اهمیت و تأثیر نگرش مثبت به مصرف مواد

۲-۴- معنی باورها و باورهای مربوط به مواد مخدر

۲-۴-۱- تعریف باور

واژه «Belief» در فارسی به باور، عقیده، ایمان و باور ترجمه شده (آریان پور و بقیه ۱۳۸۵، ۲۰۱). این واژه از اصطلاحات مربوط به بخش روان شناسی اجتماعیه که مباحث مربوط به پدیده روانی باور رو از این نظر که دارای رفتارسازی اجتماعیه مطالعه می کنه. تو یه تعریف ساده و رسا، «باورها یا عقیده ها، اندیشه هایی هستن که فرد به درستی و حق داشتن اون ها باور داره» (پارسا ۱۳۸۳، ۳۱۲). «کرچ و کرچفلید» باور رو اینجور تعریف کرده ان: «باور، سازمانی باثبات از درک و شناختی نسبی درباره جنبه خاصی از دنیای یه فرده». مثلا، باور به بابانوئل که مفاهیم جورواجور به آمیخته ای مثل: جنبه جسمی، لباس و نوع پوشش، جنبه کارکردی اون رو دربر می گیرد. در معنی وسیع تر، باورها شامل شناخت یا دونسته ها، عقاید یا آیینه» (اون ماری و اُدیل ۱۳۸۱، ۱۲۴).

۲-۴-۲- باور و حالات بازنما

یه باور همیشه درباره وضع اموریه[۵]. یه حالت ذهنی به دلیل همین ویژگی «درباره چیزی بودن» است که حالت التفاتی یا به تعبیر ساده تر، معنا دار می شه. همونجوریکه معنی یه جمله به وسیله گزاره ای تامین می شه که اون رو بیان می کنه، معنی حالت ذهنی هم، مثل باور به وسیله وضع امور یا گزاره ای تامین می شه که می بایست به خاطر اون رو راست باشه. با در نظر گرفتن همین ویژگی التفاتیه که باورها بازنما بوده و مثل نقشه هایی عمل می کنن که ما از روی اونا جهان رو جهت یابی می کنیم (فعالی ۱۳۸۹، ۹۰)، البته باید توجه داشت که آدم حالات ذهنی و روانی غیرباوری هم داره و تموم حالات روانی و ذهنی اون از سنخ باور نیستن. ما امیال، آمال، ترس و دیگه حالات گزاره ای هم داریم. تموم این حالات به این اعتبار که یه جور نقشه از یه تیکه از جهان در اختیار ما می گذارن بازنما هستن. مثلا ترس از وجود ماری در چمن زار، ترس از اون هستش که جهان به گونه خاصیه؛ یعنی چون جهان به گونه خاصی می باشه، ماری در چمن زار هست. بازنمایی، جزء جدایی ناپذیری از زندگی ذهنی ماست (شمس ۱۳۸۲، ۱۰۳؛ فعالی ۱۳۸۹، ۹۰). ولی این لازمه اون نیس که همه حالات روانی و ذهنی ما از سنخ باور و یا حتی به صورت گزاره ای باشه.

۲-۴-۳- منابع باورها

باورها از کجا شکل می گیرند؟ منابع شناختی و عاطفی و بینشی شکل گیری باورها چیه؟ بعضی از روان شناسا اجتماعی به این نتیجه رسیده ان که «باورها سه ریشه اصلی دارن: تجربه شخصی، اطلاعات حاصل از بقیه و استنتاج، حتی ممکنه باورها محصول همزمان این سه منبع باشن. مثلاً، ممکنه شخصی نوار جدید آقای X رو عالی توصیف کنه چون شخصاً به اون گوش داده. هم اینکه نوار مزبور ممکنه به خاطر این عالی به نظر برسه که فردی مورد اعتماد اون رو تعریف کنه یا در روزنامه ها درباره اون مطالب مثبت زیادی نوشته شده باشه. در حالت گذشته، باور شخص بر اطلاعات حاصل از بقیه استوار میشه. در آخر، احتمال داره که شخص اصلاً به نوار گوش نداده باشه و کسی هم درباره اون با اون صحبت نکرده باشه اما باور اون و محصول این استنتاج باشه: چون نوارهای آقای X خیلی خوبه، پس نوار جدید اون هم به احتمال نزدیک به یقین عالی میشه» (بدار و همکاران ۱۳۸۹، ۹۲).

[۱] Cooper, Frone, Russel & Muder

[۲] Kruglanski & Higgins

[۳] McCuller, Sussman, Dent & Teran

[۴] Ebadinski,

[۵] چینش خاصی که اشیا در خارج دارن و باور به اون اشاره داره.