هر چند از مدل جاذبه برای تبیین روابط تجاری اتحادیه های مختلف استفاده شده است ولی چنین کاری برای کشورهای مدنظر در تحقیق حاضر صورت نگرفته است.
۱-۴-فرضیه‌ها
بین تولید ناخالص سرانه داخلی ایران و حجم مبادلات تجاری رابطه معنی داری وجود دارد.
بین تولید ناخالص سرانه داخلی کشورهای منتخب و حجم مبادلات تجاری رابطه معنی داری وجود دارد.
بین فاصله جغرافیایی کشورها و حجم مبادلات تجاری آنها رابطه معنی داری وجود دارد
بین جمعیت ایران و حجم مبادلات تجاری رابطه معنی داری وجود دارد.
بین جمعیت کشورهای منتخب و حجم مبادلات تجاری رابطه معنی داری وجود دارد.
بین شاخص لیندر و حجم مبادلات تجاری رابطه معنی داری وجود دارد.
ایران نتوانسته از ظرفیت تجاری خود به طور کامل بهره ببرد
۱-۵-اهداف تحقیق
برآورد پتانسیل تجاری ایران با کشورهای منتخب
الویت بندی عوامل مؤثر در تجارت دو جانبه کشور ایران با کشورهای منتخب
تعیین کشش هریک از عوامل شناسایی شده
برآورد شکاف تجاری هر یک از طرف های تجاری منتخب
۱-۶- مراحل تدوین مدل اقتصاد سنجی
تحقیق از نظر هدف یک تحقیق کاربردی است و از نظر ماهیت و روش تحقیق توصیفی _ تحلیلی و همبستگی است. مطالعه حاضر یک کار تجربی است و مشتمل بر مراحل زیر می باشد:
تصریح سنجی : اولین و مهمترین مرحله در یک کار تجربی ، مشخص کردن متغیرهای وابسته و مستقل ،شکل تابعی الگو و مقادیر و علائم مورد انتظار پارامترها است.در تحقیق حاضر با تبعیت از مقاله های کار شده در داخل و خارج از کشور و نیز روابط منطقی حاکم بر متغیرها ، الگوی مورد نظر انتخاب شده و برازش می شود.
تجزیه و تحلیل داده ها: مرحله بسیار مهم بعدی استخراج داده های مورد نیاز و مناسب می باشد.اطلاعات لازم مبتنی بر بانک اطلاعاتی سایت های مرجع می باشد.
روش سنجی : پس از طی مراحل اول و دوم باید روش مناسب بررسی مساله و همچنین روش مناسب تخمین انتخاب شود.در مطالعه حاضر پس ار تبیین مدل در قالب تابع کاب داگلاس از روش پنل دیتا جهت تخمین استفاده می شود
ارزیابی الگو و تخمین ها و استنباط آماری:در این مرحله ، نتایج تخمین الگوی تدوین شده با استفاده از داده های موجود ارزیابی می شود. در این راستا از آزمون های ریشه واحد (لوین و لین – ایم – پسران و شین ) ، هم انباشتگی ، t ، F ، LM ، Hausman ،دوربین واتسون و … استفاده شده است
تحلیل نتایج : در آخر نتایج حاصل از برآورد مدل تحلیل می شود و بر اساس آن پیشنهادات و راهکارها ارائه میگردد.
۱-۷-تعریف واژه ها و اصطلاحات فنی و تخصصی
۱-۷-۱-جهانی شدن اقتصاد
الگوی کامل شده ای از فعالیت فرامرزی است که افزایش سرمایه گذاری بین المللی ، توسعه تجارت بین الملل ، توسعه اطلاعات و فن آوری و ادغام اقتصادهای ملی را به همراه می آورد و مفهومی نو از رقابت جهانی و توسعه روابط بین الملل آنها را مطرح می سازد.( بهکش ، ۱۳۸۶ ، ۸۶)
۱-۷-۲-یکپارچگی اقتصادی
تئوری یکپارچگی بررسی سیاست های تجاری تبعیضی و سایر همکاری های اقتصادی می پردازد که مبتنی بر کاهش و حذف محدودیت های تجاری میان کشورهای عضو و سایر همکاری های اقتصادی فی ما بین است. کشورهایی که از منافع اقتصادی مشترک و پیوندهای سیاسی برخوردارند ، با ایجاد یکپارچگی در واقع تجارت آزاد را باسیاست های حمایتی ادغام می کنند و ضمن آن که محدودیت های تجاری میان خود را به حداقل ممکن تقلیل می دهند ، کشورهای غیر عضو را با سیاست های تبعیضی روبرو می کنند (رحمانی ،۱۳۸۲ ، ۱۹۰).
۱-۷-۳-منطقه گرایی
منطقه گرایی در واژه نامه اصطلاحات سیاسی تجاری به معنی مجموعه اقداماتی است که گاهی از طریق ایجاد منطقه ی آزاد و یا اتحادیه ی گمرکی بین دولتها ، به منظور آزادسازی یا تسهیل تجارت در سطح منطقه صورت میگرد (عسگری ، ۱۳۸۶ ، ۷۴).
۱-۷-۴-پتانسیل تجاری
پتانسیل تجاری ، میران تجارتی را که کشورها به طور بالقوه می توانند با توجه به عوامل تعیین کننده تجارت با یکدیگر داشته باشند ، را نشان می دهد (صادقی یارندی ، ۱۳۸۴ ، ۳۴).
۱-۷-۵-تجارت دو جانبه
تجارت دو جانبه یا داد و ستد متقابل به تجارتی گفته می شود که بین دو کشور و معمولا تحت مذاکرات حکومتی انجام می شود. در تجارت دو جانبه شخصی کالایی به اندازه و ارزش مشخص را در ازای وارداتی به اندازه یا ارزش توافق شده ، به شریکش صادر می کند (همان ،۲۳).
۱-۷-۶-مدل جاذبه
این مدل ها به عنوان یک ابزار مناسب بطور گسترده در تجارت بین الملل برای توضیح جریان های تجاری دو جانبه بکار می روند. در اقتصاد بین الملل ، این مدل ها امکان برآورد پتانسیل تجاری دو جانبه در یک مقطع زمانی خاص و به طور همزمان از دیدگاه کشور صادر کننده و وارد کننده را فراهم می آورد. در واقع برآورد پتانسیل تجاری بین دو کشور در یک مدل خاص جاذبه با استفاده از عواملی که می توانند تعیین کننده آن باشند، صورت می گیرد. این عوامل ، ویژگی های اقتصادی دو کشور و موانع و مشوق هایی هستند که برای تجارت بین دو کشور وجود دارند. در واقع در چارچوب این مدل می توان موانع و تشویق های موجود را بصورت متغیر کمی و یا متغیر کیفی که در بازارهای خاص و قابل قبول کمی شده اند ، وارد مدل کرده و تاثیر آن را بر تجارت دو جانبه بررسی نمود (فتحی ، ۱۳۸۱ ، ۵۴).
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
۲-۱-مقدمه
در عصر جهانی شدن، توسعه اقتصادی دیگر یک مقوله صرفًا ملی نیست و کشورها برای دستیابی به سطح مطلوبی از توسعه و رفاه ملی، به ناچار باید زمینه های برخورداری از امکانات و منابع بین المللی را فراهم نمایند. چگونگی تمهید این ساز و کار جهت استفاده از منابع جهانی و منطقه ای از جمله مهمترین مقولاتی است که امروزه پیش روی تمامی کشورها بویژه ممالک در حال توسعه و به طور اخص کشورهای واقع در محیط منطق های ایران قرار دارد. این ساز و کار در سطح رفتار کشورها در نظام بین الملل، کارکردی چند لایه دارد.(حسینی و بزرگی،۱۳۸۱، ۳ )
منطقه گرایی و یکپارچگی اقتصادی از مؤثرترین راه های گشودن تدریجی اقتصادهای ملی و ادغام آنها در اقتصاد جهانی در شرایط رقابتی است.اقتصاد منطقه ای به عنوان گامی در جهت اقتصاد جهانی می تواند با حذف موانع گمرکی در منطقه، دسترسی کشورها را به بازارهای وسیع تر عملی نماید و موانع انتقال سرمایه و فناوری را از میان بردارد و به عنوان فرصتی ، نقاط مبهم جهانی شدن اقتصاد را شفاف نماید.

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است
Tags: