دانلود پایان نامه روانشناسی در مورد منابع اطلاعاتی

مراکز برای تحویل منابع از پست الکترونیکی استفاده می کنند. پست الکترونیکی، از یک نرم افزار برای تبادل پیام ها و یک پست مرکزی که بهره گیر، جواز دسترسی به آن را از طریق ثبت نام به دست آورده تشکیل شده است. با بهره گرفتن از بسته های نرم افزاری پست الکترونیکی مانند MSM، MS Exchange، Lotus یا دیگر نرم افزارهای ارتباطی، می توان پیام های کوتاه را تایپ و ارسال کرد. منابع که ساختارهای پیچیده تری دارند، به عنوان پیوست یک نامه الکترونیکی ارسال می گردند. امکان ارسال صفحه گستردها، پایگاه های اطلاعاتی و اسناد پردازش شده به صورت پیوست نامه وجود دارد. یعنی، گیرنده پس از دریافت نامه الکترونیکی، بسته های نرم افزاری را نیز دریافت می کند. بسیاری از سازمان ها، با بهره گرفتن از پست الکترونیکی داخلی خود، مستقیماً به دیگر سازمان ها نامه ارسال کرده و یا از آنها نامه دریافت می کنند. می توان یک پست الکترونیک داخلی ایجاد کرد که به سیستم پست الکترونیک مرکزی شرکت ارتباط مستقیم دارد. ) نوعی پور،1377، 66-67)
2-2-16-3- ابزارگروهی، اینترنت، اینترانت، اکسترانت
توسعه خط مش های استاندارد برای تحویل اطلاعات در داخل سازمان ها، یکی از حوزه هایی است که در سال های اخیر تغییرات سریعی داشته است. تا پنج سال پیش، بسیاری از سازمان ها برای تحویل و ارائه سریع تر و راحت تر حجم عظیمی از اطلاعات و ایجاد امکان اشتراک اطلاعات و پایگاه های اطلاعاتی- به ویژه در داخل سازمان های بزرگ با نیروگاه های کار گسترده- از ابزارهایی مانند یادداشتهای لوتوس استفاده می کردند. فراهم آورندگان اطلاعات نیز بسیاری از پایگاه های درون خطی خود را با نگارش یادداشتهای لوتوس ارائه کردند. یکی از نقاط ضعف این روش، درصد بالای هزینه مقدماتی برای خریداری و نصب نرم افزار در سازمان های بزرگ است.
ایجاد پایگاه های علمی در میان بعضی از مؤسسات تخصصی که بر فروش اطلاعات تخصصی سازمان خود تکیه دارند تقریباً امر مشترکی است. آقای رمای کیس از مؤسسه مشاوره ای مدیریت، تعریف جامعی از دانش مدیریت ارائه داده است :
“به زبان ساده، مدیریت عبارت است از خلق، تصرف، تبدیل، بهره گیری و تبادل سرمایه فکری یک شرکت، در واقع مدیریت، تفکر اندیشمندانه یک سازمان درباره محصولات، خدمات، فرآیندها، بازاریابی و رقبای خود است. مدیریت، با دیگر فعالیت های اطلاعاتی خود، مثل دانش مدیریت -که مستلزم جمع آوری اطلاعات داخلی مانند داده های مالی و بازرگانی است- در ارتباط است و این اطلاعات و داده ها را با داده های مرتبط بیرونی مثل توانایی های رقبا در می آمیزد.”
با روش های مختلفی چون مراجعه به پروژه های انجام شده قبلی، تخصص کارکنان، یادداشت های تحقیقاتی موردی و منابع موجود از یک قرار قبلی، اطلاعاتی گردآوری می شود. متخصصان اطلاع رسانی شاغل در سازمان نظام های اطلاع رسانی، برای توسعه، راه اندازی و بهره گیری از این پایگاه های اطلاعاتی نقش بارزی ایفا می کنند.
اخیراً، برای جستجو و اشتراک اطلاعات، از اینترنت و وب استفاده می شود. گسترش اینترنت همانند توسعه خدمات اشتراک اطلاعات، بر تعداد دانشکده ها، اساتید و دانشجویان افزوده است. با توسعه فن آوری وب و توسعه مرورگرهایی مانند Internet explorer و Netscape، استفاده از این خدمات از سطح دانشگاهی فراتر رفت. اکنون، بسیاری از شرکت ها برای توسعه محصولات و یافتن تریبونی برای ارتباط با مردم از اینترنت استفاده می کنند. تقریباً همه شرکت های عمومی، نتایج مالی، پیشینه شرکت، نشریات و مشخصه های تولیدات خود را بر روی اینترنت منتشر می کنند. با توسعه رمزگذاری های بسیار مطمئن داده ای برای حفاظت از اطلاعات شخصی- مثل کارت های اعتباری- محصولات بیشتر و بیشتری از طریق اینترنت فروخته می شود. گروه های فشار، سازمان های دولتی و انجمن های تخصصی، همگی حضور دارند و موتورهای جستجوی پیشرفته تری برای کاوش داده های مفید تهیه شده است.
اینترنت، برای متخصصان اطلاع رسانی ، که نه تنها باید از پیشرفت ها با خبر باشند بلکه باید خود را با آنها همگام کنند، چالش های جدیدی را پدید آورده است. اینترنت، برای بسیاری از متخصصان غیر اطلاع رسانی، امکان جستجوی ارزان اطلاعات را فراهم آورده است. اکنون، کتابداران متخصص در نقش فردی ظاهر شده اند که در حوزه موضوعی خود تخصص دارد و می تواند برای یافتن اطلاعات مورد نیاز، کاوشگران مبتدی را یاری دهد یا در صورت ناتوانی اینترنت در حل تمام مشکلات اطلاعاتی مراجعین، منابع اطلاعاتی جایگزینی را معرفی نمایند. بسیاری از سازمان ها امکان اتصال افراد به اینترنت از روی رایانه رومیزی آنها را فراهم می کنند. (رضایی شریف آبادی، 1373، 46-53)
تهیه کنندگان اطلاعات، با ارائه محصولات خود روی شبکه وب به مقابله با شیوه های سنتی بازاریابی خود برخاسته اند. این شیوه معمولاً شکل ساده شده خدمات درون خطی آنها است و اکنون به این وسیله بازارهای مردمی جدیدی یافته اند که از شیوه های جستجوی دستوری موتور کاوش استفاده نمی کند. Knight ridder، Dun & Bradstreet وMAID نمونه ای از فراهم آورندگانی هستند که صفحات وبی طراحی کرده اند. بعضی از شرکت ها، محصولاتی تولید کرده اند که فقط از طریق اینترنت در دسترس است. نمونه این شرکت ها، شرکت Internet Securities است که در ارائه انتشارات و اطلاعات مالی بازارهایی مانند اروپای شرقی، آمریکای مرکزی و جنوبی و چین (به هر دو زبان اصلی و انگلیسی) تخصص دارند. بعضی شرکت ها، متصدیان اطلاعاتی اینترتی را گماشته اند که وظایفی چون شناسایی و ایجاد امکان بهره گیری از منابع اطلاعاتی مرتبط در داخل سازمان، ارائه خدمات آموزشی و راهنمایی، و مشاوره به بهره گیران را بر عهده دارند.British Telecom از جمله این موارد است.
کارخانجات ابزار و وسایل بهداشتی- فراهم آورندگان اطلاعات پزشکی- دسترسی مجانی بهره گیران آمریکایی و انگلیسی به تعدادی از پایگاه های پزشکی از جمله پاب مد را بر روی اینترنت فراهم آورده اند. این فراهم آورندگان، با بهره گرفتن از قرارداد حق مؤلف برای درخواست اصل منابع و دریافت حق اشتراک مشتریان غیرآمریکایی و غیر انگلیسی بر روی اینترنت، درآمد کسب می کنند.
به نظر می رسد از زمان تکنولوژی اطلاعات تا انطباق استفاده از تکنولوژی وب با سازماندهی و اطلاعات درون سازمانی شرکت ها، جهش کوچکی رخ داده باشد. استفاده از مرورگرهایی که در آنها به جای اتصال به سازمانی بیرونی، اطلاعات را در رایانه های داخل سازمان ذخیره می کنند، باعث شده است تا ذخیره و تهیه اطلاعات سازمان تغییر اساسی نماید. اینترنت اطلاعات زیادی درباره سازمان ها ارائه می دهد. معمولاً، سازمان ها یا شرکت های بزرگ، از واحدها و شرکت های تابع مختلفی برای بسط ارتباطات خود استفاده می کنند. این سازمان ها برای تهیه اطلاعات، توسعه استاندارد، اشاعه اخبار و ارتباط با واحدهای اقماری، سکوی ساده ای ایجاد می کنند. مثلاً شرکت Unilever از ایجاد سیستم خبری اینترانتی خبر می دهد که از آن برای انعکاس پیغام های شرکت به کارکنان خود در کل اروپا استفاده می کند. تحقیقی که در سال 1977 بر روی 737 شرکت بزرگ انجام گرفت نشان داد که اگرچه فقط 4 درصد شرکت های بزرگ انگلیسی اینترانت کاملی را ایجاد کرده اند اما یک سوم این شرکت ها مترصد و یا درحال ایجاد یک شبکه اینترانت می باشند. دلیل اصلی این کار سهولت دستیابی به همه انواع اطلاعات است. براساس تحقیقات IDC به نظر می رسد که تکنولوژی های اینترنت و اینترانت تا سال 2000 با نرخ رشدی برابر با 50 درصد در هر سال در حال توسعه اند.
اکنون سوگیری بازار به سمت ایجاد اینترانت های ساده است. شرکت میکروسافت، یک نرم افزار آموزشی شصت دقیقه ای تولید کرده است که برای ایجاد سریع و ساده یک اینترانت، بهره گیران را یاری می کند. سوترون ، شرکت راه حلهای نرم افزاری، محصولاتی با نامهای DB3/Txt، Web publisher و DB/Tex works ارائه کرده است که به غیر متخصصین اجازه می دهد تا به سادگی یک شبکه اینترانت یا اینترانت را راه اندازی کنند. یکی از ویژگی های این نرم افزار تبدیل خودکار متن به زبان HTML است.
با افزایش استفاده از اینترنت و اینترانت، ضرورت حرکت ساده بین دو محیط رایانه ای احساس می شود. اینترانت های گروهی- غالباً با امکانات امنیتی لازم- برای استفاده بهره گیران از اطلاعات عمومی موجود در اینترنت و یا خدمات هزینه مداری که فرآهم آوردگان اطلاعاتی چون Dun و Bradstreet توسعه داده اند، امکان اتصال به اینترنت را فراهم می آورند. مثلاً مؤسسه رویتر محصولی با نام کاوشگر اخبار رویتر را تولید کرده است. این نرم افزار، یک آگاه گر اخبار شخصی است که با بهره گرفتن از حساب احتمالات و گزینش اخبار مرتبط از طریق مقایسه اخبار با پرونده اطلاعات شخصی افراد، اخبار و اطلاعات تازه را روی رایانه های شخصی آنها می فرستد. این روش به «فن آوری فشاری» موسوم است.
در عرصه محیط های اینترنتی و اینترانتی، نقش متصدیان اطلاع رسانی یا کتابداران از حساسیت بالایی برخوردار است. این نقش، کتابداران را با کارمندان سیستم ها و فراهم آورندگان اطلاعات در ارتباط مستمر و کار پیوسته قرار می دهد. کتابداران غالباً درباره منابع اطلاعاتی بهترین قضاوت را ارائه می کنند و از نیازهای اطلاعاتی سازمانی که در آن شاغل هستند، آگاهی دارند. بنابراین، کتابداران می توانند در جهت تبلیغ اینترانت به عنوان سکوی اشاعه خبرنامه ها و منابع کتابخانه ای نقش مهمی ایفا کنند یا به عنوان مجرایی در جهت فراهم کردن منابع اطلاعاتی خارج سازمان به شمار آیند. بنابراین، این سؤال که چه کسی باید چنین عملیاتی را به انجام برساند پاسخ داده می شود هر چند که چنین پیشرفت هایی نیازمند ورودی های اطلاعات از تمام بخش های یک شرکت است.
اکسترانت ها، برای اشتراک صحیح اطلاعات، ارتباط سازمان را با گروهی ازسازمان های برگزیده بیرونی فراهم می آورند.
2-2-17- خدمات پشتیبانی
بسیاری از خدمات اشاعه که در بالا پیشنهاد شد و یا مورد بحث قرار گرفت، متن کامل مقاله یا گزارش را ارائه می دادند. در این حالت، کتابداران از خدمات پشتیبانی به عنوان ابزاری برای فراهم آوری اطلاعات بیشتر برای بهره گیر یاد می کنند. یک مقاله ممکن است همه جزئیات مورد نیاز را ارائه ندهد و کتابداران می توانند سایر موارد مفید در همان حوزه موضوعی را شناسایی کنند. در حوزه ارائه خدمات چکیده ای، باید کتابداران را برای تهیه متن کامل مقاله اصلی آماده کرد. این مهم ممکن است از طریق بازیابی درون خطی مقالات یا تهیه کپی از مقالات مجله های موجود در مجموعه حاصل آید. در چنین حالتی باید به حق مؤلف احترام گذاشت. عملکرد هم ارز دیگر، عضویت در مراکز خدماتی مانند کتابخانه بریتانیا برای تهیه اصل مقاله است. در اینجا، روش ساده ای برای پاسخگویی به درخواست های اطلاعات پشتیبانی پیشنهاد می شود. می توان از کاغذهای باطله برای تهیه خبرنامه استفاده کرد و برای پرهیز از ارائه جزئیات، می توان صرفاً به شماره مقاله یا منبع در یک بولتن ارجاع داد. همچنین، می توان در بخش های پرمراجعه، خبرنامه را در یک صفحه تایپ و پس از تکثیر، به مراجعه کننده ارائه کرد. علاوه بر آن با تهیه و تکثیر فرم درخواست می توان بر سرعت ارائه خدمات افزود. دریافت درخواست های خدمات پشتیبانی از طریق فکس یا پست الکترونیکی مناسب تر است. اگر در سازمانی شبکه اینترانت وجود داشته باشد، کتابخانه می تواند برای خود یک صفحه داخلی طراحی کند و بخشی را برای پاسخگویی به درخواست ها از طریق آدرس پست الکترونیکی در نظر بگیرد. در این صورت، باید برای دریافت درخواست ها، دائماً پست الکترونیکی را بازبینی کرد.
2-2-18- بازخورد بهره گیران و ارزیابی خدمات
با توجه به شرایط متغیر و نیازهای متفاوت بهره گیران، باید خدمات اطلاعاتی را پیوسته ارزیابی کرد. ممکن است یک سازمان تحقیقاتی، حوزه کاری جدیدی را آغاز کند، واحدی صنعتی محصولات دیگری را تولید نماید و سازمانی تجاری روش های دیگری را برای توزیع کالاهای تولیدی خود برگزیند. آیا اطلاعاتی که شما ارائه می کنید این تغییرات را منعکس می کنند؟ افرادی به سازمان می پیوندند و گروهی از سازمان استعفا می کنند و داشتن اطلاعات صحیح و روزآمد از افرادی که اطلاعات و منابع برای آنها ارسال می شود از اهمیت زیادی برخوردار است. ادامه ارسال خبرنامه ها برای افرادی که بازنشسته شده و یا ماه ها پیش سازمان را ترک گفته اند چندان خوشایند نیست. بعضی از کتابخانه ها برای نظرخواهی درباره خدمات خود از پرسشنامه های منظمی استفاده می کنند. در این حالت، پاسخ یا بازخورد بهره گیران و تغییراتی که باید با توجه به اطلاعات به دست آمده در ارائه خدمات صورت گیرد، اهمیت فراوانی دارد. بازخوردهای غیررسمی دیگری نیز ضروری است. در ملاقات بعدی با بهره گیر، می توان از او پرسید که آیا اطلاعات ارائه شده با نیازهای اطلاعاتی او همخوانی داشته است یا خیر. همچنین می توان پاسخ نامه ای تهیه و به ضمیمه درخواست ها برای بهره گیران ارسال کرد. در برخی سازمان ها، واحد پژوهش در طول یک ماه درباره عوامل بازخوردی اطلاعات ارسالی به بهره گیران مانند به موقع بودن، کیفیت، کمیت و ساختار ارسال منابع تحقیقی انجام خواهد داد.
بررسی بازخوردهای بهره گیران، به شناسایی خدمات جدید یا تأیید و تثبیت ادامه خدمات جاری کمک خواهد کرد. ارائه خدمات کتابخانه ای در یک سازمان صنعتی و تجاری، زمان های مشقت بار شرکت را قابل تحمل تر خواهد کرد. ردگیری موفقیت های ویژه اطلاعاتی- مثل پروژه یا فرآیندی که اطلاعات در پیشرفت آن نقشی داشته است- بسیار مهم است. اگر چه تعیین ارزش پولی اطلاعات دشوار است اما آگاهی از اینکه مثلاً اطلاعات باعث موفقیت قراردادی شده که سه میلیون پوند ارزش داشته است اهمیت خواهد داشت.
2-2-19- مشکلات اشاعه
اشاعه با مشکلات و محدودیت هایی رو به رو است: مشکلاتی که از تنوع نیازهای بهره گیران ناشی می شوند، مشکلاتی که از ترجیح محملی از محل های مختلف ارتباطی بروز می کنند، مشکلات ناشی از ابهام تقاضاها و سطح رضایتمندی، مشکلات ناشی از نادیده انگاشتن فعالیت های اطلاع رسانی و مشکلات ناشی از نادیده گرفتن اموری که واحدهای اطلاع رسانی می توانند برای بهره گیران انجام دهند.
محدودیت های مالی، واحد های اطلاع رسانی را ملزم می سازد تا با توجه به منابع محدود موجود، تا حد امکان بهره گیران بالقوه بیشتری را پاسخگو باشند. در نتیجه، اطلاع رسانان مجبور می شوند به جای ارائه خدمات ویژه، جزئی تر، متناسب با نیازهای بهره گیران خاص، و ارائه شده در قالبی مناسب تر، خدمات و تولیدات معمولی تر و عمومی تر را ارائه کنند. همچنین، محدودیت های مالی باعث می شود تا بعضی از خدمات صرفاً برای بهره گیران معینی ارسال شود.
محدودیت های مؤسساتی، از مسائلی چون موقعیت اداری واحد، موقعیت واحد در دسته یا رده خاص، محل آن، فاصله زیاد مؤسسه برای دسترسی به برخی منابع اطلاعاتی و این حقیقت که بعضی از اسناد محرمانه اند نشأت می گیرند. در نتیجه بعضی از خدمات، ارائه نشده و یا ارائه آن به افراد خاصی محدود می شود.
محدودیت های فنی مثل تأخیر در دریافت یا پردازش اسناد، نبود تجهیزات ضروری، کمبود کارکنان، چشم پوشی از بعضی اشکال اشاعه مشابه و…، همه و همه کیفیت و سطح این خدمات را کاهش می دهند. بعضی از محدودیت ها مثل، ارتباط نامناسب بین واحدهای اطلاع رسانی و بهره گیر، کوتاهی در شناخت خدمات مناسب برای بهره گیران، گردآوری پیشینه ای منطبق با کارکردهای پردازشی، تأکید بر خدمات سنتی نامناسب، و نادیده گرفتن نیازهای واقعی بهره گیران و … از ضعف مدیریت ناشی می شوند. واحدهای اطلاع رسانی در برابر بعضی از این مشکلات- حداقل در کوتاه مدت- نمی توانند چاره ای بیندیشند، اما بیشتر این مشکلات با مدیریتی هوشمندانه و نیرومند قابل

مطلب مشابه :  پایان نامه روانشناسی درباره : سبکهای یادگیری

دیدگاهتان را بنویسید