دانلود پایان نامه روانشناسی در مورد منابع اطلاعاتی

دانلود پایان نامه

شفاهی باشد. در مرحله ابتدایی تشکیل پرونده، برگزاری جلسه‌ای شخصی با فرد تشکیل دهنده پرونده و پس از تحویل نخستین مواد بازیابی شده بسیار سودمند خواهد بود.
این جلسه، به ویژه چنانچه حاصل نخستین بازیابی‌ها نتیجه‌ای ضعیف دربر داشته باشد، بسیار ضروری است. این امر عامل مهمی در موفقیت هر خدمت اشاعه گزینشی اطلاعات بوده، و همکاری کامل شخص درخواست کننده را می‌طلبد. سازوکار بازخورد می‌بایست به حداقل زمان و تلاش از سوی کاربر نیازمند باشد. بسیاری از سازمانها همراه با مواد تحویلی، یک کارت پستی برگشت دادنی برای دریافت اطلاعات بازخوردی ضمیمه می‌کنند تا حداقل زمان را از کاربر بگیرد. در وضعیت ارتباط الکترونیکی، پیش از به پایان رسیدن ارتباط، خواستن آراء می تواند موجب یادآوری به کاربر شده و او را تشویق به اظهارنظر کند.
2-2-8- بازنگری و بهنگام کردن پرونده
سرانجام آن که، بسیاری از پرونده‌های کاربران احتمال دارد نسبتاً بدون تغییر باقی بماند. درمورد شخصی که دست اندرکار پژوهش در یک حوزه است، پرونده به حداقل تغییر نیاز دارد. با این حال، آگاهی رسانی و اصلاح مداوم می تواند نسبت به هرگونه تغییر در زمینه علاقه فرد اطمینان ایجاد کرده و آن را مشخص کند. این تغییر ممکن است ناشی از تغییر جهت در میزان تاکید سازمان بر موضوع یا تغییر در خط تولید آن باشد. ادغام ها و فراهم آوری های منابع جدید اکتشافات نیز می تواند موجب تغییراتی در پرونده آن ها شود. به موازات آنکه کاربران نسبت به توانمندی ها و محدودیت های نظام بیشتر آگاه می‌شوند، تقاضاهای آنها نیز در طول زمان تغییر می‌کند. به پیشنهادهای کاربران هم باید توجه کرد.
2-2-9 – اجرا
پیش از استفاده از شبکه‌های مخابراتی، خدمات اشاعه گزینشی اطلاعات بیشتر در محدوده داخلی کتابخانه‌ها اجرا می‌شد. کتابخانه‌ها نوارهایی را از تولیدکنندگان پایگاه های داده‌ها مشترک می‌شدند و مطابقت دادن پرونده‌های کاربران با اطلاعات توصیفی منابع توسط رایانه کتابخانه انجام می‌گرفت. از آن هنگام به بعد، همانگونه که رایانه‌ها و تحویل الکترونیکی اطلاعات رایج‌تر شده است، انجام خدمات اشاعه گزینشی اطلاعات نیز ساده‌تر و ارزان‌تر گشته است.
تمام فروشندگان خدمات جستجوی پایگاه های اطلاعاتی پیوسته تسهیلاتی را برای بهنگام کردن جستجو در خدمات اشاعه گزینشی اطلاعات به امکانات خود افزوده‌اند. برای مثال، می توان پرونده موضوعی کاربر را به صورت یک یا چند عبارت بولی در رایانه شرکت فروشنده با پرداخت مبلغ منصفانه‌ای ذخیره کرد. آنگاه می توان به صورت ماهانه یا در فواصل زمانی معین از طریق همان عبارت بندی ها که تنها محدود به بخش جدید افزوده شده فایل می‌باشد به جستجو در فایل های مربوطه پرداخت.
2-2-10- سایر پالایشها
دو دستاورد ناشی از کاربرد رایانه‌ها و پایگاه‌های داده‌ها، بر اشاعه اطلاعات تاثیر گذاشته است. این دستاوردها عبارت است از :
توانایی ذخیره استنادهای کتابشناختی و متن به صورت الکترونیکی در فایل شخصی
دسترس پذیر شدن بخش هایی از برخی پایگاه های خاص برای جستجو توسط کاربران نهایی.
2-2-11- انتقال و ذخیره داده ها
انتقال و ذخیره داده‌ها فرایندی است که طی آن داده‌های موجود در یک رایانه دور نسخه‌برداری شده و مستقیم از طریق خط تلفن به بایگانی دیگری در یک رایانه خودی انتقال داده می شود. با بهره گرفتن از تجهیزات مخابراتی و یک برنامه نرم‌افزاری، می توان فایل انتقال داده شده را ذخیره، نمایه سازی و یا در دیگری ادغام کرد. این فایل های جدید را می توان بعداً مورد جستجو قرار داد و روی آن کار بیشتری انجام داد. این گونه فایل ها اساساً فایل های الکترونیکی استنادها یا فایل های بازچاپ متن کامل است. برای انتقال و سازماندهی فایل های شخصی نیز تعدادی فرآورده‌های نرم افزاری وجود دارد. برخی از این برنامه‌های مشهور عبارت است از SCI-MATE،GRATFUL MED، PRO-CITE از کتابخانه ملی پزشکی آمریکا، و چند نرم‌افزار دیگر. بررسی و مرور توانمندیها و محدودیت های این نرم‌افزارها را غالباً در مجله‌هایی چون :
Online Review, Database, Microcomputers for Information Management می توان یافت. ایجاد فایل های انتقال داده شده به آسانی امکان پذیر است، اما نگه داشت آنها برای بازیابی آسان، بسیار مشکل است. هر یک از فایل ها در واقع نسخه کوچک شده از یک نظام بازیابی اطلاعات است که همان مسائل و مشکلات سازماندهی موضوعی جهت بازیابی را به همراه دارد. به هر صورت، غیر متمرکز کردن فایل های بازچاپی پیوسته، موجب گسترش دسترسی به اطلاعات می شود.
2-2- 12- جستجو توسط کاربر نهایی
موسسه‌های خدمات جستجوی پایگاه های پیوسته تخفیف هایی برای جستجو توسط کاربران نهایی به عمل می‌آورند. نمایه دانش از موسسه دیالوگ و نمایه BRS After Dark از موسسه BRS با هدف دسترسی کاربران نهایی ایجاد شده است. منشاء پایگاه Paper Chase به عنوان یک طرح پژوهشی آن بود که این فرضیه را بیازماید که، چنانچه اطلاعات جدید کتابشناختی به آسانی در دسترس پزشکان بالینی و دانشمندان علوم زیست پزشکی قرار گیرد و توسط خود آنها جستجوپذیر باشد، میزان استفاده از متون و نوشته‌های زیست پزشکی افزایش خواهد یافت. (هروتز و بلی، 1981)
پایگاه Paper Chase شامل مقاله‌هایی از سه سال اخیر پایگاه پاب مد بود. این مقاله‌ها از مجله‌های موجود در کتابخانه‌ بیمارستان بت ازرائیل در بوستون برگرفته شده بود. نوار داده‌های این پایگاه در یک رایانه داخلی قرار داشت. یک برنامه ارتباطی کاربر برای جستجوی آسان‌تر نیز نصب شده بود. پایانه‌های متصل به پایگاه بطور شبانه‌روزی در بیمارستان در دسترس بود.
به همین نحو، در پایگاه CITE/NLM یک برنامه ساده ارتباط کاربر برای جستجو در فهرست رایانه‌ای کتابخانه پیاده شد (داسزککز، 1983).
از هر دو طرح پژوهش چنین نتیجه گرفته شد که فراهم بودن و دسترس پذیری از عوامل عمده و موثر در افزایش کاربر نظام های اطلاع رسانی بود. از آن هنگام به بعد، در بسیاری از مراکز، دسترسی محلی به زیر مجموعه‌های پایگاه‌هایی که مکرر مورد استفاده قرار می‌گیرد، مانند MiniMEDLINE، فراهم شده است. (بوئرینگ، 1985)
اکسنون لوح فشرده (CD-ROM) که فایل های بزرگی از داده‌ها را دربر دارد نیز به عنوان نوع دیگری از ابزار پژوهشی برای خرید یا اشتراک در دسترس است. امکانات نامحدود جستجوی پیوسته که در دسترس کاربران محلی است، موجب گسترش دسترسی به اطلاعات می شود. با این حال، لازم است به یک نکته احتیاطی توجه داشت، اگرچه جستجو توسط کاربران نهایی خیلی معمول شده است، اما مطالعات انجام شده توسط سول (1986) نشان داده است که راحتی و سرعت دو دلیل اصلی استفاده کاربران نهایی از نظام های پیوسته محسوب می شود و سایر توانمندی های خوب آن نظام ها تحت الشعاع این دو عامل قرار گرفته است. بسیاری از کاربران تنها جستجوهای ساده را انجام می دهند.
سادگی کاربرد عامل مهمی در تداوم استفاده از این نظام هاست. پیشنهاداتی ارائه شده است مبنی بر اینکه نظام پایه جستجوی پیوسته را می توان به منظور کمک به کاربر نهایی ارتقاء بخشید.
2-2-13- مدیریت یکپارچه اطلاعات
در شکل آرمانی، اشاعه به معنای استفاده یکپارچه از تمام اطلاعات مربوط و مناسب توسط کاربر است بدون آن که خود وی مجبور باشد برای به دست آوردن اطلاعات مختلف از منابع جداگانه تلاش کند.
نظام مدیریت یکپارچه اطلاعات دانشگاهی ( (IAIMS که توسط کتابخانه ملی پزشکی ایجاد شده، نظامی است که در همین راستا کار می‌کند( ماتسن و کوپر). به منظور تایید تصمیم‌گیری های بالینی و پژوهشی، متخصص مراقبت های پزشکی باید بتواند اطلاعات موردنظر بیماران، نتایج آزمون های آزمایشگاهی، آمارهای همه‌گیرشناسی، فایل های داده‌های خاص (مانند موافقت نامه‌ها و طرح های درمانی)، و همچنین مطالب مربوط در مجله‌های جدید را از طریق رایانه روی میز خود فراخوانی کند.
چنین اندیشه‌هایی مطمئناً در حوزه تجارت و صنعت نیز مصداق دارد. گزارش های داخلی مربوط، داده‌های مربوط به فروش و بازاریابی، گزارش های بازرگانی، مقررات و محدودیت های دولتی، و متون انتشار یافته باید به منظور استفاده توسط شخص تصمیم گیرنده، به صورت یکپارچه درآید. یادآوری می شود که اگرچه تقریباً در هر موضوع قابل تصوری پایگاه هایی وجود دارد، اما تحویل و دسترس‌پذیری اطلاعات موردنیاز به دلیل وجود اطلاعات فوق‌العاده زیاد دچار اختلال می شود. استفاده مولد از اطلاعات نه صرفاً موجود بودن آنها، بلکه به پیش گزینی، هماهنگی موثر، و پیوند دادن میان منابع اطلاعاتی بستگی دارد. کاربردهای مدیریت یکپارچه اطلاعات در حوزه‌های تخصصی به تدریج به منصه ظهور درمی‌آید. مجله‌های الکترونیکی پیوسته در زمینه شیمی توانمندی های جستجو در «نظام پیوسته چکیده نامه شیمی» را، که نسخه پیوسته، نشریه چکیده نامه شیمی است، به متن کامل مقاله‌ها در مجله‌های مربوط پیوند می‌زند.
همانگونه که پیشتر بیان شد، موسسه Mead Data Central خدمات MEDIS را نیز به منزله یک منبع اطلاع رسانی یکپارچه که تعدادی از منابع پزشکی را هماهنگ کرده است ارائه می کند.
2-2-14- خدمات اطلاعات پردازش شده
امروزه، جامعه از وجود اطلاعات بیشتری آگاه است وکاربردهای ثمربخش بیشتری برای آن یافته است. همچنین، سطح انتظار جامعه از خدمات اطلاع‌رسانی بالاتر رفته است. به موازات سازماندهی و دسترس پذیر کردن تعداد بیشتری از منابع اطلاعاتی به شکل الکترونیکی، تقاضاهای بیشتری برای تحویل عملی اطلاعات مطرح می شود. برای نمونه، در بخش تجارت، کاربران انتظار دارند اطلاعات پردازش شده را به شکل خلاصه در اختیار داشته باشند و بتوانند اطلاعات و اخبار تجاری را از طریق نظام های اطلاع‌رسانی پیگیری کنند. تعداد فزاینده‌ای از موسسه‌های بازرگانی فرآورده‌هایی ارائه داده‌اند که ویژه این گروه از کاربران است.
برای مثال، واسطه‌های اطلاعاتی مستقل بسته‌های اطلاعاتی را براساس سفارش در شکل کاملاً کاربردی ارائه می‌دهند. این واسطه‌ها می توانند تازه‌ترین اطلاعات یک بازار معین را به صورتی منظم عرضه کنند. بطور خلاصه، اشاعه اطلاعات و دسترسی به آن را از راه های گوناگون می توان محقق کرد. پیشرفت های اخیر در شبکه‌سازی، همراه با پیشرفت های فناوری اطلاعات، بطور چشمگیری موجب تسهیل خدمات تحویل منبع شده است. تحویل الکترونیکی منابع تغییرات ژرفی در سطح جهانی و ملی به وجود آورده است. در گذشته، کاربرانی که در مناطق دور زندگی می‌کردند در مقایسه با آنهایی که نزدیک مراکز شهری بزرگ و غنی از نظر منابع یا کتابخانه‌های بزرگ دانشگاهی و پژوهشی زندگی می‌کردند، از عدم دسترسی به اطلاعات در رنج بودند. با در اختیار بودن بنگاه های اطلاع رسانی و دسترسی پیوسته و جهانی به هزاران پایگاه داده‌، عدم دسترسی تا حد زیادی به صورت یک سوال در مورد اینکه آیا می توان هزینه نسبتاً متعادلی را پرداخت یا نه، کاهش یافته است. تحویل اطلاعات از امور دستی غیر متمرکز، ابتدا به امکانات متمرکز و مهار شده توسط رایانه، و اکنون به توانمندی های توزیعی که صفحه‌های نوری و ریز رایانه‌ها فراهم می‌آورند تحول یافته است.( حری، 1372، 13-22)
خدمات آگاهی رسانی جاری موجب توسعه ارزشمند خدمات اطلاع رسانی درخواستی شده است. هر خدمت اشاعه گزینشی اطلاعات که منابع اطلاعاتی سودمند، روزآمد و جدید را برای کاربر فراهم سازد، این امر را به اثبات می‌رساند که، در دراز مدت، با صرفه‌ترین خدمت است. موفقیت خدمات اشاعه گزینشی اطلاعات در میزان حساسیت و درک و فهمی نهفته است که با داشتن آنها پرونده‌های موضوعی را تشکیل و مورد بازنگری قرارمی‌دهیم، و روزآمد نگه می‌داریم.
با این حال، میزان و سطح اشاعه اطلاعات یکی از امور موردنظر در هدف های نظام اطلاع‌رسانی و یکی از ارزش های مورد انتظار از اطلاعات در یک سازمان محسوب می شود.
برای مثال، یکی از هدف های یک کتابخانه بیمارستانی می تواند تهیه فهرست هایی از مشخصات مقاله‌های مجله‌ها باشد، و اینکه آیا و چه زمانی درخواست های اطلاعاتی از سوی متخصصان مراقبت های پزشکی باید تحویل گرفته شود، تحویل سریع و به موقع چنین سیاهه‌هایی به بخش مربوطه بیمارستان سطح خوبی از اشاعه اطلاعات قلمداد می شود.
در مقابل هدف بالا، هدف های یک موسسه خدمات جستجو در یک شرکت سازنده اتومبیل که در رقابت با سایر شرکت های مشابه است می تواند کاملاً متفاوت باشد.
2-2-15- مثالی موفق از اشاعه گزینشی اطلاعات
2-2-15-1- اجرای اشاعه گزینشی اطلاعات در سامانه‌های داده پایگاهی
پردازش اشاعه گزینشی اطلاعات یکی از کاربردهای مهم نرم‌افزار داده پایگاهی گریپس (سامانه عمومی پردازش اطلاعات رابطه مبنا) است. یکی از ویژگی‌های مهم این نرم‌افزار آن است که دو امکان همزمان را در اختیار بهره‌گیر قرار می‌دهد : امکان انجام پرس و جوی خودکار، و امکان انجام پرس و جو در یکی از کاربردهای جاری در داده پایگاه‌های فرعی (بخشی) مختلف در کاوش‌های خودکار، یک پرس‌وجو برای داده پایگاه هایی که چرخه روزآمد سازی منظمی دارند تهیه می شود و سپس درزمان تعریف شده، به طور خودکار راه‌اندازی می‌گردد. این سامانه نیازمند دو قطعه اطلاعاتی پیش گزیده است.
* گستره زمانی
* فاصله بین نوبت‌های پردازش.
این اطلاعات، مبنای ملزومات سامانه است و باید هم با چرخه‌های روزآمدسازی مورد استفاده در داده پایگاه موردنظر و هم با مقتضیات بهره‌گیر، همخوانی داشته باشد.
1. گستره زمانی
گستره زمانی، اطلاعاتی را دربر دارد که به موجب آن مشخص می شود چه بخش‌هایی از داده پایگاه باید براساس پرس‌وجوی جاری کاوش شود. در این ارتباط، هم تعریف مبتنی بر بخش (های داده پایگاه) امکان پذیر است.
مثال‌هایی از گستره زمان :
ژانویه 1990 تا دسامبر 1996
ژانویه 1996 تا دسامبر 1996
اکتبر 1996
بخش‌های داده پایگاه (داده پایگاه‌های فرعی)
روزآمدهای آتی (تا 31 دسامبر 2009)
دو یا چند فاصله زمانی را نیز می توان با هم ترکیب کرد، مثل «تمام یافته‌های داده پایگاه جاری» و «روزآمدهای آتی».
2. فاصله بین نوبت‌های پردازش
بدیهی است که داده پایگاه‌های مختلف در فاصله‌های زمانی متفاوت-روزانه، هفتگی، ماهانه- روزآمد می‌شوند. عموماً پرس‌وجوهای خودکار در هر بار که داده پایگاه روزآمد می شود انجام می‌شوند، هر چند در برخی موارد ممکن است که بهره‌گیران تصمیم بگیرند که پرس‌وجویشان را در زمانی- هفتگی یا فصلی- انجام دهند که با نیازهای خاص خودشان بیش‌ترین تناسب را داشته باشد.
مثال‌هایی از فاصله احتمالی بین نوبت‌های پردازش :
پس از هر بار روزآمد سازی داده پایگاه
روزانه
هفتگی
ماهانه
فصلی
3. انتقال منابع یافته شده
این فایل متنی را به روش‌های گوناگونی می توان برای بهره‌گیر فرستاد. روش‌های موجود در حال حاضر عبارتند از فکس، پست الکترونیکی و پست ایکس 400، یک نمودار ترسیمی از فرایند کاوش و انتقال که در سامانه اشاعه گزینشی اطلاعات به آن عمل می شود در نمودار آمده است.
شکل (2-1) پردازش اشاعه گزینشی اطلاعات
2-2-16- تحویل اطلاعات
2-2-16-1- اصول
سطح بسیار ابتدایی تحویل اطلاعات، به صورت انفرادی و دستی است. تحویل دستی اطلاعات بسیار ضروری، اشکالی ندارد، چرا که از این طریق و با دریافت فوری بازخوردها، می توان درباره میزان مرتبط بودن یا نبودن اطلاعات با نیازهای بهره گیر و همچنین برقراری تماس های شخصی تصمیم گیری کرد. به دلیل در دسترس نبودن درخواست کننده یا ساختار متفاوت اطلاعاتی درخواستی، باید آن را از طریق پست سفارشی ارسال کرد و در صورت ارائه این خدمات از طریق نمابر، اطلاعات باید از کیفیت بالا، سرعت و کاغذ مرغوبی برخوردار باشد.
2-2-16-2- پست الکترونیکی
بسیاری از

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه روانشناسی درباره : کنترل اجتماعی

دیدگاهتان را بنویسید