می 11, 2021

بررسی موضوع دعا در شعر شاعران مشهور عصر عباسی اوّل- قسمت ۱۹

وَأَعْقَبَهٌ السَّلامهَ وَ الصَّلاحَا
مِنَ الْخَبَرِ الَّذیِ قَدْ کان باحا
(اسحاق موصلی؛ ۱۹۷۰: ۱۰۳)

 

 

ترجمه
۱- به حمد و ستایش پروردگار پرداختم آن هنگام که صبحگاهان تو را تندرستی داد و بدنبال آن به تو سلامتی و صحت بخشید.
۲- ما از صبحگاهی‌ می‌ترسیدیم که خبر از ناله و شیون به گوش برسد.
جمله (خداوند را پاس‌ می‌گویم) در برگیرنده معنای دعا است و شاعر آن را به هنگام عافیت ممدوح از مریضی و ناراحتی بر زبان جاری‌ می‌کند و به خاطر این عنایت خداوند در حق ممدوحش او را سپاس‌ می‌گوید، مصراع دوم بیانگر عاطفه‌ی صادق شاعر در قبال ممدوحش‌ می‌باشد زیرا نگران سلامتی او‌ می‌باشد و‌ می‌بینیم که او عبارت (ما‌ می‌ترسیم) را بکار‌ می‌گیرد تا بیان کند که کسی در آن جا وجود دارد که در این‌ترس با او همراهی‌ می‌کند و اینکه همگی نگران حال ممدوح بوده‌اند.
همان طور که دعا با صیغه‌ی (سلام) از جانب بحتری (وفات ۲۸۴ هـ) در حق یوسف بن ابی سعید آمده است:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱- عَلیکَ السَّلامُ أَیُها الْقَمْرُ البَدُر
وَلازَالَ مَعْمُورَاً بِاَیامِکَ العمُرُ!
(بحتری؛ ۱۹۷۲: ۲/۸۹۳)

 

ترجمه
۱- سلام بر تو‌ای ماه شب چهارده و عمر همواره به روزگار تو آباد باد.
و بر معنا تأکید‌ می‌کند و خودش آن را در ممدوح تکرار‌ می‌کند و‌ می‌گوید:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱- سلامُ کُلَّما – قِیلَ سَلامُ –
عَلی سَعدِ العُفاهِ اَبی سَعید!
(همان؛ ۱/۵۷۹)

 

ترجمه
۱-تا آن زمانی که سلام گفته‌ می‌شود، بر ستاره خوشبختی طالبان فضل و بخشش، ابوسعید سلام باد.
سلام یک درود اجتماعی است که دارای یک دلالت خاص دینی و اجتماعی است لفظ سلام به معنای دعا در چند جای مختلف قرآن کریم آمده است، از آن جمله ﴿‌وَ إذا جَاءَکَ الَّذینَ یُؤمِنُونَ بِایَاتِنا فَقُل سَلَامٌ عَلَیْکُم‌ْ﴾ (انعام؛/۵۴)
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
بحتری در محقق شدن سلامت ممدوح خود‌تردید به خود راه نمی‌دهد که خود و دیگران را فدای او کند از آن جمله قول او در مدح ابوبکر محمد بن فضل بن عباس است که‌ می‌گوید:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱- فِداؤُکَ مِنْهُم مَنْ لَیْسَ یَدْرِی
۲- فَعشِْ بِسَلامَهٍ وَ أنْعِمِ هَنِیئَا
وَ یَعْلَمُ کَیْفَ مَدْحِی مَنْ هَجائِی
بِطوُل الْعُمر فی عِزَّ البَقاءِ
(همان؛ ۱/۴۷)

 

ترجمه
۱- از میان آنها کسانی که نمی‌دانند و درک نمی‌کنند که مدح مرا از درباره آن که هجوم نمود تشخیص دهند فدای تو باد.
۲- به سلامت زندگی کن و گوارا باد برتو از نعمت‌ها استفاده کن با عمری طولانی در عزت.
همچنین در مورد حسن بن وهب‌ می‌گوید:

 

 

 

 

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *