منابع و ماخذ پایان نامه ارتکاب جرم، رفتار انسان، ترس از جرم، آرمان شهر

بی دفاع از جمله فضاهایی با ضریب آسیب پذیری بالا هستند که با توجه به ساختار فیزیکی به همراه تعریف اجتماعی، برای به فرجام رساندن عملی مغایر با فرمهای تعریف شده اجتماعی نقشی بارز و نهایی دارند.
محققین ویژگی های فیزیکی فضاهای بی دفاع را در جرم سرقت این گونه بیان می کنند:
روشنایی و نور کم، ساختمان های در معرض تخریب، وجود ساختمان های نیمه کاره، چشم انداز بصری ضعیف، بی نظمی فیزیکی، محدودیت فرصت های نظارت و کنترل، وجود کُنج و گوشه و وجود پیچ و خم.
محققین در خاتمه نتیجه گرفته اند که به طور قطعی عوامل فیزیکی نسبت به دیگر عوامل نقش بیشتری در بی دفاع کردن فضاها جهت وقوع سرقت دارند و عوامل فیزیکی- اجتماعی نیز نقش قابل ملاحظه ای در بی دفاع کردن فضاها نسبت به وقوع سرقت دارند. فضاهایی که در آنها سرقت رخ می دهد، اغلب فضاهایی هستند که چندان در مسیر عبور و مرور نبوده و ارتباط کم ساختمان ها با فضاهای بیرونی مشهود است. بنابراین ایجاد ارتباط دائم مردم با فضاهای مورد نظر از طرق مختلف از جمله تغییر کاربری و تعریف مجدد می تواند به ارتباط مردم منجر شود. عوامل فیزیکی نقش بیشتری در مستعد کردن فضاها برای وقوع سرقت دارند که در این بعد، طراحی شهری برای بلند مدت و حضور مأموران برای نظارت بر فضاهای دارای سرقت جهت کاهش سرقت ضروری است.
دکتر اسماعیل صالحی(1390)، در کتابی با عنوان “برنامه ریزی و طراحی محیطی امنیت درمحیط زیست شهری” بیان می دارد که علوم محیطی و شهرسازی با شناخت ویژگی های مؤثر مکانی و شرایط محیطی، در کنار سایر اقدامات دیگر می توانند از وقوع رفتارهای ناهنجار در مکان های شهری پیشگیری نمایند، به نحوی که فرد خلافکار فرصت اجرای رفتارهای مجرمانه و جنایتکارانه را در مکان ها و فضاهای شهری بسیار کمتر بیابد. مدیریت شهری نیز از طریق به کار بستن برنامه ریزی و طراحی محیطی و با شناخت ویژگی های مؤثر مکانی و شرایط محیطی، در کنار سایر اقدامات دیگر می توانند از وقوع رفتارهای ناهنجار در مکان های شهری پیشگیری نمایند.
وی CPTED را به عنوان رویکردی در حال توسعه و در حال اجرا در مقیاس جهانی معرفی نموده و بیان می دارد که این نوع رویکرد جدید محیطی جرم بر این مدار است که بتوان از طریق ساختار کالبدی شهری و طراحی محیط های مصنوع از ارتکاب جرایم جلوگیری نمود. وی همچنین اظهار می نماید که شش خصوصیّت اصلی را به مفاهیم اولی? CPTED پیشنهاد دادند که عبارتند از: قلمرو گرایی، نظارت، کنترل دسترسی، حمایت از فعالیت، خوانایی/مدیریت و مستحکم سازی هدف.
محقق در جایی دیگر نتیجه می گیرد که اصول برنامه ریزی و طراحی محیطی ایجاد امنیت فضاهای شهری (استنتاج شده در ایران) عبارتند از:
مقیاس، ازدحام، فرم فضا (قابلیّت نمایانی فرم)، آلودگی نمادی، آلودگی دیداری، نور، آلودگی محیطی، آلودگی صوتی، کنترل نفوذ پذیری، دسترسی به خدمات حمل و نقل عمومی، کیفیت کلی سکونت در محلات مجاور فضا و کیفیت فعالیت ها و کاربری زمین.

دکتر محمدرضا رحمت(1388)، در کتاب خود با عنوان “پیشگیری از جرم از طریق معماری و شهرسازی” بیان می دارد از آنجا که جرایم در بستر مکان رخ می دهد، طراحی مناسب محیط، که در قالب معماری و شهرسازی نمود می یابد، راه حل مناسبی در پیشگیری از وقوع جرم می باشد. محیط می تواند بر رفتار به صورت عام مؤثر باشد و از این طریق تأثیر غیر مستقیم بر وقوع جرم خواهد داشت.شناسایی مکان های متعدد برای ارتکاب بزه در شهرها و تلاش برای پیشگیری و کاهش میزان جرم، اهمیت به سزایی در مقطع کنونی دارد.
در واقع پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیط فیزیکی به دنبال این مسئله هستیم که از طریق تغییر در شرایط هدف مورد جرم و نیز از دسترس قرار دادن آن نسبت به بزهکار و افزایش هزین? ارتکاب جرم، وقوع جرم را به حداقل برسانیم.
بسیار اتفاق می افتد که مجرم از یک نقط? خاص می گذرد ولی مطمئناً به دنبال نقطه مناسب دیگری جهت انجام فعل مجرمان? خود می رود به گونه ای که امکان وقوع جرم مورد نظر وی با خطرات و هزین? پایین تری وجود داشته باشد. این همان چیزی است که اصطلاحاً به آن جابجایی گفته می شود. جابجایی جرم یک ایراد اساسی در این نوع از پیشگیری است. طراحی محیط فیزیکی از طریق تأثیر بر رفتار می تواند انگیز? مرتکب را تا حد زیادی تحت تأثیر قرار می دهد از طریق هدایت انگیزه و کنترل آن می توان ارتکاب جرم را به حداقل رساند.
نوع کاربری و ساخت و ساز شهری در نوع و میزان جرایم مؤثر است. به عنوان مثال: اماکن با نور پردازی مناسب، دید و چشم انداز خوب ساختمان، حصار، پرچین، نرده و یا نصب تابلو و علامت های هشدار دهنده و نگهبانی از عوامل مهم در کاهش جرم محسوب می شوند. در بحث پیشگیری از جرم از طریق معماری و شهرسازی، باید طراحی محیط به گونه ای باشد که مجرم سود و بهره ای را که از نتیج? مجرمان? خود انتظار دارد، دست نیافتنی و غیرقابل صرفه ببیند. بنابراین از آنجا که عوامل محیطی باعث ایجاد انگیزه، رغبت، کشش و قصد مجرمانه در فرد می شوند، طراحی صحیح معماری جهت پیشگیری از جرم، یکی از راه حل های ضروری در امر پیشگیری از جرم می باشد.

مطلب مشابه :  منابع پایان نامه ارشد دربارهreading، group، learning، each

2-4-2- پیشینه جهانی:
نیومن18 (1972)، در کتاب “فضاهای قابل دفاع19” که حاصل تجارب و یافته های مطالعاتی وی در محلات و شهرهای آمریکا است، به چارچوب کالبدی و محیطی یک محل? خوب و امن، که در آن ساکنان قادر باشند محیط اطراف خانه هایشان را که شامل خیابان ها و فضاهای باز ا
طراف ساختمان ها و همچنین فضاهای داخلی می باشد را به راحتی کنترل نمایند، تمرکز داشته و عوامل باز دارند? محیطی را مورد اشاره قرار می دهد. همچنین نیومن در این کتاب روش هایی برای طراحی مناطق ارائه نموده تا با بهره گیری از آنها، اهالی بتوانند از محیطی که به آن تعلق داشته، محافظت نمایند. نظریات و روش های ارائه گردیده توسط نیومن بر تقویت احساس تعلق مردم و خودیاری و مشارکت آنان در ایجاد محیط های امن برای خود و دیگران تکیه دارد. چرا که حساسیِت ساکنان به مسائل موجود در محیط پیرامون محل شان می تواند در کاهش میزان جرایم تأثیر گزار باشد. وی اظهار می نماید که الگوهای متفاوت یک ساختمان و بافت پیرامونی آن، تأثیر بسزایی در میزان توانایی اهالی در کنترل محیط و در نتیجه کنترل و مهار جرم و بزهکاری خواهد داشت.
وی همچنین فضاهای غیر قابل دفاع را اماکن و فضاهایی تعریف نموده که به کسی تعلق نداشته و در حفظ و نگهداری آنها نظارت و کنترلی وجود ندارد و حتی در مقابل دیدگان عمومی که نوعی ابزار نظارتی و عامل بازدارنده محسوب می شود، قرار ندارند. وی مطالعات خود را از سال 1970 بر روی برخی از محلات شهری آمریکا متمرکز نموده و تجارب و یافته های حاصل از این مطالعات را در کتاب فضاهای قابل دفاع به رشت? تحریر درآورده است. این یافته ها بیان کنند? مشکلات محیط های شهری است که در بسیاری از شهرها و در کشورهای گوناگون وجود دارد.

وود20 (1961) مطالعات خود را بر روی محیط های اجتماعی و فیزیکی در ایالات متحد? آمریکا متمرکز کرد. وی به این نکته اشاره می نمود که طرح های ساختمانی به انداز? کافی مأمورین پلیس و نگهبانان محله ها را برای پیشگیری از جرم به خدمت نمی گیرند. او اندیشه های خود را بر بهبود فیزیکی در طراحی فضاهای عمومی و نیمه عمومی متمرکز و راه حل هایی برای کاهش میزان ارتکاب جرایم از طریق افزایش رؤیت پذیری و کنترل، ارائه نمود.

جاکوبز21 (1961) در کتاب “مرگ و زندگی در شهرهای بزرگ آمریکا22” که حاصل زندگی جستجوگر، مشاهد? عینی و احساس قوی او نسبت به زندگی روزمر? مردم و فعالیت اجتماعی آنان است به مسئله امنیت و عوامل باز دارند? فضایی و کالبدی شهر ها و محلات از ناهنجاری ها اشاره می نماید و به طرح پرسش هایی پرداخته و سپس به دنبال پیدا نمودن پاسخ مناسب برای هر یک از آنها می باشد.
هدف وی اساساً شناخت نظم پنهان شهر، چگونگی عمل و ساز و کارها فاکتورهای تشکیل دهند? شهر مانند خیابان ها، محله ها و پیاده روها در جهت تأمین امنیت، ارتباط و تعامل و ایجاد محیطی عاطفی بین مردم، معرفی عوامل تهدید کنند? نظم و امنیت، کنش متقابل اجتماعی و ارتباط و هماهنگ سازی و جامعه پذیری کودکان از یک سو و بستر و کالبدی آن شامل پیاده روها، خیابان ها و محله در ابعاد خیابانی، منطقه ای و کل شهر و اصل ارتباط خیابان ها و شهر استوار است. او در این کتاب به نقد شهرسازی مدرن پرداخته است و با ستایش خیابان ها و محلات به منظور جلوگیری از افزایش ناهنجاری های اجتماعی، خواستار احیاء توجه بیش از پیش به آنها می گردد.

دکتر رونالد کلارک23 (1980) در مقاله ای با عنوان “نظریه پیشگیری جرم از طریق طراحی محیطی” ( ترجمه دکتر محمد حسین جعفریان)، بر این باور است که وقوع جرایم گوناگون در جوامع مختلف تا حد زیادی از فرصت های موجود در محیط اطراف ناشی می شود. بنابر این می توان با ایجاد تغییراتی در آن ترتیبی اتخاذ نمود تا از میزان وقوع جرایم کاسته شود.
وی اظهار می دارد ابزار فرصت ارتکاب جرم، ممکن است برای جرم های خاصی مناسب باشند، در حالی که همان ابزار برای دیگر جرایم مناسب نباشند. این گفته بدین معنا است که پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی باید به طور ویژه برای مسائل خاصی که در مکان های بخصوصی اتفاق می افتد طراحی شود. ارزیابی های بسیار نشان می دهند که تغییرات در طراحی محیط و ساختمان ها می توانند به کاهش ناچیز جرم منجر شوند. اگر قرار است کاهش قابل ملاحظه ای در مقدار ارتکاب جرم به وجود آید، رشد و توسع? طراحی ها باید توسط تغییراتی که در سیستم مدیریت به وجود می آید و یا توسط نظارت بر محیط های ساخته شده حمایت شود. زمانی که تغییرات طراحی پیشگیری از جرم در محیط اطراف به وجود می آید، باید مطمئن شد که ساکنان و دیگر استفاده کنندگان قانونی اماکن در جزئیات توسع? برنامه ریزی شده مورد مشورت قرار گیرند، در غیر این صورت ممکن است تغییرات با شکست روبرو شوند و آن طور که از قبل برنامه ریزی شده بود، پیش نرود. مادامی که پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی، با دقت و ظرافت اجرا شود، هر دلیلی باعث می شود تا باور کنیم که این نظریه به طور مشخص موجب کاهش چشمگیر فرصت های ارتکاب جرم خواهد شد.

مطلب مشابه :  منبع پایان نامه دربارهضریب، پذیری، طراحی، سیستم

تن کین هون24 در مقاله ای با عنوان “پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی” (ترجمه علی سلطانی)، بیان می دارد زمانی که طراحی ساختمان ها، مناطق و معابر مناسب تر شوند، مناطق مختلف با نگرش به مواجهه با جرایم ،از طریق اعمال اصول CPTED در برابر تهدیدات این گونه جرایم امن تر می شوند. وی معتقد است که افراد جامعه، مالکان، طراحان و معماران می توانند نقش کلیدی در حمایت از جامعه ایفا نمایند، که این کار را با استفاده از اصول CPTED و ارائ? مفهوم آن در طراحی و مدیریّت محیط فیزیکی انجام دهند. CPTED کیفیت محیط زندگی را برای جلوگیری از جرایم افزایش می دهد و هدف اصلی آن حداکثر استفاده از فضاها می باشد. CPTED می تواند بدون دخالت در استفاده از فضای نرمال اعمال شود، کاربرد آن
بسیار آسان است و و از نظر اقتصادی قابل اجرا می باشد، خصوصاً اگر این طرح در ابتدای ساخت و طراحی ساختمان ها و فضاها اجرا شود.
وی اظهار می دارد چهار اصل CPTED عبارتد از: مراقبت طبیعی، کنترل معابر طبیعی، تقویت قوای داخلی و مدیریّت و نگهداری. که در بین این چهار اصل صفات مشترک و انسجام خاصی وجود دارد.
CPTED شامل طراحی فضای فیزیکی در زمین? استفاده عادی از محیط اطراف می باشد که در عین حال رفتار اطراف این فضا را نیز زیر نظر دارد. CPTED روی ارتباط بین اهداف کاربردی، بهر? فضایی و مدیریت رفتار تأکید دارد.

دن فلینسر25 و اف هنزل من26 در مقاله ای با عنوان “پیشگیری از وقوع جرم از طریق طراحی محیطی و ادار? امور پلیسی جامعه گرا” ( ترجمه حسین بختیاری و لیلا اصل علیزاده)، اظهار می دارند CPTED بر راه کارهای حل مشکل به منظور پیشگیری از جرم و همچنین همکاری تنگاتنگ بین پلیس و اهالی یک منطقه در کاهش جرم و ترس از جرم تأکید دارد. چرا که CPTED بر تجزیه و تحلیل نظام مند جرم در یک موقعیّت خاص تأکید دارد و از طریق ارائه راهکارهایی که متناسب با مشکلات خاص باشد ، به پیشگیری از جرم می پردازد و به طور مستقیم از اداره امور پلیسی جامعه گرا حمایت می کند. برنامه های CPTED از راه طراحی و مدیریت محیط فیزیکی ساختمان ها، اماکن مسکونی و محیط های تجاری، امنیت عمومی را افزایش و ترس از وقوع جرم را کاهش می دهد. CPTED متکی بر همکاری با اجتماع، دولت، مؤسسات محیطی و آموزشی برای اجرای روش ها در جهت پیشگیری از ارتکاب جرم هستند.

سوزان جیسون27 و پل.آر.ویلسون28 در کتابی با عنوان “طراحی محیطی جرم ستیز؛ پیشگیری جرم از طریق طراحی محیطی” (ترجمه دکتر محسن کلانتری و ابوذر سلامی بیرامی)، بیان می کنند فرآیند پیشگیری بزهکاری از طریق طراحی محیطی درمان قطعی سرقت، خرابکاری و زورگیری نیست، بلکه این فرآیند، یک راه حل نسبی است و بخشی از فعالیت نهادهای مسئول مقابله با بزهکاری محسوب میشود تا یک جامعه سالم شکل گیرد. تا هنگامیکه برنامههای اجتماعی سبب کاهش انگیز? ارتکاب جرم شود، پیشگیری بزهکاری از طریق طراحی محیطی سبب میشود تا افراد جامعه خانه و خیابانهای امنتری داشته باشند.
محققین بیان می دارند که یکی از مؤلفههای اصلی پیشگیری بزهکاری از طریق طراحی محیطی مفهوم “فضای مقاوم”در برابر بزهکاری است که از تغییرات نوع طراحی در ساخت بناهای عمومی و خصوصی برای شهروندان و محیط زندگی بهره میگیرد. تغییر طراحی محیط و حمایتهای بیشتر پلیس سبب می شود تا سرقت و ناامنی حاصل از این جرایم کاهش یابد و روند رو به افزایش آن ها نیز متوقف شود. به نظر میرسد محیط کالبدی که سبب افزایش کنترلهای غیررسمی ساکنان با استفاده از فضای واحدهای همسایگی و نظارت اهل محل بر اماکن همسایگان گردد، کلید اصلی کاهش بزهکاری است.

2-5- مبانی نظری تحقیق :
تأثیر محیط بر رفتار انسان موضوع جدیدی نیست که قدمت آن را فقط بتوان به چند ده? اخیر نسبت داد چرا که از قدیم الایام، همواره از محیط و عناصر آن مانند رنگ، نور و ارتفاع برای تأثیر گزاری بر رفتار انسان، استفاده شده است (کرو29، 54:2000). برای مثال تمام کسانی که به بحث دربار? آرمان شهر و مدین? فاضله پرداخته اند، به اصول و روش هایی اشاره کرده اند که بر شکل دادن به محیط و همچنین بر رفتارهای جمعی و فردی تأثیر

دیدگاهتان را بنویسید