پایان نامه ارشد رایگان درباره کتابهای درسی، سلسله مراتب، برجسته سازی، سلسله مراتبی

صفحه باید طراح بر روی نگاه مخاطب در یکپارچهسازی نگارهها و عناصر گرافیکی متمرکز شود. مخاطب همیشه تمایل دارد عناصر دیداری را که در نزدیکی یکدیگر گرفتهاند به صورت یک واحد بنگرد ومعنی آنها را به یکدیگر ربط دهد.
قانون مجاورت علاوه بر زمینههای دیداری در مورد صداها نیز صدق میکند.رمز بین المللی مورس با استفاده از همین قانون درست شده است(شکل 11-2).

بر مبنای اصل مجاورت، عنوانها، پاراگرافها، شکلها، جدولها و تمامی نگارههای دیداری در صفحه باید در نزدیکی آنها نسبت به سایر عناصر قرار گیرد. عناصری که با هم از نظر معنایی در ارتباط هستندباید در صفحه نزدیکی هم باشند.
قرار دادن تصویرها در درون متن نیز از جمله نکاتی است که در برخی کتابهای درسی به آن توجه نمیشوند. برخی کتابها تصویرها را در صفحههایی مجزا و به دور از پاراگرافهای مربوطه قرار میدهند که این امر سبب میشود مخاطب از مزیت بهرهگیری همزمان از متن و تصویر به دور بماند.
شباهت132: عناصری که از بعضی جنبهها به یکدیگر شباهت دارند و به صورت گروهبندی دیده میشوند و ذهن رابطه معنیداری بین آنها ایجاد میکند (پدروز، 2005) گروهبندی براساس شباهت بین عناصر بصری باعث میشود که مخاطب بتواند ارتباطهای موجد را به خوبی درک کند (شکل12-2).

در طراحی کتابهای درسی اصل مشابهت از اهمیت بسیار برخوردار است و باعث ایجاد هماهنگی و پیوستگی در سرتاسر کتاب میشود. استفاده از قلمهای مشابه در عنوان جدولها، نمودارها و سایر نگارههای گرافیکی، عنوان عکسها و تصاویر میتواند باعث شود مخاطب به راحتی آنها را در صفحه شناسایی و با یکدیگر مرتبط سازد.
بر مبنای اصل مشابهت و مجاورت میتوان از سه نوع گروهبندی در متن کتابهای درسی سخن گفت:
الف- گروهبندی مرتبهای133: در این نوع گروهبندی عنوانها به ترتیب از اصلی به فرعی و تا متن اصلی سیری سلسله مراتبی دارند و اندازه آنها از بزرگ تا کوچک تغییر میکند، همچنین از نظر مکان قرارگیری نیز میتواند تورفتگی نوعی سلسله مراتب را به وجود آورد. متن اصلی نسبت به عنوانها تورفته تر است و عنوانهای فرعی نیز از عنوانهای اصلی از تورفتگی بیشتری برخوردارند.
ب- گروهبندی موازی134: ساختار موازی(مشابهت) عنوانها و متنها آشکار میسازد که آنها از ماهیت یکسانی برخوردارند.فضای بصری و همترازی متن را به قطعههای مشخصی تقسیم میکند و به مخاطب اجاز ه میدهد روابط بین اجزا را در صفحه تشخیص دهد. بر این مبنا، عنوانها با توجه به اصلی و فرعی بودن باید به صورت موازی (مشابه) در صفحه نمایش درآیند. نوع قلم، اندازه و همچنین رنگهای یکسان میتواند به این امر کمک کند. مکان قرارگیری متن و عنوانها نیز باید به صورت مشابه در سرتاسر کتاب رعایت شود.
ج- گروهبندی مادون135: برای ساخت فهرستها و همچنین برجسته سازی نکتههای درون متنی میتوان از گروهبندی مادون استفاده کرد. در این نوع گروهبندی برای ایجاد فهرست از تورفتگیها و تغییر اندازه قلم استفاده می شود. برای مثال در برخی کتابهای درسی جهت ذکر نقل قولهای مستقیم از تورفتگی بیشتر نسبت به متن و کوچک کردن قلم استفاده میشود. همچنین نکتههای مهم و مراحل یک روش کار (مانند حل مسأله به صورت فهرستوار ارائه میگردد(اسالوین136، 2005).

بستن یا بندش137: عناصر اگر بخواهند یک الگو را تکمیل نمایند، به صورت گروهی با یکدیگر دیده میشوند. «هرگنهان و السون138 (1997) معتقدند که اصل بستن یا تکمیل، بیشتر از سایر اصول نظریهی گشتالت به موضوعهای یادگیری و حافظه مربوط است. آنان همچنین اظهار میدارند که این اصل مانند اصول دیگر، از قان

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *