه به اسمای بارتل و زیکی هم اومدن همین  آزمایش  رو روی کسائی پیاده کردن که عشقشون موندگاری پیدا کرده بود و به اصطلاح عشق رفیقانه داشتن؛ همون نوع عشقی که شور و هیجانش از بین رفته اما صمیمیتش مونده و با مرور زمان، بیشتر هم شده .عکس کارکرد مغز این افراد نشون داد که فکرکردن به عشقشون قسمتایی از مغز اونا رو فعال می کنه که مربوط به «جایزه های بلندمدت» است- همون قسمتایی که وقتی شما به شغل مورد علاقه تون فکر می کنین یا موسیقی مورد علاقه تون رو گوش می کنین، یا در لحظات آرامش مذهبی، در ذهنتون فعال می شه.

نتیجه این تحقیقات نشون میده چون جایزه فوری همیشه تاییدکننده چیزهاییه که غیرقابل تکیه هستن، عشق عاشقونه هم که بعضی وقتا دستمایه شعر و غزل و رمان و فیلما می شه و چیز قشنگی هم هست، قابل تکیه نیس. عوضش، عشق رفیقانه، قابل اعتماد و ماندگاره.

بعضی اقوام اصلاً نمی دونن عشق چیه

عشق عاشقونه نه فقط کوتاه مدت و غیرقابل اتکاست که حتی اصیل هم نیس. یعنی اینطوری نیس که جزو ذات و ذات آدم باشه و دچار شدن به اون، از چیزای مهم زندگی حساب شه. به نظر شما در بین همه اقوام و ملتا شور عشق هست؟ یعنی مردم ِ همه جوامع و فرهنگا عشق عاشقونه رو به این مفهومی که ما می شناسیم، می شناسن؟

دو پژوهشگر به اسمای یانکویچ و فیشر،  ۱۶۶ فرهنگ و قومیت جور واجور رو از نظر آداب و رسوم و شعر و ادبیات و هنرشون بررسی کردن و به این نتیجه رسیدن که در ۱۴۷ فرهنگ، عشق عاشقونه هست؛ اما در ۱۹ قومیت،هیچ دلایلی از این عشق در میان نیس؛ یعنی در فرهنگ، ادبیات ، شعر و هنرشون هیچ اشاره ای به این شور عاشقانه نشده؛ اما در اون اقوام هم مردم  تشکیل خونواده میدن، به خونواده شون علاقه دارن و واسه اونا فداکاری هم می کنن. یعنی اون رمانتیسیسم که در ادبیات غربی و در ادبیات ایرونی خودمون هم می بینیم، در اون فرهنگا معنایی نداره. پس عشق عاشقونه چیزی نیس که بگیم لازمه هر زندگیه؛ بلکه همون موتور محرک اولیه س. ۱۹ قومیت از این موتور استفاده نمی کنن و ماشینشون بدون این استارت هم روشن می شن.

در تحقیق دیگری از حدود شش هزار دختر و پسر قبل از ازدواج پرسیده ان که «شما دوست دارین عشق عاشقونه مبنای ازدواجتون باشه یا نه؟»

۹۰ درصد اونا جواب مثبت دادن. یعنی گفتن «دوست داریم این احساسات رو تجربه کنیم.» اما بعد از چند سال، از همین افراد، بعد از ازدواجشون پرسیده ان « اون رمانتیسیسم اولیه در ازدواجتون وجود داشته یا نه؟» ۳۳ درصد مردان و ۷۵ درصد زنان گفتن در آخر با فردی ازدواج کردن که عاشقشون نیستن و رابطه رمانتیکی هم با اون ندارن؛ یعنی حتی خود افراد هم قبول دارن که «عشق» نه شرط کافی واسه ازدواجه و نه حتی شرط لازم.

عشق یه جور بیماریه؟

بعضی از پژوهشگرها روی این موضوع متمرکز شدن که « عشق آتشین جدا از عشق ناتموم، یه بیماریه یا نه؟» و جالبه بدونین روان شناسا بیشترین شباهت رو بین عشق و یه مریضی خاص روانی به نام وسواس اجباری دیدن. در این مریضی، افکار خاصی به ذهن حمله می آورد که فرد گریزی از اونا نداره؛ این افکار اونو مجبور به ایجاد رفتارای خاصی می کنه که اگه انجام نده دچار تنش و اضطراب زیادی می شه. مثلا کسی عادت داره هر شب ۷۰ بار ریشش رو شونِه بزنه و اگه ۶۹ بار این کار رو بکنه درونش منقلب می شه و نمی تونه راحت بخوابه.

عشق نه فقط در ظاهر و علایم بالینی مثل این بیماریه، که از نظر آزمایشگاهی هم به اون شباهت داره. در مریضی وسواس اجباری، یه منتقل کننده خاص در سلولای پلاکت خون مریض افزایش پیدا می کنه. پژوهشگری به نام مارازیتی، افراد عاشق رو به این روش آزمایش کرده و به این نتیجه رسیده که اونا هم درست همین حالت رو دارن. یعنی انگار عشق یه حالتی مثل وسواس اجباری بوجود میاره که در اون فرد عاشق دچار افکار و عادتای خاصی می شه که نمی تونه از دست اونا خلاص شه- مثل تماس گرفتن پشت سر هم با معشوق و فکر کردن همیشگی به اون که کارکرد عادی ذهنش رو دچار مشکل می کنه.

هوش عاطفی ات رو بالا ببر

با تموم این حرفا، امروز محققان به این نقطه رسیدن که «اگه عشق و احساسات قابل تکیه نیستن پس چه چیز قابل تکیه هستش؟» یعنی چه چیزایی باید وجود داشته باشه تا عشق افراد پایدار بمونه. اول نظریه ای شکل گرفت که اگه بعضی شباهتای اولیه بین افراد وجود داشته باشه صممیت و رفاقت بیشتری بین اونا به وجود میاد و می تونه ازدواج موفق رو تضمین کنه. اما تجربه نشون داد که این اتفاق هم نمی افته. آقای اشتنبرگ که مثلث عشق رو ارائه کرده بود به این نتیجه رسید که خیلی از طلاقا، بر خلاف انتظار، در مواردی اتفاق میفته که انتخاب اولیه اشتباه نبوده. یعنی افراد در اول ازدواج، شباهتایی به هم داشتن اما پس از ازدواج تغییر کردن. پس خیلی وقتا مشکل اینجاس که آدما تغییر می کنن؛ اما با هم  نه: در دو راه یا با سرعتای متفاوتی تغییر می کنن. پس حالا این سوال به وجود میاد که «اگه شباهت اولیه هم ضامن صمیمیت نیس پس چه چیز می تونه صمیمیت و رفاقت درازمدت بین زن و شوهرا رو تضمین کنه؟»

پژوهشهای زیادی نشون دادن که «هوش عاطفی» یکی از مهمترین عوامل موفقیت ازدواجه. هوش عاطفی یه جور از هوشه که به ما کمک می کنه به احساساتمون بدونیم، بتونیم عواطفمون رو خوب بگیم، اونا رو خوب کنترل و هدایت کنیم، ظرفیتای خودمون رو بشناسیم و در کل یه حس مثبت کلی نسبت به خودمون داشته باشیم. از طرف دیگه بتونیم احساسات فرد مقابلمون رو درک کنیم و نسبت به اون عکس العمل اجتماعی یا بین فردی مناسب داشته باشیم.

هوش عاطفی به ما کمک می کنه که وقتی دچار اختلاف در احساساتمون میشیم فرو نریزیم و بتونیم به عنوان موضوع ای معمولی حلش کنیم. این نوع هوش، یه چیز ذاتی نیس و در شرایط محیطی شکل میگیره و در میان تموم عوامل موثر در موفقیت در ازدواج، کلیدی ترین نقش رو داره؛ اگه دو طرف دارای هوش عاطفی بالایی باشن می تونن بفهمن که چیجوری همراه و همگام با تغییر احساسات و احساسات همدیگه تغییر کنن تا به زندگی شون به رشد و صمیمیت بیشتری منجر شه.

شما چقدر عاشقید؟

پرسشنامه ای که در دانشگاه نورث ایسترن بوستون جفت و جور شده، خیلی به جزییات عشق کاری نداره و کلا، می خواد ببینه اصلا شما عاشق هستین یا نه؛ و اگه عاشق هستین، چه قدر عاشقید؟ اگه واسه خودتون هم دونستن جواب این سوالا جالبه، دست به کار شید و پرسشنامه رو پر کنین.

طرز تکمیل پرسشنامه

عبارات صفحه۵۰ رو بخونین، معشوقتان رو تصور کنین و به جای کلمه «اون» نام معشوقتان رو بذارین. حالا جلو هر عبارت، این طوری شماره بذارین:

اگه با هر عبارت به طور کامل موافق بودین، عدد ۷

اگه تقریبا موافق بودین، عدد ۶

اگه کمی موافق بودین، عدد ۵

اگه زیاد مطمئن نبودین، عدد ۴

اگه با اون کمی مخالف بودین، عدد ۳

اگه تقریبا مخالف بودین، عدد ۲

و اگه به طور کامل مخالف بودین، عدد ۱ رو جلو عبارت بنویسین.

حالا شروع کنین:

۱. همیشه واسه رسیدن به اون خیلی عجله دارم.

۲. اونو خیلی جذاب می دونم.

۳. اون نسبت به بیشتر مردم، عیبای کمتری داره.

۴. واسه اون هر کاری که لازم باشه، انجام میدم.

۵. به نظر من اون خیلی دلنشینه.

۶. دوست دارم احساساتم رو با اون در میان بذارم.

۷. وقتی کاری رو با هم انجام می دیم، اون کار برام خیلی مورد پسند می شه.

۸. دوست دارم که اون حتما مال من باشه.

۹. اگه اتفاقی واسه اون بیفته، خیلی ناراحت میشم.

۱۰. خیلی وقتا به اون فکر می کنم.

۱۱. این برام خیلی مهمه که اون به من علاقه داشته باشه.

۱۲. وقتی با اون هستم، به طور کامل خوشحالم.

۱۳. برام خیلی سخته که واسه یه مدت طولانی از اون دور باشم.

۱۴. واقعا خیلی به اون علاقه دارم.

تفسیر آزمون

حالا عددهایی رو که جلو هر عبارت گذاشته اید، با هم جمع بزنین. شمایی که بالای ۸۹ نمره آورده اید، وضع تون خرابه: بدجوری عاشق شدین و اگه رو راست به سوالات جواب دادین، در عشقتون هیچ شکی نمیشه کرد!

اگه نمره تون دور و حوش ۷۸ تا ۸۸ می چرخه، شمام به احتمال خیلی زیاد، عاشق هستین و چیزی نمونده که به بالای قله عشق برسین.

اما اگه نمره تون بین ۶۸ تا ۷۷ باشه، احتمال کمتری هست که عاشق باشین. کسائی هم که از ۶۸ پایین تر آورده ان، بهتره خودشون رو گول نزنن. به احتمال زیاد، خیلی عاشق نیستن. کسائی که از ۵۸ پایین ترن هم که عمرا عاشق باشن! این گروه بهتره پیشه دیگری واسه خودشون دست وپا کنن و اسم احساسات رقیقشان رو نگذارند عشق!

جمع آوری : آلامتو

به نقل از : سلامت ایران

ام آر آی دکتر شهرام یزدانی سرگرمی عاشقی عشق

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *