منابع مقاله با موضوع سازمان ملل، منشور ملل متحد، اساسنامه رم، حزب کارگر

دانلود پایان نامه

دبیر کل سازمان ملل متحد خواست گزارشی درباره تعریف تجاوز تسلیم اجلاس هفتم مجمع عمومی نماید. از اعضای سازمان ملل متحد نیز خواسته شد نظراتشان را درباره تعریف تجاوز به دبیر کل سازمان ملل تسلیم کنند. هنگامی که مجمع عمومی درسال 1952 اجلاس هفتم خود را تشکیل داد ، پیچیدگی های مساله تعریف تجاوز و اختلاف نظر دولتهای عضو درباره آن مجمع را واداشت تا برای بررسی مساله کمیته ای ویژه تشکل از 15 عضو به پا دارد .
این اولین کمیته از چهار کمیته مساله تعریف تجاوز بود که فعالیتش تحت تاثیر جنگ سرد قرار گرفت و بدون موفقیت جای خود را به کمیته 19 عضوی داد . کمیته ویژه دوم نیز از تاثیر رویدادهای جنگ سرد برکنار نماند.سومین کمیته با 21 عضو در 1957 تشکیل شد و کار خود را از 1959 آغاز کرد .تعریف تجاوز ،این بار نیز به علت اختلاف نظرات اعضای کمیته به جایی نرسید. بنابراین شوروی از بیست و دومین اجلاس مجمع عمومی 1967 درخواست کرد موضوع را زیر عنوان ” نیاز به تسریع درتنظیم تعریف تجاوز با توجه به وضع فعلی بین المللی جنگ اعراب و اسرائیل “در دستور کار قرار دهد. سرانجام مجمع عمومی در 18 دسامبر 1967 قطعنامه (xxII) 2330 را تصویب نمود و درآن تصمیم گرفته شدکمیته ویژه دیگری مرکب از 35 دولت برای رسیدگی به مساله تعریف تجاوز تشکیل شود .افزایش شمار اعضا در این کمیته از ورود کشورهای تازه استقلال یافته به سازمان ملل متحد تاثیرپذیرفت .
در سال 1969 سه طرح در دستور کار کمیته قرار گرفت یک طرح از جانب شوروی بود و 13 دولت کلمبیا قبرس، اکوادور ،غنا ،گویان ،هائیتی ،ایران ، اوگاندا ،اسپانیا ،ماداگاسکار ، اوروگوئه ویوگسلاوی هم بطور مشترک طرح دیگری ارائه دادند . طرح سوم نیز توسط 6 دولت استرالیا ،کانادا ،ایتالیا ،ژاپن ایالات متحده و بریتانیا عرضه شد. در بررسی این پیشنهادها در سال 1970 نظرات دول در مورد جوانبه -های مختلف تجاوز مورد بررسی قرار گرفت. و به علاوه کمیته ،گزارشی ازworking Group) (گروه تحقیق که خود انتخاب کرده بود ،دریافت داشت که بحث در اطراف آن به علت کمبود وقت به سال 1971 موکول گردید. بر اساس گزارش مزبور ضمن موافقت درباره اقداماتی که جنبه تجاوز مستقیم داشت .تهاجم ، بمباران حمله به نیروهای مسلح ، کشتی ها ،هواپیماها اظهارنظر شده بودکه تجاوز غیر مستقیم احتیاج به مطالعه بیشتری دارد 113. در ضمن اعضای گروه تحقیق اعلام کرده بودند که مایل هستند اصل پیشدستی را درتعریف وارد کنند . به علاوه اعضای گروه موافقت نمودند که تهیهی صورتی از اعمال تجاوزکارانه باید حاوی این مقدمه باشد که صورت مزبور به قدرت کامل شورای امنیت به نحوی که در منشورمقررشده ،به خصوص از این جهت که بتواند سایر اقدامات تجاوزکارانه را اعلام دارد ،لطمه وارد نمیسازد 114. در این کمیته در مورد جنبه های مختلفی که یک تجاوز دارد از جمله تجاوز مستقیم و غیر مستقیم که قبلا در مورد آن بحث شدو همچنین اصل پیشدستی و قصد مورد بحث نمایندگان دولت – ها قرار گرفت . در سال 1971گروه تحقیق گزارشی به کمیته مخصوص تعریف تجاوز و تعریفی عمومی از تجاوز را اعلام داشت .
درآخر برای تسهیل تعریف تجاوز، متن تلفیقی جامعی تهیه شد که همه اظهار نظرها و اتفاق نظرهای سه طرح ارائه شده را مفصل و با جزئیات در خود داشت ، آشکار شده بود که طرح سیزده دولت با طرح شوروی نکات مشترک بسیار دارد و در مقابل ، طرح شش دولت برخی مسائل جدید را اختصاصی داشت. 115
متن تلفیقی از سال 1970 مبنای کار کمیته ویژه قرار گرفت و پس از نزدیک کردن نقطه نظرهای مختلف ، تعریف تجاوز به عمل آمده که بصورت قطعنامه (xxix) 3314 در تاریخ 14 دسامبر 1974 از مجمع عمومی گذشت . موفقیت جامعه بین المللی پس از 50 سال تلاش برای تعریف تجاوز در نتیجه -ی روح تشنج زدایی بود که دهه 1960 به تدریج در محیط بین المللی به وجود آمد.116
قطعنامه مذکور با رای اجماعی اعضای مجمع عمومی به تصویب رسید. رای اجماعی یاCONSENSUS) ( واژه ای مبهم است .این واژه، گاه به معنای آیین پذیرش مصوبات و یا به قول عالمان سیاسی فرایند تصمیم گیری بوده است و زمانی به معنای خود آن توافقی است که درنهایت کشورها به آن دست یافته اند. بنابراین ،وقتی که از نحوه تصمیم گیری مجمع سخن به میان می آید . میتوا ن گفت که مجمع عمومی قطعنامه ای را از طریق رای اجماعی پذیرفته است .رای اجماعی لطمه ای به اعتبار مصوبه مجمع عمومی وارد نمیکند . به این معنی که این رای ،مفهوم همان رایی را دارد که به موجب مقررات منشور برای تصویب امری در مجمع لازم شمرده است . این رویه اصولا برای بیان توافق مشترک به وجود آمده است و هدف از ابتکارآن احتراز توسل به آرایی رسمی است که خصوصیتی مکانیکی دارند واز اولویت عددی گروهی برگروه دیگر به دست میآیند، تدبیری است هوشمندانه که مثلا برای کاهش تعارض میان کشورها پیشرفته و کشورهای درحال توسعه از طریق اعطای امتیازات متقابل و برگزیدن راهحلی منصفانه ابداع شده است .117

مطلب مشابه :  منابع و ماخذ پایان نامهارتکاب جرم، رفتار انسان، ترس از جرم، آرمان شهر

گفتار دوم : مفاد قطعنامه شماره 3314 مجمع عمومی
مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه شماره 2330در تاریخ 18 دسامبر 1967 توانست کمیته ای ویژه برای بررسی مساله تعریف تجاوز تشکیل بدهد ،حاصل این کار قطعنامه 3314 مورخ 14 دسامبر 1947 بود که به اتفاق آرا تصویب مجمع عمومی بگذرد.
هدف از این تعریف “ایجاد مانع بر سر راه متجاوزین بالقوه از طریق به دست دادن تعریفی رسمی از ملاک یابی است” که نشان میدهدکشورها بی آنکه قاعده بین المللی منع
توسل به زور را زیر پا نهندیا اصل روابط دوستانه را نقض کنند تا کجا میتوانند پیش بروند با وجود این برای آنکه قطعنامه مزبور به اتفاق آرا از تصویب بگذرد ، به ناچار چندین عبارت مبهم مهم که کشورها میتوانند آن هارا با انعطاف پذیری و سهولت به نفع خود تفسیرکنند در متن آن گنجانده شد .
نخستین ماده قطعنامه مذکور میگوید :
” تجاوز عبارت است از به کارگیری نیروی مسلح توسط یک کشور بر ضد حاکمیت یا استقلال سیاسی کشور دیگر یا به سایر شیوه های مغایر با منشور ملل متحد به شرحی که در این تعریف آمده است .”
ماده دوم قطعنامه اضافه میکند : “پیشدستی یک کشور در به کارگیری نیروهای مسلح در مغایرت با منشور. این ماده ظاهرا یک اقدام تجاوزکارانه را تشکیل می دهد،اگرچه شورای امنیت برطبق منشور ممکن است به این نتیجه برسدکه قائل شدن به وقوع یک اقدام تجاوزکارانه با توجه به دیگر اوضاع و احوال حاکم بر قضیه ، از جمله کافی نبودن شدت اقدامات به عمل آمده یا نتایج آنها قابل توجیه نیست .”
بنابراین ماده2 قطعنامه به شورای امنیت اختیار میدهدکه مشخص سازد آیا نخستین استفاده از نیروهای مسلح اقدامی تجاوزکارانه بوده است یا خیر. همچنین این ماده با تفکیک درگیری های کم شدت ازسایر انواع درگیری ها اعلام مینماید که دسته اول “تجاوز” به حساب نمیاید .
ماده 3 قطعنامه به نحوی تمثیلی و خالی از اطناب ،حوادثی را که به عنوان اقدامات تجاوزکارانه شناخته میشود بر میشمارد . فهرست ارائه شده شامل این اموراست : ورود به سرزمین ، حمله ،اشغال نظامی (ولو به طور موقت)، یا ضمیمه ساختن سرزمین یک کشور توسط یک کشور دیگر با بهرهگیری از نیروهای مسلح، بمباران یک کشور از سوی کشوردیگر ،مسدود کردن بندرها ،حمله از طریق زمین ، دریا و هوا،اجازه استفاده از سرزمین خود به کشور دیگر دادن به منظورحمله به کشور ثالث و اعزام یا دخالت موثر داشتن دراعزام دسته جات یا گروه های مسلح خرابکاران و مزدوران برای اجرای حمله مسلحانه علیه کشور دیگرکه به درجهای از اهمیت باشد که با اعمال احصا شده در بندهای قبلی این ماده برابری نماید.
ماده4 قطعنامه : به شورای امنیت اجازه میدهد که مطابق منشور ملل متحد به تشخیص وصلاحدید خود اقدامات دیگری را تجاوز تلقی کند .
ماده5 قطعنامه تصریح میکندکه هیچگونه منفعتی با هرماهیتی که داشته باشد اعم از سیاسی نظامی اقتصادی و غیر اینها نمیتواند یک اقدام تجاوزکارانه را توجیه کند .
بند 2 این ماده میان جنگ تجاوزکارانه که جنایتی بر ضد صلح بین المللی است از یک طرف و “تجاوز” که موجب مسئولیت بین المللی میشود از طرف دیگر ، قائل به تفکیک میگردد. تعریف ، این نکته را روشن نمی سازدکه مرز میان این دو مفهوم چگونه باید ترسیم شود و عواقب هریک از آنها کدام است. برخی بر آنندکه هدف از تعریف تجاوز در اعلامیه مورد بحث تعریف جنایت تجاوز بوده است .
به ویژه آنکه ماخذ اصلی مورد استفاده مجمع عمومی در تعریف تجاوز ،اصول نورنبرگ بود . با این وجود، تعریف دربند 2 ماده 5 خود فقط بیان میکندکه جنگ تجاوزکارانه،” جنایتی بر ضد صلح بینالمللی”است که مسئولیت بین المللی به بار می آورد . ماهیت این مسولیت تشریح نشده است .
به نظر میرسد که ماده 6 قطعنامه هرگونه پیشرفت حاصل در تعریف تجاوز را به نقطه شروع باز میگرداند این ماده مقرر میدارد که ، هیچ مطلبی در تعریف حاضر ، نباید به گونه ای تفسیر شود که به نحوی از انحا موجب توسعه یا تفییق قلمرو اجرایی منشور ملل متحد، از جمله آن بخش از مقررات آن که مربوط به مواردی می باشدکه درآنهاکاربرد زور قانونی است، تلقی گردد .گذشته از این ،ماده 7 قطعنامه اقدامات مردمانی را که حق تعیین سرنوشت ، آزادی یا استقلال خود را اعمال میکنند از شمول تعریف خارج می نماید .
ماده 8 یاد آور می شود که مقررات فوق از این اعلامیه ، از نظر مدلول و درمقام اجرا یکپارچه و بهم پیوسته است و هریک از مقررات آن باید با عنایت به سایر مقررات تعبیرو تفسیرشود . 118

مطلب مشابه :  امر به معروف، گروه همسالان، کاهش اضطراب، نهج البلاغه

بخش دوم :
جنایت تجاوز دراساسنامه
دیوان بین المللی و مصوبات کنفرانس بازنگری کامپالا

فصل اول : مذاکرات انجام شده در کنفرانس رم و نتایج آن
زمانی که دیوان کیفری بین المللی بر اساس اساسنامه رم در 1998 ایجاد شد ، مواضع گوناگونی درارتباط با جنایت تجاوز توسط نمایندگان دولتهای مختلف در قالب جناح های متفاوت و یا بصورت انفرادی اتخاذگردید. این مواضع به حدی بود که برخی از اعضای دایم شورای امنیت ،مانند ایالات متحده امریکا و چین به مخالفت با اساسنامه دیوان برخاستند، درحالی که دولتهای بریتانیا و فرانسه به تاسیس دیوان یاری رساندند و خود را در زمره اولین دولتهای عضو اساسنامه دیوان قرار دادند .119
در نهایت ،در ارتباط با جنایت تجاوز چنین توافق شد که جنایت مذکور در قالب بند ماده 5 پس از جنایت نسل زدایی ،جنایت علیه بشریت و جنایت جنگی درج شد. لیکن براین امر تاکید شدکه اعمال صلاحیت بالفعل دیوان برجنایت تجاوز مشروط به اصلاحات پذیرفته شده توسط مجمع دولتهای عضو بر طبق مفاد 121 و 123 اساسنامه دیوان کیفری بین المللی است. بطور کلی ، با توجه به مذاکرات گوناگون دولت ها در کنفرانس رم ، سه مسئله مهم و چالش برانگیز درباره جنایت تجاوز را میتوان از مذاکرات کنفرانس مذکور استخراج کرد . اولین مسئله مهم و اختلاف برانگیز این بود که آیا جنایت تجاوز با
ید در اساسنامه رم درج شود یا خیر. در این خصوص اختلاف نظرهای عدیده ای بین دولتها بروز کرد .
دومین مسئله این بود که در صورت درج جنایت تجاوز شورای امنیت چگونه باید باشد ؟
و بالاخره مسئله سوم اینکه تعریف جنایت مزبور چگونه باید باشد ؟ 120
در ارتباط با مسئله نخست ایالات متحده امریکا و انگلیس به شدت مخالف درج جنایت تجاوز در اساسنامه بودند گرچه دیگر اعضای شورای امنیت مثل فرانسه چنین گرایشی نداشتند .
دولتهای همفکر که متشکل از کشورهای اروپایی غربی و دولتهای امریکایی لاتین بودند و بعدا تعدادی از کشورها به آنها ملحق شدند اگرچه نسبت به همه مسائل توافق نداشتند لیکن سعی میکردند تا مخالفت قدرتهای عمده را
دراین رابطه خنثی کنند و شدیدا تعهد به ایجاد دیوان کیفری بین المللی شده بودند. 121
از سوی دیگر پیروزی حزب کارگر در انتخابات سراسری انگلستان در سال 1997 نیز زمینه سازگرایش مثبت این کشور به پذیرش اساسنامه رم شده بود 122 در نهایت با سازشی که نسبت به درج جنایت تجاوز در اساسنامه طی روزهای بعد درکنفرانس صورت گرفت ، با 120 رای ممتنع و 7 رای مخالف اساس-نامه دیوان به تصویب رسید در ارتباط با دومین و مهمترین مسئله مورد توجه که همانا نقش شورای امنیت در احراز عمل تجاوز بود بیشترین چالش ها و اختلاف ها بین نمایندگان دولتها بروز کرد اعضای دائمی شورای امنیت تاکید میکردندکه آنها زمانی با درج جنایت تجاوز در اساسنامه موافق اند که اعمال صلاحیت دادگاه برجنایت مزبور پس ازاحراز رخداد عمل تجاوز توسط شورای امنیت انجام گیرد. 123
موضوعی که اعضای جنبش غیر متعهدها به شدت با آن مخالفت میکردند.124
در ارتباط با مسئله سوم یعنی تعریف تجاوز نیز سه رویکرد اساسی مطرح شد مطابق اولین رویکرد باید به یک تعریف عام که شامل معیارهای کلی درباره جنایت تجاوز است بسنده کرد به موجب دومین رویکرد به تعریف عام و کلی باید فهرستی از اقدامات شرایط عمل تجاوز را افزود برمبنای قطعنامه تعریف تجاوز مجمع عمومی 3314 و بالاخره بر اساس سومین رویکرد هیچ تعریفی از جنایت تجاوز نباید صورت گیرد و وظیفه تعیین آن باید با صلاحدید شورای امنیت واگذار شود 125. به دیگر سخن ، نقش انحصاری شورا در این رابطه و مسائل مربوط به استقلال دیوان ، بحث های پیچیده ای را به وجود آورد مثلا پنج عضو دائم هرگزتمایلی به تعقیب جنایت تجاوز توسط دیوان کیفری بین المللی بدون احراز از جانب شورا نداشتند درواقع مسئله اساسی به قلمرو وظایف و کارکرد هریک از دونهاد مزبور در زمینه قضایی و سیاسی مربوط میشد. علاوه بر این ،پیش نویس نهایی اساسنامه دیوان کیفری بین المللی ، که در 25 مارس 199 توسط کمیسیون حقوق بین الملل تصویب و به چهل ونهمین اجلاس مجمع عمومی تسلیم شد ،ودر مورد تعریف تجاوز بحثی را مطرح نمیکرد بلکه صرفا به شرایط اعمال صلاحیت دیوان در رابطه آن با شورای امنیت میپرداخت 126 و نیز در مفاد طرح پیش نویسی که توسط کمیسیون حقوق بین الملل تهیه شد به شورای امنیت اختیار حق وتوی وسیعی را اعطا میکرد یعنی دادگاه صرفا زمانی میتواند اعمال صلاحیت کندکه شورا در این زمینه موافق باشد. کمیسیون حقوق بینالملل در مورد صلاحیت در بند 2 ماد 23 احراز ابتدایی عمل تجاوز توسط شورای امنیت را پیش شرط

دیدگاهتان را بنویسید