می 11, 2021

تاثیر رعایت اخلاق در موفقیت دنیوی- قسمت 15

4-12. آثار و پیامدهای رضا

پس از اینکه در قسمت قبل با چایگاه و اهمیت صفت رضا بررسی شد اکنون به آثار و فوائد دنیوی خشنودی از خدا پرداخته می شود و نمونه هایی از آن در این جا ذکر می شود:

  1. رضا از خداوند متعال اندوه و ناراحتی را برطرف می کند. حضرت علی علیه السلام :«الرِّضَا یَنْفِی الْحُزْن‏»[418] «خشنودی ، اندوه و حزن را بر طرف می کند.»

مرحوم آقا جمال الدین خوانساری این حدیث شریف را چنین توضیح می دهد:«یعنى هر كه خود را راضى و خوشنود بقضاى حقّ تعالى و قدر او كرد و دانست كه هر چه برسد باو از مصائب و بلاها كه خود سبب آن نباشد چنین از براى او مقدّر شده و مصلحتى در آن بوده، دیگر او را رنج و اندوهى نباشد.»[419] و می دانیم کسی که همیشه دچار اندوه و حزن باشد احساس خوشبختی در زندگی دنیوی نمی کند.

  1. رضا باعث می شود انسان عفت خود را حفظ کند. امام علی علیه السلام در این مورد چنین می فرماید:«الرِّضَا بِالْكَفَافِ یُؤَدِّی إِلَى الْعَفَافِ.»[420] «خشنودی به کفاف ، زندگی انسان را به عفت و پاکدامنی می کشاند.» مقصود از خشنودی به کفاف یعنی به آن مقدار که خدا به قدر کفایت زندگی او به او داده است از خداوند راضی باشد. و عفت ویژگی ای است که انسان ها همه (مسلمان و غیر مسلمان )دوست دارند متصف به این صفت شوند و اگر کسی به بی عفتی شهره شود احساس ناموفقی در زندگی می کند.
  2. آسان شدن مصیبت های بزرگ از فواید رضا است.امیرالمؤمنین علیه السلام:«الرِّضَا بِقَدَرِ اللَّهِ یُهَوِّنُ عَظِیمَ الرَّزَایَا»[421] «خشنودی به قضا و قدر الهی مصیبت های بزرگ را آسان می کند.»
  3. حضرت علی علیه السلام:«ارْضَ تَسْتَرِح‏»[422] «راضی و خشنود باش [به آن چه خدا برایت تقدیر کرده] تا راحت و آسوده باشی.»
  4. امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمایند:«إِنَّكُمْ إِنْ رَضِیتُمْ بِالْقَضَاءِ، طَابَتْ عِیشَتُكُمْ، وَ فُزْتُمْ بِالْغَنَاء»[423] «بدرستى كه شما اگر به قضای الهی راضى باشید، زندگیتان نیكو و به بی نیازی و توانگری دست یافته اید.» این بی نیازی را می توان توانگری در دنیا نیز در نظر گرفت، همانطور که مرحوم آقا جمال الدین خوانساری گفته :« یعنى توانگرى در آخرت بلكه در دنیا نیز زیرا كه كسى كه راضى شود بتقدیر حق تعالى اكتفا كند به آن چه برسد بآن و محتاج بسعى و طلب نباشد و این كمال توانگریست.»[424]
  5. امام علی علیه السلام:« فِی رِضَا اللَّهِ غَایَةُ الْمَطْلُوب‏»[425] «در رضایت خداوند نهایت مطلوب و آرمان انسانی است.»
  6. امیرالمؤمنین علیه السلام:« مَنْ رَضِیَ بِالْقَدَرِ اسْتَخَفَّ بِالْغِیَر»[426] «کسی که به مقدرات الهی راضی باشد دگرگونی ها را آسان و سبک می شمارد.»
  7. حضرت علی علیه السلام :« مَنْ رَضِیَ بِالْقَدَرِ لَمْ یَكْرُثْهُ الْحَذَر»[427] «هر كه راضى شود بقضا و قدر خدا ، حذر و اندیشه كردن‏ بر او سخت نشود.»
  8. امام علی علیه السلام :« مَنْ رَضِیَ بِالْمَقُدورِ قَوِیَ یَقِینُه‏»[428] «کسی که راضی باشد به مقدرات ، یقینش قوی گردد.»

4-12. آثار و پیامدهای توکل

    1. از مشکلات زندگی در دنیا دشواری و صعوبت امور برای انسان می باشد. اما اگر انسان بر خدا توکل کند باعث می شود که مشکلات او آسان شود و اسباب و وسایل کار ها برایش فراهم می شود. امام علی علیه السلام می فرمایند:« مَنْ‏ تَوَكَّلَ‏ عَلَى‏ اللَّهِ‏ ذَلَّتْ لَهُ الصِّعَابُ وَ تَسَهَّلَتْ عَلَیْهِ الْأَسْبَابُ وَ تَبَوَّأَ الْخَفْضَ وَ الْكَرَامَةَ»[429]. «هر كه به خدا توكّل كند، دشوارى ها براى او آسان شود و اسباب برایش فراهم گردد و فرود آید در وسعت و كرامت‏.»
    2. اثر دیگری که توکل به خداوند دارد این است که انسان اندوهناک نمی گردد.غم و اندوه در زندگی اخساس شکست در زندگی به انسان می دهد. امام علی علیه السلام می فرمایند:« مَنْ‏ تَوَكَّلَ‏ لَمْ‏ یَهْتَم‏»[430] «کسی که توکل کند اندهناک نگردد.»
    3. هر کس به خداوند توکل کند احساس عزت و بی نیازی می کند که در پی آن احساس موفقیت نیز می آیدحضرت صادق علیه السلام می فرمایند:« إِنَ‏ الْغِنَى‏ وَ الْعِزَّ یَجُولَانِ فَإِذَا ظَفِرَا بِمَوْضِعِ التَّوَكُّلِ أَوْطَنَا»[431] «بی نیازی و عزت گردش می کنند و چون به محل توکل رسند وطن سازند.»
    4. یکی ازعواملی که معیار موفقیت و شک
      برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

      ست در زندگی به حساب می آید، رنج و خستگی است که انسان متوکل بنا به گفته امیرالمومنین علیه السلام از این مسئله به دور است. ایشان می فرمایند: «لَیْسَ‏ لِمُتَوَكِّلٍ‏ عَنَاء»[432] «برای هیچ توکل کننده ای رنجی نیست .»

 

  1. کسی که به خدا توکل می کند این توکل او باعث می شود که به خاطر اعتماد و اطمینانی که به خداوند کرده است احساس قدرت کند و همین سبب پیروزی و غلبه در زندگی می شود.امام باقر علیه السلام این طور در این زمینه فرموده اند: «مَنْ‏ تَوَكَّلَ‏ عَلَى‏ اللَّهِ‏ لَا یُغْلَبُ وَ مَنِ اعْتَصَمَ بِاللَّهِ لَا یُهْزَمُ»[433] «آن کس که به خدا توکل می کند مغلوب نشود و آن کس که به خدا توسل جوید شکست نخورد.»
  2. یکی دیگر از آثار توکل این است که چون متوکل کار خود را به خدا واگذار کرده است خدا هم همیشه به او کمک می کند. امیرالمومنین علیه السلام می فرمایند:« مَنْ‏ كَانَ‏ مُتَوَكِّلًا لَمْ یَعْدَمِ الْإِعَانَة»[434] «هر که توکل کننده (به خدا ) باشد نمی شود که اعانت و یاری خدا را در نیابد و به او نرسد.»
  3. توکل سبب می شود که انسان در برابر مشکلات هیجانی نشود و قدرت تصمیم گیری داشته باشد و بهترین راه حل را انتخاب کند و از همین جا به موفقیت در زندگی برسد. امام علی علیه السلام چنین بیانی دارند:« مَنْ‏ تَوَكَّلَ‏ عَلَى‏ اللَّهِ‏ أَضَاءَتْ لَهُ الشُّبُهَاتُ وَ كُفِیَ الْمَؤُونَاتِ وَ أَمِنَ التَّبِعَاتِ»[435] «کسی که بر خدا توکل کند تاریکی شبهه ها برایش روشن شود و خرج ها و مؤونه های زندگی او برایش کفایت می شود، و از عاقبتهاى بد ایمن باشد.»
  4. رهایی از بدعاقبتی و به عبارت دیگر عاقبت به خیر شدن از اثرات دیگر توکل است که در حدیث گذشته از امام علی علیه السلام بیان شد. در واقع این حدیث شریف به صراحت ارتباط توکل در کامیابی در زندگی را بیان کرده است.
  5. اثر دیگر توکل که در حدیث قبلی به آن اشاره شده بود کفایت شدن خرج ها و مؤونه های زندگی است. در حدیث دیگری نیز از نبی اکرم صلی الله علیه و آله همین مطلب بیان شده است ایشان می فرمایند: «مَنْ‏ تَوَكَّلَ‏ عَلَى‏ اللَّهِ‏ كَفَاه‏ مؤونته و رِزقُه مِن حَیثُ لایَحتَسِب»[436] «هر كه به خدا توكّل كند، خداوند هزینه او را كارسازى كند و از جایى كه گمان نمى برد به او روزى رساند.» این مطلب معمولاً یکی از دغدغه های افراد است که ذهن و فکر انسان ها را به خود مشغول می دارد، اما انسان متوکل از این جهت، در آرامش است و لذا احساس رضایت دارد.
  6. احساس ضعف در زندگی از عوامل ایحاد کننده احساس شکست در زندگی است. از حدیثی از امام رضا علیه السلام متوجه می شویم که از اثرات توکل قوی شدن و نیرومند شدن است. ایشان می فرمایند:« مَنْ أَرَادَ أَنْ یَكُونَ أَقْوَى النَّاسِ فَلْیَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَ سُئِلَ عَنْ حَدِّ التَّوَكُّلِ مَا هُوَ قَالَ لَا تَخَافُ‏ سِوَاهُ‏[437] « هر کس می خواهد قوی ترین مردم باشد پس باید به خداوند توکل کند.»
  7. توکل از اثرات مهمی که دارد بی نیازی از انسان های دیگر است. مولای متقیان علی علیه السلام می فرمایند:« مَنْ‏ تَوَكَّلَ‏ عَلَى‏ اللَّهِ‏ غَنِیَ عَنْ عِبَادِه»‏[438] «هرکس به خدا توکل کند از بندگان خداوند بی نیاز می شود.»

4-13. آثار و پیامدهای یقین

یقین نیز مانند دیگر فضائل اخلاقی دارای آثار فوائد دنیایی می باشد:

  1. یقین باعث می شود شک و تردید از انسان بر طرف شود .امیر المؤمنین علیه السلام می فرمایند : «الْیَقِینُ یَرْفَعُ الشَّك‏»[439] «یقین ، شک را بر طرف می کند.»

می دانیم که شک و دودلی یکی از حالات روحی آزار دهنده برای انسان است که برطرف شدن آن شخص را به احساس رضایت از زندگی می رساند.

  1. هر کس می خواهد در دنیا در برابر مشکلات و سختی ها صبور باشد و بتواند ایستادگی کند باید یقین داشته باشد. امام علی علیه السلام می فرمایند: «أَصْلُ الصَّبْرِ حُسْنُ الْیَقِینِ بِاللَّه‏»[440] « اصل و ریشه صبر نیکویی یقین است به خداوند متعال.» آقا جمال خوانساری ذیل این حدیث چنین می نویسند: «… زیرا كه این یقین صبر را سهل و آسان میكند زیرا كه با وجود آن داند كه هر مصیبتى كه باو برسد از جانب حق تعالى خیر او در آن بوده و از جانب دیگران حق تعالى تلافى آن را بر وجه احسن خواهد كرد و با وجود این علم صبر چندان دشوار نباشد.»[441] لذا با رسیدن به مرتبه یقین تلخی سختی ها برا ی انسان آسان شده و جنبه ای از موفقیت در زندگی دنیوی را برایش به ارمغان می آورد.
  2. از دیگر اثرات یقین ، رستگاری و نجات است. امیرالمؤمنین علیه السلام در این زمینه می فرمایند: «مَنْ أَیْقَنَ أَفْلَح‏»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *