جستجوی مقالات فارسی – بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و حکمروایی شایسته در مدیریت روستایی در شهرستان …

طبق تحقیق اژدریفرد و احمدوند (۱۳۹۰) حمایت دولت، سرمایه اجتماعی اعضا، و مشارکت مردم در امور روستا عواملی تعیینکننده، پراهمیت و معنادار در پیش‌بینی عملکرد شورای اسلامی روستایی هستند.
پژوهش دربانآستانه و همکاران در سال ۱۳۸۹ نشان داد که از مهمترین عوامل موثر در حکمروایی روستایی در حکومتهای محلی، مساحت، جمعیت روستا، رضایت شغلی، سبک مدیریت دهیار، ضریب انسجام اجتماعی روستاییان، تعامل دهیاری با دهیاریهای همجوار، تجربه دهیار و تجهیز دهیاریها است.
طبق نتایج تحقیق قلیپور (۱۳۸۳) با عنوان تحلیل و امکانسنجی الگوی حکمرانی خوب در ایران با تاکید بر نقش دولت، الگوی مفهومی دولت در حکمروایی شایسته شامل چهار متغیر دموکراسی، پاسخگویی، عدالتمحوری و مشارکت است. یافتههای حاصل از این تحقیق نشان داد که وضعیت هریک از متغیرهای پیشنهادی در ساخت دولت ایران ضعیف است.
ازکیا و غفاری (۱۳۸۲)، در مطالعه خود با عنوان سرمایه اجتماعی و توسعه روستایی در روستاهای شهرستان کاشان به مصاحبه با ۱۷۰ نفر سرپرست خانوار پرداخته‌اند. در این پژوهش، اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی و مشارکت اجتماعی، به عنوان اجزای سرمایه اجتماعی، مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج این تحقیق نشان میدهد که اعتماد اجتماعی در بین روستاییان، متوسط به بالا است. همچنین با افزایش میزان اعتماد اجتماعی روستاییان، میزان مشارکت اجتماعی آنها نیز افزایش مییابد و هرچه اعتماد از محدودهی خانواده و نظام خویشاوندی به حوزههای فرامحلی، شهری و ملی گسترش مییابد، مشارکت اجتماعی نیز به تبع افزایش اعتماد تعمیمیافته، بیشتر میشود.
۲-۵-۲- پژوهشهای صورت گرفته خارجی
ابراین[۸] (۲۰۰۰)، سرمایه اجتماعی در روستاهای روسیه را پس از تغییرات اقتصادی در بخش کشاورزی بررسی نموده و نتیجه گرفته است که سرمایه اجتماعی خانوار و شبکههای فامیلی افزایش یافته است؛ اما آنها در فعالیتهای مربوط به روستا کمتر شرکت میکنند. به عبارت دیگر، گرچه سرمایه اجتماعی درونگروهی در میان خانوارهای کشاورز افزایش یافته؛ اما سرمایه اجتماعی بین گروهی کاهش یافته است. افزایش سرمایه اجتماعی درون گروهی در بخش کشاورزی روسیه، گسترش مشاغل خانوادگی و افزایش درآمد را به دنبال داشته است و خانوارهای دارای سرمایه بین گروهی قویتر در نهایت درآمد بیشتری داشتهاند.
رید[۹] و همکاران (۲۰۰۰) در کنار پیوستگی اجتماعی که آن را نشاندهنده سرمایه اجتماعی پنهان دانستهاند، اعتماد میان عاملان توسعه خارجی و اجتماع محلی را به عنوان یکی از عوامل موثر بر توسعه، مورد بررسی قرار دادهاند.
به نظر سورینسون[۱۰] (۲۰۰۰) سرمایه اجتماعی می‌تواند از دو راه مشارکت فعال در طرح‌های توسعه‌ای و انتشار اطلاعات، توان دسترسی به اعتبار را افزایش دهد و پیشبرد توسعه را موجب شود.
رایس[۱۱] (۲۰۰۱) در تحقیق خود، اثر سرمایه اجتماعی موجود در اجتماعات محلی در شهر یووا[۱۲] بررسی کرده است. وی دریافته است که انجمنهای محلی و درگیرشدگی مدنی افراد بهعنوان سرمایه اجتماعی[۱۳]، موجب تشویق و وادار شدن حکومت به حکمرانی بهتر با پاسخ‌گویی و کارآمدی بیشتر شده است. وی در ارتباط با حکمروایی شایسته، دو شاخص میزان پاسخگویی و کارآمدی حکومت از دیدگاه شهروندان و در ارتباط با سرمایه اجتماعی سه شاخص میزان اعتماد، مشارکت مدنی و میزان عضویت در انجمنهای داوطلبانه را تعریف عملیاتی کرده است. همبستگی میان شبکههای اجتماعی یا انجمنها با کارآمدی حکومت معنیدار، همبستگی میان برداشت از سرمایه اجتماعی بهعنوان یک ارزش با دو کارکرد حکومت بسیار معنیدار و همبستگی میان اعتماد با کارآمدی و پاسخگویی حکومت معنیدار شده است.
وبستر[۱۴] (۲۰۰۲) در تحقیقی با عنوان بررسی عوامل موثر بر عملکرد شوراها در هند به این نتیجه رسید که مواردی همچون دسترسی به سرمایه و بودجه کافی، میزان مشارکت اعضا در مدیریت شوراها، وجود حمایتهای قانونی لازم، میزان برگزاری و شرکت اعضا در دورههای آموزشی و تجربه قبلی اعضای شوراها، از مهمترین عوامل موثر بر عملکرد شوراها میباشد (رضایی و همکاران، ۱۳۹۱).
اسلانگن[۱۵] و همکاران (۲۰۰۴) نقش نهادهای اقتصادی، دولت و سرمایه اجتماعی را در توسعه بخش کشاورزی کشورهای اروپایی شرقی و مرکزی بررسی نمودهاند. آنها نشان دادند که محیط نهادی و سرمایه اجتماعی، عوامل بسیار مهمی در توضیح موفقیت بخش کشاورزی هستند. برای اندازه‌گیری سرمایه اجتماعی از سه سنجه اعتماد به دولت، اعتماد به همتایان و فساد دولتی استفاده شد. این مطالعه همچنین نشان داد که افزایش سهم بخش کشاورزی در تولید ناخالص داخلی، با سرمایه اجتماعی و محیط نهادی رابطه دارند. مهم‌ترین عوامل موثر بر موفقیت بخش کشاورزی شاخص‌های اعتماد، آزادی اقتصادی، نبود فساد دولتی و بی‌طرفی دولت، تغییر در تولید ناخالص داخلی، اندازه زمین‌های کشاورزی و بدهی‌های عمومی گزارش شده است.
روی[۱۶] (۲۰۰۷)، در مطالعه خود به همبستگی مثبتی بین جامعه مدنی و حکمروایی شایسته از منظر گروهی از خبرگان دست یافته است.
اکسانا پاپوویچ[۱۷] (۲۰۰۸) تحقیقی را با عنوان حکمروایی شایسته و سیاست کاهش فقر در کشور اوکراین انجام داده است. وی در این تحقیق از سه شاخص عمده حکمروایی یعنی مشارکت، پاسخگویی و شفافیت استفاده کرده است. این مطالعه در مقطع زمانی ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ با استفاده از روش تحلیل محتوا و مطالعه میدانی انجام شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد که با توجه به اهداف توسعه هزاره در کاهش فقر تکامل حکمروایی شایسته در کاهش فقر روستایی در اوکراین موثر بوده است.
مارتین مینوگ[۱۸] (۲۰۰۸) در پژوهشی با عنوان پیوندهای نظارتی حکمروایی و فقر، در پی یافتن ارتباط بین حکمروایی و کاهش فقر در چارچوب مفروضات غالب اقتصادی در زمینه روابط بین رقابت، مقررات، رشد اقتصادی و فقر بوده است. نتیجه پژوهش بیان میدارد که صرف تغییرات اقتصادی نمیتواند تمامی زمینههای کاهش فقر را پوشش دهد بلکه نیازمند اصلاح ساختارهای سیاسی نیز میباشد.
۲-۶- الگوی نظری تحقیق
حکمروایی شایسته به عنوان یک الگوی مدیریتی مناسب میتواند جهت بهبود مدیریت روستا مورد توجه قرار گیرد. با عنایت به مفاهیم تعریف شده، پیشینه نگاشتهای مورد بررسی در حوزه سرمایه اجتماعی و حکمروایی شایسته و الگوهای مورد بررسی در این فصل، الگوی نظری پژوهش، شامل چند بخش یعنی، حکمروایی شایسته (مسئولیتپذیری، کارآیی و اثربخشی، مشارکتگرایی و عدالت محوری)، سرمایه اجتماعی (آگاهی اجتماعی، مشارکت، شبکه اجتماعی و اعتماد) و عوامل تاثیرگذار فردی و محیطی در شکل (۲-۶) ترسیم شده است.
شکل (۲-۶) الگوی نظری تحقیق
فصل سوم
روش شناسی تحقیق
۳-۱- مقدمه
در این فصل، با توجه به موضوع تحقیق، به معرفی روش تحقیق، متغیرهای مورد تحقیق (متغیرهای مستقل و وابسته)، فرضیات تحقیق (رابطهای و تفاوتی)، جامعه آماری و حجم نمونه، روش گردآوری اطلاعات، روش نمونهگیری، شیوه بررسی روایی و پایایی ابزار و روشهای آماری مورد استفاده برای پردازش و تحلیل دادهها پرداخته شده است.
۳-۲- روش تحقیق
این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی، از نظر گردآوری دادهها، میدانی و از لحاظ کنترل و سنجش متغیرها،‌ توصیفی و غیر آزمایشی میباشد. در این تحقیق از بین انواع روشهای تحقیق توصیفی، از پیمایش برای دستیابی به اهداف مورد نظر بهره گرفته شده است. تحقیق پیمایشی عبارت است از تکمیل پرسشنامه‌ها توسط نمونهای از پاسخگویان که از میان جمعیت مورد مطالعه انتخاب میشوند. تحقیق پیمایشی به سه دسته به شرح زیر تقسیم می‌شود (الف): روش مقطعی (ب): روش طولی (ج): روش دلفی. تحقیق حاضر از بین انواع روش تحقیق پیمایشی از نوع مقطعی میباشد.
۳-۳- روش گردآوری اطلاعات
در این تحقیق به منظور جمعآوری اطلاعات از روشهای زیر بهرهگرفته شد:
۳-۳-۱- جستجوی کتابخانهای و اینترنتی
جهت آشنایی بیشتر با سوابق و دستیابی به یافتههای تحقیقاتی که در زمینه مدیریت روستایی، حکمروایی شایسته و سرمایه اجتماعی، انجام گرفته که با توجه به اطلاعات به دست آمده فصل اول و دوم تدوین شد.
۳-۳-۲- مطالعه میدانی
برای گرفتن اطلاعات مورد نیاز این پژوهش، از پرسشنامه بهره گرفته شد و پس از انجام پیش آزمون و اعمال اصلاحات لازم نسبت به تکمیل آن توسط مخاطبان مورد نظر اقدام گردید.
۳-۴- متغیرهای تحقیق و تعاریف عملیاتی آنها
در این تحقیق دو دسته متغیر وابسته و مستقل به شرح زیر مد نظر قرار گرفته است:
۳-۴-۱- متغیر وابسته: حکمروایی شایسته در مدیریت روستایی.
۳-۴-۲- متغیر مستقل: ویژگیهای کلی پاسخگویان (فردی- خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی، نهادی- زیرساختی، مورفولوژی) و نیز مولفه‌های سرمایه اجتماعی.
۳-۵- فرضیات تحقیق
– بین مولفههای سرمایه اجتماعی و حکمروایی شایسته رابطه معنیداری وجود دارد.
– رابطه معنیداری بین حکمروایی شایسته و سرمایه اجتماعی با ویژگیهای اجتماعی – اقتصادی پاسخگویان وجود دارد.
– گروه‌های مختلف پاسخگویان ارزیابی متفاوتی از سرمایه اجتماعی و حکمروایی شایسته در روستای خود دارند.

این مطلب را هم بخوانید :
سایت مقالات فارسی - بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و حکمروایی شایسته در مدیریت روستایی در شهرستان جویبار- ...

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.