زیر ساختهای بانکداری الکترونیک

الف : رایانه شخصی

اندازه کوچیک این رایانه ها، جابجایی آسون و هم اینکه قابلیتای سخت افزاری بالا از نظر سرعت پردازشگر مر کزی و فضایی قابل توجه حافظه، توانایی ایجاد شبکه داخلی ( LAN)، اینترنت واکسترانت موجب شده تا به کار گیری اونا عمومیت یابد.(Bai,2005)

ب: سرور

اجرای برنامه ­های مالی نیازمند سرویس دهنده مرکزی یا سروره. سرور همه عملیات پردازش اطلاعات رو بردوش داره و از اونجا که سرعت پردازش اطلاعات، امنیت اطلاعات، ذخیره سازی و جفت و جور نسخه پشتیبان، در بانکداری از اهمیت بالایی برخورداره، پس از رایانه­های بزرگ به عنوان سرویس دهنده استفاده می­شه. سرور هر شعبه، اطلاعات رو از یه سرور مرکزی دریافت می کنه.(Barnes,2001)

امنیت اطلاعات

ج: سوئیچ

این سخت افزار، امکان رسیدن همزمان چند استفاده کننده به اطلاعات پردازش شده سرور جفت و جور می کنه. مثلا فرض کنین تو یه شعبه چند کاربر سرویس حسابهای جاری الکترونیک به مشتریان ارائه می کنن. سوئیچ موجود در شبکه امکان استفاده همزمان این کاربران از سرویس مورد نظر رو جفت و جور می کنه. (Emore,2002)

د: روتر

بوسیله روتر میشه سطح کاربری و سرویس دهی خاص رو واسه یه شعبه تعریف کرد. این کار بوسیله روتر مرکزی ممکن میشه. مثلاً فرض کنین تو یه شبکه بانکی دستگاه خودپرداز هست، روتر مرکزی با ارسال دستوری به روتر موجود در شعبه امکان ایجاد رابطه به دستگاه خود پرداز رو صادر کرده و سرویس مورد نظر در محل فعال می شه و اینجوری مشتریان می تونن از خدمات اون بهره ببرن. .(Emore,2002)

ه: دیواره آتیش

یه بخش لازم در ساختار هر شبکه وجود دیواره آتشه. در مواقع یه جور نرم افزار حساب می شه که جهت ایجاد امنیت لازم شبکه استفاده میشن. معمولاً شرکتایی وجود دارن که خدمات ایمنی شبکه­ها رو رو دوش گرفته و سرویسهای لازم در این مورد ارائه می­کنن. با در نظر گرفتن حساسیت تراکنش­های ما، این بخش از مهمترین اجزاء یه شبکه ارتباطی حساب می­شه. (chan,2001).

و: مودم

مودم در شبکه امکان ایجاد رابطه بین رایانه ها رو از راه خطوط مخابراتی شدنی می کنه. وظیفه مودم تبدیل سیگنالای دیجیتال به آنالوگه که به این عملیات «مدوله» کردن می گن و هم اینکه تبدیل سیگنالای آنالوگ به دیجیتال که «دی مدوله» کردن نامیده می شه.(Eusbio,2006).

دیجیتال

امکانات نرم افزاری

اجرا و اجرا موفق بانکداری الکترونیک نیاز به برنامه و نرم افزار مناسب داره. واسه طراحی یه نرم افزار مالی، پروسه ها، عملیات و روشای انجام کار مورد موشکافی قرار گرفته و نیازمندیهای اون شناسایی می شه. هرچه نرم افزار طراحی شده یکی بودن بیشتری با روند انجام کار داشته باشه، در مرحله اجرا و استفاده به وسیله کاربر، با مشکلات کمتری مواجه میشه.

مشکلات

اگر بانک دارای یه سایت در شبکه اینترنت باشه، تنها نرم افزار لازم، یه مرورگره که معمولا Internet Explorerه. واسه طراحی نرم افزارهای داخلی، بانکها از زبانهای برنامه نویسی متنوعی استفاده میکردن که از جمله میشه به Visual،Delphi C ++،Visual،Basic  اشاره کرد. با در نظر گرفتن اهمیت بالای بحث امنیت، سرعت و کارایی، تازگیاً زبانهای Delphi ،Java  روش زوم شده که خیلی از ضعفای نرم افزاری رو بر طرف کرده.(قوام،۱۳۸۶).

انتخاب یه سیستم عامل مناسب واسه برنامه ­های مالی، یکی دیگه از عوامل موفقیت نرم افزارهای بانکداری الکترونیکه. در واقع سیستم عامل رابط بین برنامه های کاربردی و سخت افزاره  و به عنوان اساسی­ترین بخش پردازش اطلاعات در رایانه حساب می شه. انتخاب نوع سیستم عامل و بررسی امنیت اون، جهت اجرای بانکداری الکترونیک بسیار لازمه. چون هسته مرکزی در طراحی یه شبکه ارتباطی و هم اینکه چگونگی تخصیص و مدیریت منابع، در اختیار سیستم عامله. از مهمترین سیستم عاملهایی که در محیط اینترنت و اینترانت مورد استفاده قرار می­گیرند، یعنی :Linux،Windows 2000 Family(قوام،۱۳۸۶)

 

امکانات مخابراتی

برخورداری از سخت افزار و نرم افزار مناسب تنها شرط لازم واسه اجرا موفق بانکداری الکترونیک نیس. شرط کافی، داشتن بسترهای مخابراتی پیشرفته و به روزه که بدون اون سرویس دهی بانکداری الکترونیک با مشکلات اساسی مواجه می شه. دولتا از راه سرمایه گذاری کلان در بخش مخابرات و ایجاد بسترهای لازم مخابراتی  نقش به سزایی در گسترش بانکداری الکترونیک دارن. روشای ارتباطی و مخابراتی مختلفی واسه اتصال و ایجاد رابطه بین شبکه بانکی هست که شبکه Vsat یکی از این روشها هستش.

سرمایه گذاری

شبکه Vsat، ایستگاه های زمینی ماهواره ای با آنتنای بسیار کوچکه که داده ها، صوت و تصویر رو به صورت دیجیتال انتقال میده.(فکور ثقیه،۱۳۸۵).

۴-۴-۲-منابع انسانی و مسایل فرهنگی                                      

انگار نبود وجود مدیریت درست و برنامه مدرن در این رابطه مشکل اصلی باشه. چون که در بحث انتقال و گسترش تکنولوژی علاوه بر ضرورت وجود عامل نرم افزار و سخت افزار، نیاز به بعدی  بنام مدیریت انتقال تکنولوژی می­باشه که بدون توجه به اون، انتقال موفق امکانپذیر نخواد بود.  (سبحانی،۱۳۸۵).

کارشناسان فکر می کنند که بدنه سنتی بانکای کشور در برابر الکترونیکی شدن مقاومت می کنن. ضمن این که خیلی از مدیران ضرورت حرکت به سمت بانکداری الکترونیک رو درنیافته ان.

یکی از دلایل اون دولتی بودن بانکها هستش و اینجور انگار بدون خصوص سازی و ایجاد رقابت، مدیریت تلاش چندانی واسه حرکت به سمت بانکداری الکترونیک نمیکنه. (سبحانی،۱۳۸۵).

با الکترونیکی شدن سازمانها، مدیران باید دو ویژگی رو در خود تقویت کنن:

  • داشتن چشم انداز از آینده:

در سازمان سنتی­تر، قوانین و سیاستا، جهت رو به کارمندان نشون می­داد درحالی که امروزه  اینجور دستور العملهای رسمی معمولاً در سازمانهای الکترونیکی وجود نداره. بنابرین وظیفه مدیرانه که از راه ارائه یه چشم انداز درست ، جهت حرکت رو داده و افراد رو رهبری کنن.

  • انعطاف پذیر بودن و برآوردن انتظارات:

پیشرفته های تکنولوژی، انتظارات مشتریان رو واسه دریافت خدمات از ان رو به اون رو ساخته و اونا رو خواهان دریافت خدماتی جور واجور تر از قبل تر می­ کنه. در همین زمینه مدیران باید با اتخاذ سیاستایی به پاسخگویی انتظارات بالای مشتریان بپردازه.(منوچهری،۱۳۸۷).

ب- آموزش کارکنان

امروز بزرگترین سرمایه سازمانها نیروی انسانیه. موفقیت و شکست استراتژیهای سازمانی تا حد زیاد بستگی به چگونگی کارکرد پرسنل داره. واسه اجرای موفق بانکداری الکترونیک نیاز به نیروی انسانی متخصص و مجرب و به روز نگه داشتن اطلاعات اونا با آموزشهای مناسبه چون رابطه ما بین  کارمندان و مشتریان نباید گسسته شه. (سبحانی،۱۳۸۵).

ج- مسائل فرهنگی

به نظر بسیار از کارشناسان، یکی از مشکلات اصلی رشد بانکداری الکترونیک، بحث فرهنگی به کار گیری تکنولوژیای جدیده که در کشورا به یه مشکل عمومی تبدیل شده (بزرگی ،۵۳،۱۳۸۱).

بانکداری الکترونیکی که شرط محقق شدن تجارت الکترونیکه. هدف مهم و اساسی رشد و پیشرفت  اقتصادی رو دنبال می کنه.

رقابت مدیران در بخش فرهنگ

  • اول اینکه با گرایش به سمت الکترونیک خیلی از روشای کهنه باید به شکل سیستمای الکترونیکی گذاشته شه.
  • رقابت دوم مربوط به تطبیق وسیله ها و روشای این پدیده با فرهنگ، روحیه و علم مردمه.chai,2003)).

۵-۴-۲-زیر ساختهای حقوقی، قوانین و مقررات

هر فناوری جدید واسه گسترش و پیشرفت، قبل از مقبولیت عمومی نیازمند مقبولیت قانونیه تا کلیه  ظرفیتای اون مورد استفاد ه قرار گیرد.واسه اینک بانکداری الکترونیک هم بااقبال عمومی مواجه شه در قدم اول باید بسترای قانونی لازم اون جفت و جور شودوبا شناخت همه احتمالات درفرآیند بانکداری الکترونیک درصدد خطر رو کاهش اعتماد عمومی وحقوقی نسبت به سیستمای بر اساس بانکداری الکترونیکی رو زیاد کنه. (ستوده،۱۳۸۸)

بانکداری متمرکز الکترونیکی

براساس تعریف کلی، سیستم بانکداری الکترونیکی یکپارجه سیستمیه که کلیه اجناس و خدمات بانکی و عملیات راهبری و مدیریت اونا رو از راه دسترسی به پایگاه داده های مشترک و متمرکز به شکل یه سیستم ارائه می­ کنه که انعطاف­پذیری این سیستم و مشتری­اساسی از ویژگی مهم اون هستش. (ونوس،۱۳۸۲)

روشای سرویس دهی بازاریابی الکترونیک در بانک

۱-تلفنبانک

کلا تلفن رو میشه به عنوان اولین وسیله  ارتباطی واسه سرویس دهی بانکداری معرفی کرد. الان مشتریان بانکی بوسیله تلفنبانک می­تونن خدماتی مثل صورتحساب و موجودی حساب دریافت کنن. ازنقاط ضعف این روش، پایین بودن ضریب ایمنیه که به خاطر همین نقل وانتقال وجه با محدودیت انجام می­شه.(مختاران،۱۳۸۳).

۲-دستگاه خودپردازATM))

دستگاه ATM در واقع با کم شدن نقش کارمندی(خصوصاً تحویلداران ) از روند خدماتی بانکی، امکاناتی رو در اختیار مشتریان قرار می داد که مهمترین ویژگی اون حذف فعالیت بانک بود. اینطوری در هر ساعت از شبونه روز، امکان یرداشت موجودی حساب خود رو داشتن. (مختاران،۱۳۸۳).

۳-دستگاه نقطه پایانه فروش POS))

این دستگاه بطور وسیع در فروشگاه ها و مراکز خدماتی مورد استفاد میگیره. مشتریان  با استفاد از کارت هوشمند و قرار دادن اون در دستگاه، با ورود رمز عبور و با بهره گرفتن از مودمی که در اون نصبه می­تونن از راه خطوط تلفن به مرکز رایانه بانک وصل شده و مبلغ جنسای خریداری شده رو پرداخت کنن.(رستگار،۱۳۸۶).

 

 

۴-دستگاه Pin pad

دستگاه pin pad مانند دستگاه posه، فرقش اینه که جداگونه از رایانه های شخصی توانایی استفاد نداره و به عنوان یکی از دستگاه های جانبی رایانه در بانکداری الکترونیک مورد استفاده می­گیرد.

این دستگاه از راه یکی از درگاها به رایانه های شخصی وصل می شه و با بهره گرفتن از رابط گرافیکی امکان خوندن اطلاعات و انجام عملیات دریافت و پرداخت روی حساب کارت جفت و جور می شه. (رستگار،۱۳۸۶).

۵- اینترنت

به کار گیری خدمات بانکی از راه رایانه، مودم و خط تلفنه. در این روش با استفاد از نرم افزاز مالی که رمزنگاری رو از روی خط تلفن و شبکه اینترنت جفت و جور ساخته و با در نظر گرفتن روش های تایید  هویت پیشرفته واسه شناسایی فرد تماس گیرنده با شبکه بانک، امکان خیلی از عملیات بانکی مانند برداشت وجه و واریز به حساب دیگه ممکن شده.(صادق پور،۱۳۸۲).

۶- گوشی موبایل

پیشرفت سریع فنآوری لوازم ارتباطات سیار، گسترش روز افزون تلفنای موبایل و ورود برنامه ­های نرم افزاری بانکداری به دستگاه های موبایل، زیر مجموعه ای جدید از بازاریابی الکترونیک  بنام  بانکداری موبایل به وجود آورده. در این روش بی سیم، سرویس دهی بانکی به دلیل  به کار گیری لوازم قابل حمل دستی و کوچیک، خدمات مالی به هنگام، با سهولت بیشتری در دسترس مشتری قرار می­گیرد. (Mikaela,2005).

ارتباطات  بانکی در بازاریابی الکترونیک

  • شبکه رد و بدل کردن اطلاعات بانکی(شتاب)

با در نظر گرفتن سیاستای مالی، استراتژیکی و امکانات رایانه ای، موسسات مالی و بانکی به صورت  گروهی مبادرت به ایجاد شبکه ارتباطی جهت رد و بدل کردن اطلاعات، داده ها و تراکنشای  الکترونیک در سازمانا به همدیگه، کسب تجربه های زمان و نزدیک تر شدن  سیاستای استرتژیکی سازمانها به همدیگه، کسب تجربه های لازم و هم اینکه  امتیازات سرمایه گذاریای مشترک، شبکه های ایجاد شده یکی پس از دیگری بهم وصل شدن. بطوری که الان وسعت این اتصال به حدیه که تقریباً میشه گفت مشتریان بدون محدودیت می تونن از امکانات به وجود اومده به وسیله دیگه سازمانها استفاده کنن.(فکور ثقیه،۱۳۸۵).

  • سوئیف

سوئیف انجمن رابطه مالی بین بانکی جهانیه که از حروف اول عبارت زیر تشکیل شده:

s.w. I. F. T:the society for world wide inter Bank Financial Telecommunication

مرکز سوئیف در کشور بلزیکه و در کشورای آمریکا، هلند، هنگ کنگ و انگلیس به عنوان مراکز پشتبانی مشتریان فعالیت دارن. هزینه مربوط به به کار گیری خدمات سوئف ایران در کشور هلنده.

تعاریف

  • سوئیفت یه شبکه بین المللی رابطه مالی بین بانکیه که تسهیلات و خدماتی خاص رو از راه مراکز رایانه ای در سراسر دنیا ارائه میده. سامانه مزبور به صورت چند کاربرهه و موسسه اون به صورت شرکت تعاونی اداره می شه و بانکای عضو در اون دارای سهام بوده و در سود موسسه سهیم هستن.
  • سوئیفت شبکه ایه که پیغامای مالی میان اعضاء و کاربران دیگه در ۱۶۳کشور رو انتقال میده.از راه موسساتی که از سوئیفت استفاده می کنن افراد می تونن پرداختای خود رو بکنن.

 

مزیتای سوئیفت

۱-استاندارد سازی پیامای بانکی: در سوئیفت، پیامای بانکی استاندارد هستن و واسه هر نوع امور بانکی یه پیام مشخص و تعریف شده و همه بانکای عضو سوئیفت مجبور هستن واسه مخابره پیام از فرمت خاص استفاده کنن.

 

امتیازات استاندارد بودن عبارتند از:

  • جلوگیری از سلیقه ای عمل کردن افراد در تنظیم متن پیامای بانکی.
  • شناسائی سریع پیاما.
  • جلوگیری از تلف شدن وقت در تنظیم متن پیامای بانکی و
  • سرعت بخشیدن به تنظیم متن پیامای بانکی. (فکور ثقیه،۱۳۸۵).

۲-توانایی اطمینان

۳-امنیت: پیامای مبادله شده به صورت خودکار مخابره می شن و متن پیاما تا رسیدن به مقصد پراکنده و نامفهومه و دسترسی به پیاما به وسیله افراد غیر مجاز عملی نیس.

۴-سرعت: سرعت انتقال پیام در سامانه سوئیفت بسیار بالا هستش. فرستادن پیام چند ثانیه بیشتر طول نمی کشه.

 

۵-هزینه مخابره پیام: هزینه مخابره پیام از راه سامانه سوئیفت در مقایسه با بقیه سامانه ها کمتره و به صورت کاراکتری مورد محاسبه قرار میگیره. هرچه پیامای ارسالی استفاده کنندگان بیشتر شه، هزینه هر پیام ارزون تر می شه.

۶-توانایی رسیدن: سامانه سوئیفت به صورت شبانه روزی و بدون تعطیلی خدمات ارائه میده.

سامانه تسویه ناخالص آنی (ساتنا)

سامانه RTGS (سامانه تسویه ناخالص آنی)، یکی از سیستمای پایه در طرح نظام کامل پرداخته که پرداخته های بین بانکی رو مدیریت و خودکار میکنه. این سیستم به شکل پروژه­ای در بانک مرکزی تعریف گردیده.

تعریف: سامانه نامبرده سیستم الکترونیکیه که در اون کلیه مبادلات بین بانکی شامل دستورات پرداخت اتاق پایاپای، تسویه شتاب، پرداخته های بین بانکی، پرداخته های مشتریان به بانک و پرداختای مشتریان یه بانک به مشتریان بانک دیگه رو به صورت تکی و آنی پردازش کرده و انجام می­دهد. با پردازش هر کدوم از دستورها اول وجه مورد نظر از حساب بانک دستوردهنده پرداخت پیش بانک مرکزی کسر و به حساب بانک ذینفع پیش بانک مرکزی واریز می شه. اگر این وجه مربوط به مشتری باشه بانک ذینفع پس از اگاهی از اون، وجه رو به حساب مشتری مورد نظر واریز انجام میده. Forrester,2002)).