بلاکچین Blockchain چیست؟

این روزا زیاد از فناوری بلاکچین Blockchain می شنویم. در این مطلب می خوایم ببینیم اصلا این فناوری چیه؟

واقعا Blockchain همون پلتفرمیه که بیت کوین رو بوجود آورده. بیت کوین در واقع روی فناوری Blockchain سوار شده.
بیت کوین

بلاکچین یه بستر پخش تراکنشه که در اون هر تراکنش به دیگر تراکنشای دور و بر اون از راه رمزگذاری متصله.

هکرها همیشه یه قدم جلوتر از شرکتای امنیتی حرکت می کنن. با این وجود که شرکتای امنیتی هر روز روشای جدیدی واسه مراقبت از کاربران ایجاد می کنن، هنوزم هکرها روشی واسه نفوذ پیدا می کنن؛ اما یه جور فناوری به نام بلاک چین (BlockChain)، به اینترنت یه هویت قطعی میده.

هک

واسه هک کردن اون، شما باید تموم تراکنشای وابسته به اون و تموم تراکنشای رونوشت شده رو هک کنین (که واقعا یعنی غیر ممکنه).

اگه همه این گفته ها عجیب و غریب به نظر می رسن، بذارین این طور بگیم که بلاکچین داراییای دیجیتالی شما رو زیر نظر داره تا فقط از راه گرفتن هویت شناسایی شن و کسی بدون اجازه نتونه کپیایی از اون جفت و جور کنه.

دیجیتال

اینجور موضوعی دلیل می شه که واسه واحد پول خیلی مهم نباشه اما از راه اون میشه خیلی از مسائل دیجیتالی رو حفاظت کرد.

مثلا، در آینده سند خونه شما دیگه یه برگه کاغذ نیس و یا کسی نمی تونه یه خونه رو به چند نفر بفروشه و یا حتی رای گیریا از این روش به طور کامل بدون خطا انجام می شن.

بلاک چین یه فناوری جدید و پروتکلی اینترنتیه که در تراکنشای مالی آنلاین استفاده کرده می شه؛ اما میشه موارد استفاده دیگری هم واسه اون پیدا کرد.

ریچارد مولدز (Richard Moulds)، مدیر ارشد شرکت امنیت الکترونیکی ثیلز (Thales e-Security)، گفت: «بلاک چین می تونه اعتماد مردم به اینترنت رو زیاد کنه؛ مثلا می تونه علاوه بر وصل کردن اشیا به همدیگه و اینترنت، رابطی واسه تراکنشای مالی بین مردم و اشیا جور واجور هم باشه.» در حالی که عده زیادی فکر می کنن، تنها کاربرد بلاک چین، استفاده در بیت کوینه.

این فناوری در سال گذشته با مبلغ ۱ میلیارد دلار، بیشترین سرمایه گذاری روی یه فناوری نوظهور رو به خود اختصاص داده.

دلار

سرفصل محتوا

  • بلاکچین چیه؟
  • پایگاه داده، قرارداد یا یه نرم افزار؟
  • بلاکچین چیجوری کار می کنه؟
  • بلاکچین و ویکیپدیا
  • موارد استفاده بلاکچین
  • به چه دلیل بلاکچین واسه بانکا جذابه؟
  • بلاکچین و شبکه های اجتماعی
  • دیگه کاربرده های بلاکچین
  • بلاکچین چیجوری می تونه جامعه رو به هم بریزه؟
  • آینده بلاکچین

بلاکچین چیه؟

آجای ویج (Ajay Vij)، معاون مدیر و رییس بخش خدمات مالی شرکت اینفوسیس (Infosys)، گفت: «بلاک چین طراحی شد تا جلوی کلاه ورداری در معاملات گرفته شه.

این فناوری یه پایگاه داده پخش شده که هر کسی می تونه در اون اعتبار معاملات رو بررسی کنه.»

فناوری بلاک چین تقریباً مانند امضای دیجیتال عمل می کنه.

گرت استیفنز (Gareth Stephens)، رییس بخش پیشرفت طرحا در شرکت انگلیسی جمع آوری اطلاعات جی. بی. جی (GBG)، گفت: «بلاک چین یه پلتفرم پخش شده که امکان انتقال اطلاعات از یه مکان به مکان دیگه رو با امینت بالا جفت و جور می کنه.»
بلاک چین یه فناوری متن بازه و کسی صاحب اون نیس، این فناوری یه مجری مرکزی واسه تأیید تراکنشای انجام شده نداره و به صورت خودکار شبکه رو تنظیم می کنه.

استیفنز میگه: «واقعا نکته اصلی فناوری بلاک چین، قدرت بسیار بالای تنظیم خودکار اون هستش.»

پایگاه داده، قرارداد یا یه نرم افزار؟

مایکاح وینکلسپکت (Micah Winkelspecht)، مؤسس و مدیر شرکت آمریکایی جم (Gem)، ارائه دهنده بلاک چین، گفت: «بلاک چین می تونه یه پایگاه داده، قرارداد یا نرم افزار باشه.

وقتی که اطلاعات ذخیره می شه، دیگه امکان بازنویسی و تغییر اون وجود نداره.این طراحی باعث می شه تا بلاک چین، یه سوابق تاریخی دائمی بسازه.»

جذابیتای اینجور فناوریایی در موردای جور واجور تجاری، تراکنش مالی و انتقالات اطلاعات- که روی یه شبکه ناامن انجام می شه- به طور کاملً مشخصه.

بلاکچین چیجوری کار می کنه؟

هر تراکنش یه کد هش (Hash) 64 کاراکتری تولید می کنه. این کد با کد هش قبلی ترکیب می شه تا یه بلاک جدید بسازه.
ویج میگه: «هر بلاک با به کار گیری بلاکای جدید، یه ترتیب خطی، وقتی و رشته کاراکترهای یه بار مصرف تولید می شه. به خاطر همین دست کاری و ایجاد اطلاعات نادرست و غیرقابل ردیابی، تقریباً شدنی نیس.»
الان سامانه های اداری و بانکا در برابر جرائم سایبری قرار دارن؛ اما بلاک چین می تونه جلوی همه اونا رو بگیره.

بلاک چین می تونه با به کار گیری جانشین کردن پردازشای موجود پیچیده ، تموم تراکنشای انجام شده رو ضبط و نگهداری کنه.

دیو ریسیزین (Dave Hryciszyn)، مدیر بخش فناوری و راهبردهای شرکت انگلیسی هدلاندن (HeadLondon)، گفت: «بلاک چین پایگاه داده ایه که محیط امن کامل ای رو در محیطای ناامن بوجود میاره.

به این معنا که تموم اطلاعات معاملات انجام شده در هر صنعتی رو ذخیره می کنه. میشه از این فناوری در موردای مالی، حسابرسی، پزشکی و صنعتی هم استفاده کرد.»

بلاکچین و ویکیپدیا

واسه مشخص تر شدن موصوع می خوایم بلاکچین رو با ویکیپدیا مقایسه کنیم.

بلاک چین و ویکیپدیا، هر دو در شبکه های پخش شده (اینترنت) اجرا می شن، ویکی پدیا یه سایت جهانی (WWW) با به کار گیری یه مدل شبکه سرویس گیرنده و سرویس دهنده س.

در ویکیپدیا، کاربر (مشتری) با مجوزهای مربوط به حساب کاربری خود قادر به تغییر مقالات ویکیپدیا در سرور اصلیه.

هروقت یه کاربر به صفحه ویکیپدیا دسترسی پیدا کنه، نسخه به روز شده ویکیپدیا رو مشاهده می کنه. اما کنترل پایگاه داده (دیتابیس) بازم با مدیران ویکیپدیاه و اجازه دسترسی و تغییرات رو رو به وسیله یه مقام مرکزی حفظ می کنه.

شیرازه اصلی ویکیپدیا مانند همه بانکا، دولتا و شرکتای بیمه، شامل دیتابیس متمرکز و مراقبت شده.

مدیران اصلی این شرکتا و موسسات قادر به مدیریت و دسترسی کامل به پایگاه های داده هستن به خاطر همین به اونا سیستمای متمرکز می گن.

اما دیتابیسی که در فناوری بلاک چین تشکیل شده به طور کامل فرق داره. اینم یکی از ویژگیای جدا و مهم از فناوری بلاک چینه.

این دیتابیس هیچ مدیری نداره و به وسیله هیچ کسی نمی تونه کنترل شه. حتی پیشرفت گران فقط می تونن تغییراتی بسازن اما نمی تونن به اطلاعات دسترسی داشته باشن. به خاطر همین به این فناوری، «فناوری غیر متمرکز» می گن.

یعنی استخون بندی دیجیتالی ویکی پدیا مشابه با پایگاه های داده مرکزی و شدیدا حفاظت شده ایه که الان بانکا و دولتا یا شرکتای بیمه از اونا استفاده می کنن.

کنترل اینجور پایگاه های داده ای در اختیار صاحبان اونا میشه. مخصوصا اونا با کنترل داده های جدید از حمله های سایبری به پایگاه داده جلوگیری می کنن.

اما از اون طرف، پایگاه داده پخش شده یا نامتمرکزی که تکنولوژی بلاک چین ساخته به طور اساسی استخون بندی دیجیتالی متفاوتی داره.

در هر حقیقت این فرق مهم ترین ویژگی تمیز دهنده کارکرد بلاک چینه.

نسخه اصلی داده های ویکی پدیا روی یه سرور مرکزی ویرایش می شن و همه کاربران نسخه جدید این داده ها رو می بینن.

اما در مورد کارکرد بلاک چین، هر سرور در این شبکه ارتقای رکوردها رو به طور جداگونه انجام میده و در آخر همه اونا به یه نقطه پایانی می رسن.

در اون زمان محبوب ترین رکورد از دید کاربران به عنوان رکورد رسمی انتخاب می شه. از اینجور روش هایی به جای نسخه اصلی (master copy) استفاده می شه.

موارد استفاده بلاکچین

بیشتر معروفیت بلاکچین تا این لحظه، به کار گیری اون به عنوان سامانه ای واسه رمزنگاری معاملات پول اینترنتی یا همون بیت کوین (Bitcoin) است.

از بیت کوین واسه تبادلات بین المللی استفاده می شه که هزینه کمتری نسبت به فرایندهای تبدیل ارز به همدیگه داره. روزانه، میلیاردها دلار به شکل بیت کوین جابه جا می شه.

وینکلسپکت میگه: «از فناوری بلاک چین میشه در زیرساختای مالی موجود مانند سهام، اوراق قرضه و زمینه های بسیار دیگری استفاده کرد.»

به کار گیری این فناوری و جایگزینی اون با فناوریای امروزی، می تونه روی سرعت دسترسی به اینترنت هم اثر بزاره.

به چه دلیل بلاکچین واسه بانکا جذابه؟

مؤسسات مالی، شرکتایی هستن که بلاکچین رو وسیله ای واسه افزایش موفقیتای خود می دونن.

وینکلسپکت گفت: «اونا می تونن در حالی که سامانه هاشون با پلتفرمای شرکتای دیگه سازگاره، داده های مربوط به موجودی و داراییای خود رو به صورت رمزنگاری شده و با امنیت بالا، تولید، مدیریت و ذخیره کنن. این شرکتا می تونن خدماتی یا دیگه مؤسسات مالی باشن.»

البته مؤسسات مالی و بانکایی که از بلاک چین استفاده می کنن، باید خطر کاهش قدرت در بازار تبادلات ارزی رو قبول کنن.

استیفنز گفت: «بانکا، به عنوان مجریان اصلی بازار تبادلات ارزی شناخته می شن؛ اما این فناوری و بیت کوین، خلأ بزرگی در این بخش ایجاد می کنن؛ اما در هزینه ایجاد زیرساختا صرفه جویی می شه.»
مقامات بانک انگلیسی سانتاندر (Santander) پیش بینی می کنن، بلاک چین می تونه در سال ۲۰۲۲ به صورت هرساله ۲۰ میلیارد دلار ذخیره مالی واسه بانکا جفت و جور کنه.

بلاکچین و شبکه های اجتماعی

پلتفرمای بزرگ جهت ایجاد رابطه با مخاطبین خود و دست پیدا کردن به ترافیک بیشتر، از شبکه های اجتماعی، از جمله توئیتر، ری توئیت، فیسبوک، و چیزای دیگه ای به جز اینا از راه لایک و فالو کردن، استفاده میکنن.

الان، نسل جدیدی از شبکه های رسانه ای اجتماعی بوجود اومده که با به کار گیری فناوری بلاکچین واسه ساخت سیستم عامل خود، کاربران رو قادر به کنترل داده ها و فرار از سانسورای موجود مانند چیزی که فیسبوک و توئیتر اعمال میکنن، میسازد.

علاوه بر این، کاربران این شبکه های اجتماعی به شکل ارزهای رمزنگاری شده جایزه دریافت می کنن. یکی از این شبکه های اجتماعی جدید، استیم (Steem) هستش که براساس یه شبکه غیر متمرکز به نام Steemit عمل میکنه.

استیمیت علاوه بر ارائه یه شبکه اجتماعی، جایزه کاربران خود رو با ارزهای رمزنگاری شده خودش پرداخت می کنه.

دیگه کاربرده های بلاکچین

از بلاکچین میشه در موردای صنعتی، پزشکی و زمینه های بسیار دیگری استفاده کرد. مثلا میشه اونو در بخش پزشکی -که سوابق بیماران دست کاری می شه- به کار گرفت.

این فناوری به پزشکان اجازه میده تا پرونده ای از سوابق بیماران رو با امنیت بالا ذخیره کرده و اونا رو در صورت ضرورت در اختیار دیگه بیمارستانا و مراکز درمانی بذارن.

این کار علاوه برافزایش امنیت ذخیره سازی و انتقال داده ها، باعث کاهش خطرها و هزینه های مدیریت داده ها می شه.

بلاکچین واسه دولت مردان کشورای جور واجور هم جذابیتای خاص خود رو داره. الان دولت مردان انگلیس در حال تحقیق واسه بهبود روشای ذخیره سازی اطلاعات به وسیله بلاکچین هستن.

از این فناوری میشه واسه مقابله با دریافت اجناس چندرسانه ای به صورت غیرقانونی هم استفاده کرد.

هم اینکه ویج عقیده داره از فناوری بلاک چین میشه واسه اعتبارسنجی و جلوگیری از انجام تقلب در انتخابات الکترونیک هم استفاده کرد.

بلاکچین چیجوری می تونه جامعه رو به هم بریزه؟

موضوع اصلی در مورد Blockchain، اعتماده.

امروزه، جامعه و اقتصاد جهانی براساس اعتمادی که به واسطه ها داریم اداره می شن. واسطه هایی مثل بانکا، دولتا و شرکتای بزرگ اینترنتی مثل گوگل و فیسبوک.

اقتصاد

در دنیای کار و کاسبی، بعضی از بزرگ ترین شرکتا و بزرگ ترین ثروتا از راه تبدیل شدن به یه واسطه به دست میاد. واسطه ها یه تراکنشی رو به آخرسر می رسونن و سهم خود رو از این بین بر می دارن.

تپسکات میگه اینجور واسطه هایی واقعا کار بزرگی انجام میدن اما محدودیتای خود رو دارن: «اونا هزینه بر هستن و همه چیز رو کُند می کنن. هر چیزی که مرکزیت پیدا می کنه آسیب پذیره.»

اما بالاتر از همه، اونا «سود ناهمگامی بر می دارن» واسه اون چیزی که ارائه دادن. اگه بخوایم ساده تر بگیم: واسه ارزش کمی که اضافه می کنن، پول کلانی به جیب میزنن.

بهترین کالای اونا اعتماده و این اعتماد بر مبنای اون بوجود اومده که بنظر میاد اونا واسه همیشه وجود دارن.

بلاکچین اما یه نوع دیگری به مسئله اعتماد نگاه می کنه: مرکزیتی نداره و به وسیله عموم جامعه اداره می شه، پس هیچکی نمی تونه به اون دسترسی پیدا کرده و یا تغییری در اون بسازه.

اینجور مسئله ای دلیل می شه که واقعا ارزش اعتماد کردن رو داشته باشه تا جایی که The Economist به اون برچسب «ماشین اعتماد» رو داده و وال استریت ژورنال اونو «دموکراسی اعتماد» می خواند.

این شکل از اعتماد می تونه دلیل بوجود اومدن یه جور واحد پولی جدید و یا ثبت رای به صورت مساوی، ثبت مطمئن مدارک و یا انتقال ارزشای دیجیتالی بدون پرداخت هیچ بها و با بالاترین اندازه امنیت شه.

تپسکات به اون نسل دوم اینترنت میگه چون تماشاگر تکامل اون «از اینترنت اطلاعات به اینترنت ارزشا» هستیم.

از اونجایی که خیلی از شرکتا فقط با قرار گرفتن در میان دو معامله سود کلانی به جیب میزنن، بوجود اومدن اینجور فناوری مهمی می تونه معادلات خیلی از صنایع رو به هم زند.

تپسکات میگه: «بلاکچین قراره تاثیر عمیقی روی کسب و کارا در سراسر دنیا بزاره.»

و این موضوع مخصوص صنایع بسیاری قدیمی نمی شه. تپسکات میگه حتی مدلای کار و کاسبی ای که ۴ یا ۵ سال قدمت دارن هم تحت تاثیر اون قرار می گیرن.

مثلا Uber رو در نظر بگیرین. اوبر هم یه واسطه س که پول رو از مسافر میگیره و به راننده میده و این وسط تنها کاری که می کنه، پیدا کردن یه ماشین واسه مسافریه که در خیابون منتظر مونده.

اوبر تموم اطلاعات و سوابق راننده ها و مسافرانش رو داره و اطلاعات حساب و نوع پرداختشان رو می دونه. در آینده، همه این اطلاعات به وسیله بلاکچین اداره می شه (یا سرویسی که براساس اون بوجود اومده باشه) بدون اینکه اطلاعاتی در دسترس کسی قرار بگیره.

آینده بلاکچین

فناوری بلاک چین نمی تونه به سرعت، اینترنت رو عوض کنه. وینکلسپکت گفت: «موارد زیادیه که این فناوری رو به رقابت میکشه.

مردم ممکنه فهمیده باشن این فناوری، یه تغییر بوجود میاره؛ اما نمی دونن این فناوری چیجوری به بهتر شدن کسب وکار اونا کمک می کنه.»

بلاک چین یه فناوری نوظهوره که نیاز داره تا برنامه هایی موافق با اون تولید شه. هم اینکه واسه به کار گیری این فناوری باید مجموعه ای مقررات تنظیم شه.

هم اینکه این فناوری باید بتونه به درد بخور بودن خود رو اثبات کنه تا بتونه به صورت گسترده استفاده کرده شه.

به کار گیری اون الان نیازمند دسترسیای بالایی در علم و تکنولوژیه. بلاکچین نه به تنهایی بلکه به واسطه سرویسایی که براساس اون شکل می گیرن در آینده مطرح می شه.

هم اینکه، انقلاب بلاکچین به این معنی نیس که دیگه هیچ کار و کاسبی ای واسه پیشرفت وجود نداره یا پولی در کار نیس، بلکه عوضش ساختارها تغییر می کنه و کمپانیا باید این تغییرات رو قبول کنن.

با مقادیری سرمایه گذاری، ثروت و قدرت میشه تماشاگر شکوفایی رقابتا و کار و کاسبیای جدیدتری در آینده بود. با این وجود تپسکات میگه: «فرصت واسه مهندسی دوباره پخش قدرت اقتصادی بسیار بزرگه.»

سرمایه گذاری

باید به این مسئله توجه داشته باشیم که بلاکچین می تونه بعضی از قوانین کاپیتالیسم رو دوباره نویسی کنه، قوانینی که طبیعتا به سود ثروتمندان هستن. بلاکچین می تونه سهم همه مردم رو بالاتر ببره.

منبع: cyberbannews.com – digiato.com – payment24.ir – click.ir