پایان نامه رایگان روانشناسی : در

وجود دارد. این نوع ابدال در هر سه بخش آغازین، میانی و پایان واژه دیده میشود.

جدول 12- ابدال /o/ یا /u/ به /ɑ/
جوشانی معیار واژه
/mɑkæm/ /mohkæm/ محکم
/tɑ/ /to/ تو
/mɑr/ /mohr/ مهر
/dær bɑz cɑn/ /dær bɑz kon/ دربازکن
/mɑsem/ /mu:sem/ موسم (وقت)

/me:mɑrɪ/ /memorɪ/ مموری (کارت حافظه)
/ʧetɑrɪ/ /ʧetorɪ/ چطوری
/nɑ/ /noh/ نه (عدد)
/qɑtɑq/ /GɑtoG/ قاتق (نوعی غذا شبیه آبگوشت)
/nekɑn/ /nækon/ نکن
/mærdɑm/ /mærdom/ مردم
/xɑb/ /xob/ خب
/jәrɑ/ /jɑru/ یارو (در هنگام خطاب)
/Ɉændɑm/ /gændom/ گندم
/nәʋәd dɑ/ /nævædo do/ نود و دو
/kɑne/ /kohne/ کهنه
/heɪrɑn/ /heɪrun/ حیران
/seʋ:ɑm/ /sev:om/ سوم
/ʔælɑ/ /ʔælo/ الو
/ʔɑstɑndɑrɪ/ /ʔostɑndɑrɪ/ استانداری
/nɑzdæ/ /nu:zdæ/ نوزده

4-4-5-1-2 ابدال /ɑ/ به /o/ یا /u/
این فرایند دقیقاً نقطهی مقابل و عکس مورد قبل است؛ یعنی ابدال /ɑ/ به /o/ یا /o:/ یا /u/. اما این فرایند نیز بسیار زایا و پرکاربرد است.

جدول 13- ابدال /ɑ/ به /o/ یا /o:/ یا /u/
جوشانی معیار واژه
/ʔomrɪcɑ/ /ʔɑmrɪkɑ/ آمریکا
/ro:nemɑjɪ/ /rɑhnæmɑjɪ/ راهنمایی
/ʔenso:n/ /ʔensɑn/ انسان
/qɪjo:m/ /Gɪjɑm/ قیام
/qɪjumæt/ /Gɪjɑmæt/ قیامت
/ʃum/ /ʃɑm/ شام
/bɪmɑrestun/ /bɪmɑrestɑn/ بیمارستان
/jo:d:e/ /jɑd:e/ جاده
/toncer/ /tɑnker/ تانکر
/nәdo:d/ /nædɑd/ نداد
/mo/ /mɑ/ ما
/ʤonbɑz/ /ʤɑnbɑz/ جانباز
/seretun/ /særætɑn/ سرطان

4-4-5-1-3 ابدال /e/ به /æ/
این فرایند نیز از جمله انواع ابدال است که در آن /e/ به /æ/ تبدیل میشود. این نوع ابدال کاربرد زیادی دارد و موارد زیادی از آن در جوشانی دیده میشود.

جدول 14- ابدال /e/ به /æ/
جوشانی معیار واژه
/ʔæbɑ:ræt/ /ʔebɑ:ræt/ عبارت
/ʔæmɑ:m/ /ʔemɑ:m/ امام
/hæʋdæ/ /hevdæ/ هفده
/hæʒdæ/ /heʤdæ/ هجده
/jæc/ /jek/ یک
/pædæram/ /pedæræm/ پدرم
/næ:metol:ɑ/ /ne:mætol:ɑh/ نعمت الله
/ʔæʤɑze/ /ʔeʤɑze/ اجازه /ʔæbɑ:dæt/ /ʔebɑ:dæt/ عبادت
/ʔædɑ:re/ /ʔedɑ:re/ اداره
/beʃæt/ /behet/ بهت
/ʔæʤɑ:re/ /ʔeʤɑ:re/ اجاره

4-4-5-1-4 کاهش واکهای
کاهش واکهای فرایندی است که طی آن واکهها به واکههای مرکزی نزدیک یا تبدیل میشوند (کریستال،389:2003)؛ به همین دلیل به آن “مرکزی شدگی ” هم می گویند. این پدیده از اصل کمکوشی ناشی میشود زیرا تولید واکههای مرکزی از دیگر واکهها سادهتر و برای اندامهای گویایی راحتتر است. این پدیده در گویش های دیگر فارسی نیز از جمله کاشانی (شجری 1385) دیده می شود. در بیشتر گویشها و لهجههای استان کرمان از جمله جوشانی و نیز خود کرمانی این پدیده بسیار رایج است. بر پایهی فرایند مرکزیشدگی واکههایی همچون /o/ و /æ/ و /e/ تبدیل به /ә/ یا /e/ میشوند. در زیر نمونههایی از این فرایند را در جوشانی میبینیم.
جدول 15- نمونههایی از فرایند کاهش واکهای در جوشانی و معیار
جوشانی معیار واژه
/bǝrǝ/ /boro/ برو
/bǝzɑ/ /bozhɑ/ بزها
/ʋәræm/ /bær hæm/ بر هم
/bǝʧe/ /bæʧ:e/ بچه
/mәhem/ /mohem/ مهم
/bәlæn/ /boland/ بلند
/bәbәrɪ/ /beborɪ/ یا /bebærɪ/ ببری
/ʔeʋelɪ/ /ʔæv:ælɪ/ اولی
/mәtәrɪ/ /motorɪ/ موتوری
/qәle/ /qælʔe/ قلعه
/tәroʃ/ /torʃ/ ترش
/mɑ:tәʋe/ /mɑhɪtɑbe/ ماهیتابه
/penʤɑ/ /pænʤɑh/ پنجاه
/ce/ /kɪ/ کی
/ʧe/ /ʧɪ/ چی
/ʃede/ /ʃode/ شده
/seʋɑt/ /sævɑd/ سواد
/mәd ruz/ /mode ruz/ مد روز
/jәrɑ/ /jɑru/ یارو (در هنگام خطاب)
/tә/ /tuje/ یا /tu/ توی – تو
/pәlɪ/ /polɪ/ پلی
/setʋɑn/ /sotvɑn/ ستوان
/hæmtәrɪ/ /hæmɪntorɪ/ همین طوری
/ʃәlәqe/ /ʃoluGe/ شلوغه
/fәrәʋunɪ/ /færɑ:vɑ:nɪ/ فراوانی
/hærtejɪ/ /hærtɑjɪ/ هرتایی (هر کدام)
/mæ:sәme/ /mæʔsume/ معصومه

شکل دیگری از کاهش واکهای به این صورت رخ میدهد که گاهی واکههای بلند در گونهی معیار در گویش خاصی تبدیل به واکهی کوتاه میشوند. این تغییر در آغاز یا میان واژه رخ میدهد.
جدول 16- نمونههایی از کاهش واکهای (تبدیل واکههای بلند به واکههای کوتاه) در گویش جوشانی و معیار
جوشانی معیار واژه
/ʔoʋord/ /ʔɑværd/ آورد
/mɪxej/ /mɪxɑj/ میخواهی
/mɪjej/ /mɪjɑj/ میایی
/ʔomæd/ /ʔɑmæd/ یا /ʔumæd/ آمد
/meljo:n/ /mɪljun/ میلیون
/bonɈ/ /bɑnk/ بانک
/resmun/ /rɪsmɑn/ ریسمان

4-4-5-2 ابدال همخوانی
ابدال همخوانی نوعی از ابدال است که در آن همخوانی درون واژهای جایگزین همخوان دیگری میشود.

4-4-5-2-1 تبدیل /r/ و /l/ به یکدیگر
تبدیل /r/ و /l/ به یکدیگر به شکل دو طرفه اتفاق میافتد. اما بسامد وقوع تبدیل /r/ به /l/ بیشتر است. شاید بتوان علت آن را نزدیکی و شباهت محل و شیوهی تولید این دو واج دانست. شاهدی بر وجود و علت وجود این پدیده زبان ژاپنی است. زبانی که برای این دو واج تنها یک واج دارد و سخنوران ژاپنی بین این دو واج تمایز قائل نمیشوند. نمونه های جوشانی در جدول 17 آمدهاند.
جدول 17- نمونههایی از ابدال همخوانی (تبدیل /r/ و /l/ به یکدیگر) در گویش جوشانی معیار
جوشانی معیار واژه
/ʧәnɑl/ /ʧenɑr/ چنار
/espɪdɑl/ /sepɪdɑr/ سپیدار
/ʔæbelfærz/ /ʔæbælfæzl/ اباالفضل
/lɑport/ /rɑport/ راپورت (گزارش)
/dɪfɑl/ /dɪvɑr/ دیوار
/bordɪzel/ /boldozer/ بولدوزر

4-4-6 سایشی شدگی
از جمله فرایندهایی که از اصل کمکوشی ناشی میشوند، پدیدهی سایشیشدگی است که متداولترین آن تبدیل همخوانهای انسدادی به سایشی است. سایشیشدگی عبارت است از فرایند ساخته شدن یک واج سایشی از بعضی از انواع دیگر واج ها (کریستال، 190:2003) به این دلیل که تولید همخوانهای سایشی از تولید همخوانهای انفجاری به انرژی کمتری نیاز دارد، در محیطهای خاصی همخوانهای انفجاری تبدیل به همخوانهای سایشی میشوند. سایشی شدگی یک پدیدهی رایج در اکثر زبانهای دنیا است. البته میزان استفاده و وقوع آن در زبانها، گویشها و لهجههای مختلف، متفاوت است.
در گونهی کرمانی و عمدهی گویشها و لهجههای استان کرمان موارد کاربرد فرایندهایی که از اصل کم کوشی ناشی می شوند زیاد است؛ از جمله سایشیشدگی، مرکزیشدگی و واکرفتگی . در گویش جوشانی نیز پدیده ها و واژههای مشابهی دیده می شوند.
جدول 18- نمونههایی از فرایند سایشی شدگی در گویش جوشانی و معیار
جوشانی معیار واژه
/tenɑ:f/ /tænɑ:b/ طناب
/sæfte nɑ:m/ /sæbte nɑ:m/ ثبت نام
/mɑ:tәʋe/ /mɑhɪtɑbe/ ماهیتابه
/doʋɑre/ /dobɑre/ دوباره
/ræft/ /ræbt/ ربط
/ʃeʋɪ/ /ʃæbɪ/ شبی (امشب)
/ʃɪʋe/ /ʃɪbe/ شیبه (سطح شیب دار)
/ʋәcændæn/ /bekændænd/ بکندند
/ʋær/ /bær/ بر
/zæft/ /zæbt/ ضبط
/bәʋɪnmæt/ /bebɪnæmet/ ببینمت
/koʒejen/ /koʤɑjɪn/ کجایین

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه روانشناسی در مورد کتابخانه مرکزی

4-4-7 همگونی
همگونی عبارت است از تأثیر یک عنصر آوایی بر تولید عنصری دیگر، به شکلی که آواها بیشتر به هم شبیه شده یا یکسان شوند (کریستال، 38:2003).
چند نمونه از همگونی در گویش جوشانی که در آنها همخوانها به علت همگونی سایشی شدهاند در جدول 19 آمدهاند.

جدول 19- نمونههایی از فرایند همگونی در گویش جوشانی و معیار
جوشانی معیار واژه
/næxʃe/ /næGʃe/ نقشه
/sæxf/ /sæGf/ سقف
/ʋæxt/ /væGt/ وقت
/boʃxɑb/ /boʃGɑb/ بشقاب

4-4-8 واکرفتگی
واکرفتگی عبارت است از فرایندی که طی آن آوایی که در حالت عادی واکدار است، در محیط آوایی خاصی با واک کمتر یا بدون واک ظاهر میشود (کریستال، 494:2003). واکرفتگی عمدتاً در پایان واژه یا در مجاورت همخوانهای بیواک رخ میدهد. واکرفتگی یا به صورت کامل است و وهمخوان کاملاً تبدیل به جفت بیواک خود می شود یا ناقص است و همخوان تنها بخشی از واک خود را از دست میدهد و لرزش تارآواها تا حدی کم میشود. واکرفتگی نیز به دلیل اصل کم کوشی رخ میدهد. نمونه هایی از واکرفتگی کامل در جوشانی را در جدول 20 می بینید.

جدول 20- نمونههایی از فرایند واکرفتگی در گویش جوشانی و معیار

جوشانی معیار واژه
/rutxu:ne/ /rudxu:ne/ رودخانه
/perɪs/ /perɪz/ پریز
/dut/ /dud/ دود
/seʋɑt/ /sævɑd/ سواد
/dɪfɑl/ /dɪvɑr/ دیوار
/ʃɑɈert/ /ʃɑgerd/ شاگرد
/zɪjɑt/ /zɪjɑd/ زیاد
/dumɑt/ /dumɑd/ داماد

4-5 ساختواژه
عبارت ساختواژه در معنای کلی خود به تمام فرایندهای صرفی و نحوی برای ساختن یک واژه گفته میشود (کریستال، 502:2003).
4-5-1 ساختواژهی اسمی
در حوزهی ساختواژهی اسمی، دو مورد متفاوت با معیار در گویش جوشانی یافت شد. مورد نخست مربوط به محیطی است که در آن در آخر اسم قبل از ضمیر متصل ملکی واکه کشیده یا تبدیل به واج مرکب می شود. مورد دوم در مورد پسوند /u/ در آخر بعضی اسامی و اشکال مختلف آن در محیطهای متفاوت است.

4-5-1-1 فرآیند کشش یا دو واکهای شدگی
رجوع کنید به 4-2-2 واکههای گویش جوشانی (تفاوت سوم میان واکههای گونهی معیار و گویش جوشانی)

4-5-1-2 پسوند /u/ در آخر اسامی اشخاص
در گونهی زبانی استان کرمان پسوند /u/ به آخر اسامی میچسبد. منظور از اسامی، اسم اشخاص و اسامی غیر اشخاص است (کرد زعفرانلو 1382). برای این پسوند معانی و کاربردهای زیادی در گونهی کرمانی مشخص شده است از جمله تصغیر، تحقیر، تحبیب، معرفگی، مکان نما، خطاب، تشدید، نگرش منفی گوینده، مفهوم عام بخشیدن، مفهوم خاص بخشیدن، نشانهی کیفیت و چگونگی انجام کار. (باغینی پور 1389)
در اینجا ما به دنبال بخش معنایی این پسوند نیستیم چرا که موضوعی است که به تفصیل و اجمال بررسی و مطالعه شده است. چیزی که ما در اینجا به آن میپردازیم انواع صورتهای تلفظی این پسوند در مجاورت واجهای مختلف است که در اینجا واج مورد نظر واج آخر اسم است. لازم به یادآوری است که مورد مطالعهی ما در اینجا اسامی اشخاص است چرا که این پسوند به اندازهای که در گونهی کرمانی به انواع اسم میچسبد، در گویش جوشانی تمایلی به همراهی با تمام انواع اسم ندارد و بیش از همه با اسامی شخصی به کار میرود.
چنانچه گفته شد ملاک بررسی ما در اینجا واج آخر اسم است. اگر واج آخر اسم همخوان باشد به طور طبیعی به آخر آن /u/ می چسبد و اسم ساخته میشود. مثل:
(9
/mo:sen/ + /u/ /mo:sәnu/ محسن
/ʤәʋɑd/ + /u/ /ʤәʋɑdu/ جواد
اگر واج آخر اسم واکه باشد سه حالت داریم. این سه حالت از آنجا به وجود میآیند که اسامی اشخاص تنها با سه واکه ختم میشوند و آن سه واکه /ɑ/ و /ɪ/ و /e/ هستند.
1- در مورد واکهی اول اگر اسم با /ɑ/ تمام شود دو حالت پیش میآید. حالت اول این است که واکهی /u/ اضافه شده و پس از واکهی /ɑ/ تلفظ میشود؛ مانند نمونه های 11:
(10
/rezɑ/ + /u/ /rezɑu/
/sinɑ/ + /u/ /sinɑu/
حالت دوم این است که پس از اضافه شدن /u/، واکهی قبل یعنی /ɑ/ حذف میشود. مثل:
(11
/rezɑ/ + /u/ /rezu/
با توجه به اسم، یک حالت یا هر دو حالت برای یک اسم میتواند اتفاق بیافتد. برای مثال در مورد اسم “سینا” در مثال بالا حالت دوم ساخته نمیشود:
(12 * /sinɑ/ + /u/ /sinu/

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه روانشناسی در مورد نیاز اطلاعاتی

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

2- در مورد واکهی دوم اگر در آخر اسم /ɪ/ باشد باز دو حالت به وجود میآید. حالت اول این است که واکهی /ɪ/ حذف میشود مانند:
(13
/æli/ + /u/ /ælu/

حالت دوم به این صورت است که پس از واکهی /ɪ/ یک همخوان /j/ اضافه میشود و سپس /u/ تلفظ میشود. مانند 15:

(14
/æli/ + /u/ /æliju/
/me:dɪ/ + /u/ /me:diju/
مانند مورد قبل، با توجه به اسم، یک حالت یا هر دو حالت برای یک اسم ممکن است اتفاق بیفتد.
3- اگر در آخر اسمی واکه ی /e/ وجود داشته مانند برخی اسامی عربی نیز دو حالت اتفاق میافتد. حالت اول اینکه واکهی /u/ در کنار واکهی /e/ و پس از آن تلفظ میشود. مانند:
(15
/mәhæd:ese/ + /u/ /mәhæd:eseu/
/mæ:sume/ + /u/ /mæ:sumeu/
حالت دوم نیز بدین صورت است که واکهی /e/ حذف میشود و /u/ جایگزین آن میشود:
(16
/mәhæd:ese/ + /u/ /mohæd:esu/
/mæ:sume/ + /u/ /mæ:sumu/

4-5-2 ساختواژهی فعلی
در گویش جوشانی صرف فعل در حالت کلی مشابه گونهی معیار و گونهی کرمانی است. ولی در این گویش دو مورد متفاوت با فارسی معیار وجود دارد. مورد نخست که در این بخش به آن پرداخته میشود، شکل خاص و منحصر به فردی از صرف فعل در یک حالت خاص است. به طور دقیقتر، موضوع مورد بررسی، شکل خاص صرف فعل در حالت « فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی» در گویش این منطقه است. مورد دوم مربوط به ساختواژهی فعلی، تبدیل /u/ و /ɑ/ به /ɪ/ در فعل و یک صورت فعلی نادراست.
البته نکتهای که در اینجا لازم به ذکر است این است که فرآیندهای صرفی که در این بخش شرح داده میشوند، در تمامی منطقهی جوشان و در تمامی روستاهای زیر مجموعه ی آن به کار نمیروند. این فرآیندها به طور عمده تنها در منطقهی بالای روستای مرکزی جوشان به کار میروند. گرچه توسط تمامی اهالی منطقه قابل فهم میباشند.
موارد مورد بررسی در قالب عناوین زیر میگنجند:
1- شکل خاص صرف ساختار « فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی» در گویش جوشانی
2- قواعد واجی حاکم بر این ساختار و ساختارهای مشابه با ضمایر متصل
3- حذف هجایی
4- صورتهای فعلی یکسان با دو معنی متفاوت
در ادامه هر کدام از موارد بالا به تفصیل توضیح داده خواهد شد.

4-5-2-1 شکل خاص صرف ساختار: « فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی» در گویش جوشانی
موردی که مسئلهی اصلی این بخش است این است که در مورد بعضی از ضمایر فاعلی هنگامی که ساختار فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی، ساخته میشود، جای دو بخش آخر یعنی شناسه و ضمیر متصل مفعولی با یکدیگر جابهجا میشود. مقایسهی دو ساخت در پایین میآید:
17)
گونهی معیار: فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی زد + َم + ِ شون /’zædæmeʃun/
گونهی جوشانی: فعل + ضمیر متصل مفعولی + شناسه زد + شون + َم /’zedʃunæm/
این جابجایی شناسه و ضمیر متصل مفعولی، برای همهی ضمایر فاعلی و مفعولی اتفاق نمیافتد. در زیر، دو مثال که در آنها این جابجایی اتفاق نمیافتد ارائه میشود که در مثال اول ضمیر مفعولی و در مثال دوم ضمیر فاعلی تغییر کردهاند.
در همان زمان مثال 18 یعنی ماضی ساده، اگر ضمیر متصل مفعولی، به جای سوم شخص جمع، سوم شخص مفرد باشد (19)، این جابجایی صورت نمیگیرد:

18)
معیار: زدمش /zædæmeʃ/ زد + َم + ِ ش فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی
جوشانی: زدمش /zedmæʃ/ زد + م + َ ش فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی
* زدشم /zedʃæm/
تفاوتی که در واکهی قبل از ضمیر متصل در دو نمونهی معیار /æ/ و جوشانی /e/ دیده میشود، یک فرآیند واجی در گویش جوشانی است که در بخش بعد معرفی میشود.

در 20 همان مثال 18 را ارائه میکنیم با این تفاوت که ضمیر فاعلی آن به جای اول شخص مفرد، در اینجا دوم شخص مفرد است. در اینجا نیز قاعدهی جابهجایی اعمال نمیشود.

19)
معیار: زدیشون /zædɪʃun/ زد + ی + شون فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی
جوشانی: زدیشون /zedɪʃun/ زد + ی + شون فعل + شناسه + ضمیر متصل مفعولی
* زدشونی /zedʃunɪ/

حال میخواهیم ببینیم که این قاعدهی جابجایی برای کدام ضمایر فاعلی و کدام ضمایر مفعولی اعمال میشود. تمامی زمانهای فعل در زبان فارسی در این تحقیق بررسی شدند و مشاهده شد که قاعده ی مذکور از یک الگوی خاص و یکسان برای انتخاب ضمیر فاعلی

دیدگاهتان را بنویسید